సుమతి చరితం

Last visit was: Thu Jun 29, 2017 9:37 pm

Moderator: Basha

సుమతి చరితం

Postby Basha on Sun May 08, 2011 9:08 am

శ్రీ దత్త మాహాత్మ్యం - ద్వితీయాంశః
ద్వితీయోధ్యాయః

గురు చరిత్ర - పద్దెనిమిదవ‌ అధ్యాయము

సూత ఉవాచ
ఏవమాకర్ణ్య మునయో గురోర్వచనముత్తమమ్ /
పునః పప్రచ్ఛ ధర్మాత్మా దీపకస్తత్త్వదీపకః //
దీపక ఉవాచ
దేవాధిదేవ సర్వేశ సర్వసంసిద్ధి దాయక /
కథం స సుమతిర్యోగీ యోగమాదిష్టవాన్గురుమ్ //
పితా వా కిమథోऽపృచ్ఛత్ తం పుత్రం యోగసంభవమ్ /
కథం స సుమతిర్యోగీ యోగమాదిష్టవాన్గురుమ్ //
ఈదృశో న మయాదృష్టః శ్రుతోవా న కదాచన /
ఉత్పన్నయోగవిజ్ఞానో జన్మనైవ న సాధనైః //
ధన్యోऽసౌ సుమతిర్యోగీ విశ్వస్యోద్ధరణక్షమః /
యత్ప్రసాదేన జనకో విముక్తో భవసంకటాత్ //
తద్యోగచరితం దివ్యం దత్తమాహాత్మ్యసంయుతమ్ /
సంకీర్తయ సుధాసింధో కర్ణపీయూషముత్తమమ్ //
గురురువాచ
తద్వాగమృతకల్లోల పరమానంద ఆప్లొతః /
పితోవాచ సుతం స్వీయం జ్ఞానవిజ్ఞానపారగమ్ //
తత్తాత్రేయః సుతః కస్య కథం వా యోగముక్తవాన్ /
కశ్చాలర్కో మహాబాహుః యోయోగం పరిపృష్టవాన్ //
పుత్ర ఉవాచ
కౌశికోబ్రాహ్మణః కశ్చిత్ ప్రతిష్ఠాఖ్యేऽభవత్పురా /
సోऽన్యజన్మకృతైః పాపైః కుష్ఠరోగాతురోऽభవత్ //
తం తథావ్యాధితం భార్యా పతిం దేవమివార్చయత్ /
పాదాభ్యంగాంగసంవాహ స్నానాచ్ఛాదనభోజనైః //
శ్లేష్మమూత్ర పురీషాసృక్ ప్రవాహక్షాలనేనచ /
రహశ్చైవోపచారేణ ప్రియసంభాషణేన చ //
స తథా పూజ్యమానోऽపి తయాతీవ వినీతయా /
అతితీవ్రప్రకోపీ తాం నిర్భర్త్సయతి నిష్ఠురః //
తథాపి ప్రణతా భార్యా తమమన్యత దైవతమ్ /
తం తథాప్యతిభీభత్సం సర్వశ్రేష్ఠమమన్యత //
అచంక్రమణశీలోऽపి స కదాచిద్ద్విజోత్తమః /
ప్రాహ భార్యే నయస్వేతి త్వంమాం తస్యా నివేశనమ్ //
యా సా వేశ్యా మయాదృష్టా రాజమార్గే గృహోషితా /
తాం మాం ప్రాపయ ధర్మజ్ఞే సైవ మే హృది వర్తతే //
దృష్టా సూర్యోదయే బాలా రాత్రిశ్చేయముపాగత /
దర్శనానంతరే సా మే హృదయాన్నాపసర్పతి //
యది సా చారుసర్వాంగీ పీనశ్రోణి పయేధరా /
నోపసర్పతి తన్వంగీ తన్మాం ద్రక్ష్యసి వై మృతమ్ //
వామః కామో మనుష్యాణాం బహుభిః ప్రార్థ్యతే చ సా /
మమాశక్తిశ్చగమనే సంకులం ప్రతిభాతి మే //
తత్తదా వచనం శ్రుత్వా భర్తుః కామాతురస్య సా /
తత్పత్నీ సుకులోత్పన్నా మహాభాగా పతివ్రతా //
గాఢం పరికరం బద్థ్వా శుల్కమాదాయ చాధికమ్ /
స్కంధే భర్తారమారోప్య జగామ మృదుగామినీ //
