మదాలస కువలయాశ్వుల చరితము

Last visit was: Tue Sep 26, 2017 4:29 pm

Moderator: Basha

మదాలస కువలయాశ్వుల చరితము

Postby Basha on Sun Aug 21, 2011 6:17 pm

శ్రీ దత్త మాహాత్మ్యం - ద్వితీయాంశః
షష్ఠాధ్యాయః

గురు చరిత్ర - ఇరవై రెండవ అధ్యాయము

పుత్ర ఉవాచ //
ప్రాగ్బభూవ మహావీర్యః శత్రుజిన్నామ పార్థివః /
తుతోష యస్య యజ్ఞేతు సోమాహుత్యా పురందరః //
తస్యాత్మజో మహాబాహుః బబూవారివిదారణః /
బుద్ధివిక్రమలావణ్యైః గురుశుక్రాశ్వినోత్తమః //
స సమానవయోబుద్ధిః తుల్యవిక్రమచేష్టితైః /
నృపపుత్రో నృపసుతైః క్రీడతిస్మ సమావృతః //
కస్య చిత్త్వథ కాలస్య నాగలోకాన్మహీతలమ్ /
కుమారావాగతౌ నాగౌ పుత్రావశ్వతరస్య తౌ //
బ్రహ్మరూపప్రతిచ్ఛన్నౌ తరుణౌప్రియదర్శనౌ /
తైస్తైర్నృపసుతైః సార్థం క్రీడాసక్తౌ దినే దినే //
ఆగత్య రాజపుత్రణే చిరం విక్రీడతోస్తయోః /
స్నేహబద్ధో నృపసుతః తౌ వినా రమతే న చ //
తద్బుధ్వా తత్పితా నాగః పుత్రావూచే ముదాన్వితః /
రాజపుత్రస్య కిం కృత్యం యువాభ్యాం సాధితం హితమ్ //
అవశ్యముపకర్తవ్యం మిత్రైః సాధుభిరాదరాత్ /
మహత్కార్యం కిమస్యాస్తి బ్రూతం తత్ర యతామ్యహమ్ //
పుత్రావూచతుః //
గంధర్వతనయా తస్య పత్నీ నామ్నా మదాలసా /
దైత్యేన వంచితా సాధ్వీ మృతం శ్రుత్వా పతిం మృతా //
నాన్యం భోక్ష్యే స్త్రియం చేతి ప్రతిజ్ఞామకరోదయమ్ /
తదేతస్య మహత్కృత్యం న తత్కేనాపి సాధ్యతే //
నాగ ఉవాచ //
కథం సా హి మృతా సాధ్వీ కోऽయం దైత్యో దురాత్మవాన్ /
కిమర్థమకరోత్సోऽపి ప్రతిజ్ఞాముచ్యతాం సుతౌ //
పుత్రావూచతుః //
ఏకదా గాలవోऽభ్యేత్య పితుర్గేహం ద్విజోత్తమః /
ఉవాచ నృపతిం రాజన్ గృహాణాశ్వం సుతస్య తే //
దేహ్యయంకువలయాశ్వేతి నామ్నా ఖ్యాతో భవిష్యతి /
మమ రక్షామనేనాశు విభో కారయ మా చిరమ్ //
కోऽపి దైత్యాధమో రాజన్ ఆశ్రమం దూషయోత్సదా /
దుఃఖితేన మయాకాశం వీక్షితం తత్ క్షణేత్వయమ్ //
తురగోऽభ్యాగదో దివ్యో గతిః సర్వత్ర యస్యహి /
తత్పుత్రం ప్రేషయ విభో దైత్యనాశాయ కేవలమ్ //
హనిష్యతి సకాశం మే సుఖం తప్స్యామ్యహం తపః /
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా కృతకౌతుకమంగలమ్ //
స పుత్రమశ్వమారోప్య గాలవేన సమం ముదా /
ఋతుధ్వజం తదా రాజా ప్రేషయామాస వీర్యవాన్ //
గత్వాశ్రమపదం సోऽపి వవందే మునిసత్తమాన్ /
తతః కదాచిత్తమృషిం సంధ్యోపాసనతత్పరమ్ //
సౌకరం రూపమాస్థాయ దైత్యోధర్షితుమాగతః /
ఋతుధ్వజోऽశ్వమారూహ్య దృఢమాకృష్య వై ధనుః //
జఘానాథార్ధచంద్రేణ స దుద్రావాతిభీతవాన్ /
స చాధవత్తతోదైత్యం రాజపుత్రస్తమేవచ //
స పాతాలం వివేశాథ రాజపుత్రో ఋతుధ్వజః /
సదదర్శ తతో దైత్య మందిరమ్ దివ్యవర్చసమ్ //
దృష్ట్వాశ్వాస్య క్షణం తత్ర స్త్రియమేకాం దదర్శహ /
కా త్వం కస్యేదమిత్యాది యావత్పృచ్ఛతి శత్రుహా //
న కించిదుక్త్వా తన్వంగీ ప్రాసాదాగ్ర్యంసమారూహత్ /
జగామ రాజపుత్రోऽపి వధ్వా వాసం త్వరాన్వితః //
తతోऽపశ్యత్ సువిస్తీర్ణే పర్యంకే సర్వకాంచనే /
నిషణ్ణాం కన్యకామేకం కామముక్తాం రతిం యథా //
తాం దృష్ట్వా చారుసర్వాంగీం తాం రసాతలదేవతామ్ /
మన్యమానోऽభవత్తూష్ణీం సాచ వీక్ష్య నృపాత్మజమ్ //
మూర్ఛితా విహ్వలా బాలా చిత్రన్యస్తేన పుత్రికా /
రాజపుత్రేణ సఖ్యాచ వీజితా శీతలైర్మృదు //
కించిదాశ్వస్య నిఃశ్వాసం ముమోచోష్ణం పునఃపునః /
సమాశ్వాస్యతదా పృష్టా తేన సా మోహకారణమ్ //
తత్సంజ్ఞయా సఖీ తస్యాః మోహహేతుస్త్వ మేవ హి /
త్వద్దర్శనస్మరక్షోభాత్ మూర్ఛితేత్యబ్రవీత్స్వయమ్ //
విశ్వావసురితి ఖ్యాతో దివి గంధర్వరాట్ ప్రభో /
తస్యేయమాత్మజా సుభ్రూః నామ్నా ఖ్యాతా మదాలసా //
చంద్రకేతోః సుతశ్చాసౌ దానవోऽరివిదారణః /
పాపాలకేతుర్విఖ్యాతః పాతాలాంతరసంశ్రయః //
హృతేయం స్వగృహాత్తేన కృత్వామాయాం తమోమయీమ్ /
ఆగామిన్యాం త్రయోదశ్యాం ఉద్యోక్ష్యతి కిలాసురః //
సతు నార్హతి చార్వంగీం శూద్రో వేదశ్రుతిం తథా /
అతీతే దివసే బాలాం ఆత్మవ్యాపాదనోద్యతామ్ //
సురభిః ప్రాహ నాయం త్వాం ప్రాప్స్యతే దానవాధమః /
మర్త్యలోకమనుప్రాప్తం య ఏనం భేత్స్యతే శరైః //
స తే భర్తా మహాభాగే న చిరేణ భవిష్యతి /
అహంత్వస్యాః సఖీ నామ్నా కుండలేతి చ విశ్రుతా //
పాతాలకేతుర్దుష్టాత్మా వారాహంవపురాస్థితః /
కేనాపి విద్ధో బాణేన మునీనాం త్రాణకారణాత్ //
తచ్చాహం త్వరితం వీక్ష్య పునరత్ర సమాగతా /
సర్వమేతన్మయాఖ్యాతం అధునా వద కో భవాన్ //
నహ్యత్రమానుషగతిః నచేదం మానుషం వపుః /
తత్త్వమాఖ్యాహి దేవో వా కథంచాగమనం తవ //
కువలయాశ్వ ఉవాచ //
రాజ్ఞః శత్రుజితః పుత్రో గాలవాశ్రమమాగతః /
మునివిఘ్నకరం దైత్యం ఆవిధ్య క్రోడరూపిణమ్ //
తమన్వేష్టుమిహ ప్రాప్తః అనంతరం చ త్వయేక్షితః /
న దేవో దానవో నాపి సత్యమేతద్బ్రవీమితే //
కుండలోవాచ //
సురభిః సాగతా మాతా యథాహ తథ్యమేవతత్ /
త్వయైవ విద్థః పాపాత్మా నాత్ర సందిగ్ధమస్తిహి //
తదవ్యయం సభాగ్యా చ త్వత్సంబంధం సమేత్య వై /