నిశి మేఘాస్తృతే వ్యోమ్ని చలద్విద్యుత్ప్రదర్శితే /
రాజమార్గే ప్రియం భర్తుః చికీర్షంతీ ద్విజాంగనా //
పథి శూలే తదాప్రోతం అచోరంచోరశంకయా /
మాండవ్యమతిదుఃఖార్తం అంధకారేऽత్ర సద్విజః //
పత్నీస్కంధసమారూఢః చాలయామాస కౌసికః /
వామాంగేనాథసంరుద్థో మాండవ్యస్తమువాచ హ //
యేనాహమేవమత్యర్థం దుఃఖితశ్చాలితః పదా /
ఇమాం కాష్ఠామనుప్రాప్తః స పాపాత్మ నరాధమః //
సూర్యోదయేऽవశః ప్రాణైః వియోక్ష్యతి న సంశయః /
భాస్కరాలోకనాదేవ స వినాశమవాప్స్యతి //
తస్య భార్యా తతః శ్రుత్వా తం శాపమతిదారుణమ్ /
ప్రోవాచ వ్యథితా సూర్యో నైవోదయము పేష్యతి //
తతః సూర్యోదయాభావాత్ అభవత్సతతం నొశా /
బహూన్యహః ప్రమాణాని తతో దేవా యయుర్భయమ్ //
నిః స్వాధ్యాయవషట్కారం స్వధా స్వాహావివర్జితమ్ /
కథం ను ఖల్విదం సర్వం జగద్యత్సంక్షయం గతమ్ //
అహోరాత్ర వ్యవస్థాయా వినాశేన తు సంక్షయః /
తత్సంక్షయాన్నత్వయనే జ్ఞాయేతే దక్షిణోత్తరే //
వినా చాయనవిజ్ఞానం కాలః సంవత్సరః కుతః /
పతివ్రతాయా వచనాత్ నోద్గచ్ఛతి దివాకరః //
సూర్యోదయం వినా నైవా స్నానదాదికాః క్రియాః /
న మార్గే విహరణం చ క్రత్వభావశ్చలక్ష్యతే //
నైవాప్యాయనమస్మాకం వినా హోమేన జాయతే /
వయమాప్యాయుతా యజ్ఞైః భాగైశ్చైవ యథోచితైః //
వృష్ట్యాదినాऽనుగృహ్ణీమో జగత్సస్యాదిసిద్ధయే /
నిష్పాదితాస్వోషధీషు మర్త్యా యజ్ఞైర్యజంతి, నః //
తేషాం వయం ప్రయచ్ఛామః కామాన్యజ్ఞేషు పూజితాః /
అధోహివర్షామ వయం మర్త్యాశ్చోర్ధ్వప్రవర్షిణః //
తోయవర్షేణ హి వయం హవిర్వర్షేణ మానవాః /
యేऽస్మాకం న ప్రయచ్ఛంతి నిత్యాం నైమిత్తికీం క్రియామ్ //
క్రతుభాగం దురాత్మానః స్వయం చాశ్నంతి లోలుపాః /
వినాశాయ వయం తేషాం తోయసూర్యాగ్నిమారుతాన్ //
క్షితిం వయం దూషయామః పాపానామపకారిణామ్ /
దుష్టతోయాదిదోషేణ తేషాం దుష్కృతికారిణామ్ //
ఉపసర్గాః ప్రవర్తంతే మరణాయ సుదారుణాః /
యే త్వస్మాన్ప్రీణయిత్వా వై భుజంతే శేషమాత్మనా //
తేషాం పుణ్యాణ్వయం లోకాన్ విదధామో మమాత్మనామ్ /
తన్నాస్తి సర్వమేవైత్ వినైషాం సూర్యదర్శనమ్ //
పుత్ర ఉవాచ
తేషామేవం సమేతానాం యజ్ఞవిచ్ఛిత్తిశంకినామ్ /
దేవానాం వచనం శ్రుత్వా ప్రాహ దేవః ప్రజాపతిః //
తేజః పరం తేజసైవ తపసాచ తపస్తథా /
ప్రశామ్యత్యమరాస్తస్మాత్ శ్రృణుధ్వం వచనం మమ //
పతివ్రతాయా మాహాత్మ్యం నోల్లంఘతి దివాకరాః /
తస్య చానుదయా ద్థానిః మర్త్యానాం భవతాం తథా //