కురుష్వ వీర యత్కార్యం విధినైన సమాహితః //
నాగవూచతుః //
తదాకర్ణ్య వచః ప్రాహ రాజపుత్రః ప్రతాపవాన్ /
పరవానహమస్మీతి పితా స్వామీ మమాధునా //
సా చ తం చింతయామాస తుందిలం తత్కులే గురుమ్ /
మునిం యోగరతం శాంతం మాన్యం పితృసమం తదా //
సచాపి తత్క్షణాత్ప్రాప్తః ప్రగృహీతసమిత్కుశః /
మదాలసాయాః సంప్రీత్యా కుండలాగౌరవేణ చ //
ప్రజ్వాల్య పావకం హుత్వా మంత్రవత్కృతమంగలః /
వైవాహిక విధిం కన్యాం ప్రతిపాద్య యథాగతమ్ //
జగామ తపసే ధీమాన్ స్వమాశ్రమమపదం మునిః /
యోగినీ కుండలాచాపీ తావనుజ్ఞాయ నందితా //
ఆశీర్భిరభినంద్యాగ్రే తపస్తప్తుముపాక్రమాత్ /
సోऽపి శత్రుజితః పుత్రః తామారోప్య తురంగమమ్ //
నిర్గాంతుకామః పాతాలాత్ శుశ్రావార్తస్వరం తదా /
కన్యారత్నం యదానీతం దివః పాతాలకేతునా //
హ్రీయతే హ్రీయతేత్యుచ్చెః శ్రుత్వాచావస్థితోऽభవత్ /
దైత్యసైన్యమనుప్రాప్తం సహ పాతాలకేతునా //
నిహత్యతరసా వీరః సమాగచ్ఛత్పితుః పురమ్ /
నమస్కృత్య పితుః పాదౌ సపత్నీకో న్యవేదయత్ //
సర్వం సోऽపి పరిష్యజ్య సభార్యం ముదమాప్తవాన్ /
ఏవం మదాలసా ప్రాప్తా కువలయాశ్వేన ధీమతీ //
వియోగశ్చ తథైవాసీత్ తచ్ఛ్రృణుష్వాధునా విభో /
ఏకదానుచరైః సోऽధ దదర్శ యమునాతటే //
ఋషీణామాశ్రమం తత్ర వృక్షై ర్నానావిధై స్తథా /
మందార కోవిదారైశ్చ చంపకైః పనసాదిభిః //
వల్లీభిః పుష్పితాభిశ్చ మృగైః శాఖామృగైస్తథా /
హంసకారండవధరైః అబ్జపూర్ణైః సరోవరైః //
శోభితం బ్రహ్మవృందైశ్చ అగ్నికృష్ణాజినైస్తథా /
పాతాలకేతోరనుజం తాలకేతుంకృతాశ్రమమ్ //
మునిరూపస్స తం ప్రాహ యక్ష్యే యజ్ఞేన శత్రుహన్ /
నాస్తి విత్తం దక్షిణాయై దేహి మే కంఠభూషణమ్ //
ఆయామిత్వరితోవత్స భవిష్యేవరదస్తవ /
ఇత్యుక్తస్తేన తద్ధృత్వా కంఠాభరణముత్తమమ్ //
మునే వ్రజ యథేష్టంత్వం అహం తిష్ఠామి సువ్రత /
ఏవమాశ్వాస్య తం దైత్యః స్థాపయిత్వాऽశ్రమే స్వయమ్ //
నిమమజ్జ జలే తేన పురమాగత్య సోऽబ్రవీత్ /
మదాలసాయాః ప్రత్యక్షం పితుస్తస్య ద్విజాకృతిః //
వీరః కువలయాశ్వోऽసౌ మమాశ్రమసమీపతః /
మాయామాశ్రిత్య దైత్యేన భిన్నః శూలేన వక్షసి //
మ్రియామాణేన తేనేదం దత్తం మే కంఠభూషణమ్ /
ప్రాపితశ్చాగ్నియోగం స వనస్థైః శూద్రతాపసైః /
నీతః సోऽశ్వశ్చ తేనైవ దానవేన దురాత్మనా /
హృదయాశ్వాసనం చైవ గృహ్యతాం కంఠభూషణమ్ //
ఇత్యుక్త్వోత్సృజ్య తద్భూమౌ స జగామ యథాగతమ్ /
శోకార్తో మూర్ఛితో రాజా జనః సర్వత్ర మూర్ఛితః //