తస్మాత్పతివ్రతామత్రేః అనసూయాం తపస్వినీమ్ /
ప్రసాదయత వై పత్నీం భానోరుదయకామ్యయా //
పుత్ర ఉవాచ
తైః సా ప్రసాదితా గత్వా ప్రాహేష్టం వ్రియతామితి /
అయాచంత దినం దేవా భవత్వితి తథా పునః //
అనుసూయోవాచ
పతివ్రతాయా మాహాత్మ్యం న హీయేత కథంత్వితి /
సమాన్యతాం తతః సాధ్వీం అహః స్రక్ష్యామ్యహం పునః //
తథా పునరహోరాత్ర సంస్థానముపజాయతే /
తథా చ తస్యాః స పతిః న సాధ్వ్యా నాశమేష్యతి //
పుత్ర ఉవాచ
ఏవ ముక్త్వా సురాంస్తస్యా గత్వా సా మందిరం శుభమ్ /
ఉవాచ కుశలం పృష్ట్వా ధర్మే భర్తు స్తథాత్మనః //
కచ్చిన్నందసి కల్యాణి స్వభర్తృముఖదర్శనాత్ /
కచ్చిచ్చాఖిల దేవేభ్యో మాన్యస్తేऽప్యధికః కవిః //
భర్తుః శుశ్రూషణాదేవ మయా ప్రాప్తం మహత్ఫలమ్ /
సర్వకామఫలావాప్తేః పతిశుశ్రూషణాత్ స్త్రియః //
పంచర్ణాని మనుష్యాణాం తాని దేయాని సర్వదా /
తథాత్మధర్మధర్మేణ కర్తవ్యోధనసంచయః //
ప్రాప్తశ్చార్థస్తతః పాత్రే వినియోజ్యో విధానతః /
క్రియాశ్చ శాస్త్రనిర్దిష్టా రాగద్వేష వివర్జితాః //
కర్తవ్యాహరహః సర్వాః పురస్కారేణ శక్తితః /
స్వజాతివిహితానేవం లోకానాప్నోతి మానవః //
క్లేనేన మహతా సాధ్వీ ప్రజాపత్యాద్యనుక్రమాత్ /
స్రియస్త్వేవం సమస్తస్య నరైః దుఃఖార్జితస్య వై //
పుణ్యస్వార్థాపహారిణ్యః పతిశుశ్రూషయైవ హి /
నాస్తి స్త్రీణాం పృథగ్యజ్ఞో న శ్రాద్థం నాప్యుపోషితమ్ //
భర్తుః శుశ్రూషయైవైతా లోకానిష్టాన్ప్రయాంతిహి /
తస్మాత్సాధ్వి మహాభాగే పతిశుశ్రూషణం ప్రతి //
త్వయా మతిః సదాకార్యా స్త్రియో భర్తా సదాగతిః //
యద్దేవేభ్యో యచ్చదానం పితృభ్యః కుర్యాద్భర్తాభ్యర్చనం సత్ర్కియాభిః /
తస్వార్ధం వై సా ఫలం నాన్యచిత్తా నారీభుంక్తే భర్తృశుశ్రూషయైవ //
పుత్ర ఉవాచ
తస్యాస్తద్వచనం శ్రుత్వా ప్రతిపూజ్య తథాదరాత్ /
ప్రత్యువాచాత్రిపత్నీం తాం అనసూయామిదం వచః //
పతివ్రతోవాచ
ధన్యాస్మ్యనుగృహీతాస్మి దేవైశ్చాప్యవలోకితా /
యన్మే ప్రకృతి కల్యాణీం శ్రద్ధాం వర్ధయసే పునః //
జానామి తన్న నారీణాం కాచిత్పతిసమా గతిః /
యత్ప్రీతి శ్చోపకార్యాయ ఇహ లోకే పరత్రచ //
పతిప్రసాదాదిత చ ప్రేత్యచైవ యశస్వినీ /
నారీసుఖమవాప్నోతి నార్యా భర్తాదిదైవతమ్ //
సాత్వం బ్రూహి మహాభాగే ప్రాప్తయా మమ మందిరమ్ /
ఆర్యాయాః కిన్ను కర్తవ్యం మయార్వేణాపి వా శుభే //

ఇతి శ్రీ బ్రహ్మాండపురాణే దత్తాత్రేయ మహాత్మ్యే ద్వితీయాంశే పతివ్రతాప్రభావోనామ ద్వితీయాధ్యాయః


  • NAVIGATION