రాజపత్నీ చ శోకార్తా విలలాపాతిదుఃఖితా /
మదాలసా చ సాంత్వయ్య శ్వశ్రూం రాజానమేవ చ //
యత్కర్తవ్యమనుప్రాప్తం క్రియతాం కిం విలంబ్యతే /
ఇత్యుక్త్వా స్వయమాజ్ఞాప్య రాజమంత్రి పురోహితాన్ //
విధివత్సంవివేశాగ్నిం రాజా నో వేద కించన /
బోధితో మంత్రిముఖ్యైశ్చ కృత్వా జలవిధిం పునః //
స్నాత్వా జగామ భవనం రాష్ట్రం తచ్ఛోకసాగరే /
మజ్జితం తేన పాపేన దైత్యేనాऽదీర్ఘదర్శినా //
స చ తేనైవ మార్గేణ నిర్గత్య యమునా జలాత్ /
రాజపుత్రమువాచేదం ప్రణయాన్మధురం వచః //
గచ్ఛ భూపాలపుత్ర త్వం కృతార్థోऽహం కృతస్త్వయా /
తన్మయా సాధితం సర్వం యన్మమాసీదభీప్సితమ్ //
ప్రణిపత్య స తం ప్రాయాత్ రాజపుత్రః పురం పితుః /
సమారూహ్య తమేవాశ్వం సువర్ణానిలవిక్రమమ్ //
సరాజపుత్రః సంప్రాప్య వేగదాత్మపురం తతః /
పిత్రోఃవివందిషుఃపాదౌ దిదృక్షుశ్చ మదాలసామ్ //
స సదర్శ సముద్విగ్నం అప్రహృష్టముఖం పురమ్ /
పునశ్చ విస్మితాక్షం చ ప్రహృష్టవదనం పునః //
అత్యంతోత్ఫుల్లనయనం దిష్ట్యా దిష్ట్యతివాదినమ్ /
పరిష్వజంతమన్యోన్యం అతికౌతూహలాన్వితమ్ //
చిరం జీవతు కల్యాణ హతాశ్చ పరిపంథినః /
ప్రితోః ప్రహ్లాదయ మనోః తథాస్మాకమకంటకమ్ //
ఇత్యేవం వాదిభిః పౌరైః పురః పృష్ఠే ససంవృతః /
తత్క్షణప్రణయానందం ప్రవివేశ పితుర్గృహమ్ //
పితా చ తం పరిష్వజ్య మాతా చాన్వేచ బాంధవాః /
చిరంజివేతి కల్యాణీం దదుస్తస్మైసదాశిషమ్ //
ప్రణిపత్య తతః సోऽథ కిమేతదితి విస్మితః /
పప్రచ్ఛ పితరం చాథ సోऽస్మై సర్వం న్యవేదయత్ //
భార్యాం స్వాం స మృతాం శ్రుత్వా హృదయేష్టాం మదాలసామ్ /
పితరం చ పురో దృస్ట్యా లజ్జాశోకాబ్ధిమధ్యతః //
చొరం విమృశ్య మనసి నిశ్చత్య చేతికృత్యతామ్ /
ప్రియానృణ్యాయ సంకల్పం కరిష్యామి దృఢం త్వహమ్ //
ఇతి కృత్వా మతిం సోऽథ నిష్పాద్యౌదకదానికమ్ /
పుత్రః స్నాత్వా విశుద్ధాత్మా ప్రత్యువాచ ఋతుధ్వజః //
యది సా మమ తన్వంగీ న స్యాద్భార్యా మదాలసా /
అస్మిఞ్జన్మని నాన్యా మే భవిత్రీ సహచారిణీ //
తామృతే మృగశాబాక్షీం గంధర్వతనయామహమ్ /
న భోక్ష్యే యోషితం కాంచిత్ ఇతి సత్యం మయోదితమ్ //
ఇతి కృత్వా తు సంకల్పం రాజపుత్ర ఋతుధ్వజః /
స్త్రీ భోగాన్దూరుత స్త్యక్త్వా సుఖక్రీడాపరోऽభవత్ //
ఏతత్తస్య పరం కార్యం తాత తత్కేన శక్యతే /
కర్తు మన్యేన దుర్వారం ఈశ్వరైః కిముతాపరైః //

ఇతి శ్రీ బ్రహ్మాండపురాణే దత్తాత్రేయ మహాత్మ్యే ద్వితీయాంశే మదాలసాఖ్యానే షష్ఠాధ్యాయః


  • NAVIGATION