అలర్కచరితం

Last visit was: Tue Sep 26, 2017 4:27 pm

Moderator: Basha

అలర్కచరితం

Postby Basha on Sun Aug 21, 2011 6:25 pm

శ్రీ దత్త మాహాత్మ్యం - ద్వితీయాంశః
అష్టమాధ్యాయః

గురు చరిత్ర - ఇరవై నాలుగవ అధ్యాయము

పితోవాచ //
పుత్రయోగప్రభావజ్ఞ విచిత్రా భవతాం కథా /
కథా కువలయాశ్వస్య హృదయానందదాయినీ //
పరితోషం పరం ప్రాప్తః త్వన్ముఖామోదసేవనాత్ /
కిమర్థం హసితం సాధ్వ్యా పుత్రాణాం నామకర్మణి //
కిం యస్యా మనసేష్టం స్యాత్ పునః కింకృతవత్యపి /
మన్య్య్ తాం బ్రహ్మసంపన్నాం యోగినీం యోగమాతరమ్ //
మదాలసాయాస్తే పుత్రాః కథం వృద్ధిముపాగతాః /
కిం మాతురనురూపాస్తే పితుర్వా ప్రియకృతమాః //
విశ్వేశ్వర ప్రసాదాద్యా లబ్ధా నాగేన కన్యకా /
సామాన్యా న భవేత్సా హి మృత్యుంజయవచో యథా //
చరితం శ్రోతుమిచ్ఛామి ప్రసీద ద్విజసత్తమ /
సపుత్రాయాశ్చ మే పుత్రా సమ్యక్కథయ సువ్రత //
పుత్ర ఉవాచ //
విక్రాంతేతు సముత్పన్నే యదవోచన్మదాలసా /
శృణుష్వ తదిదానీం మే హాసకారణమప్యుత //
సా వై మదాలసా పుత్రం బాలముత్తానశాయినమ్ /
ఉల్లాపనచ్ఛలేనాహ రుదమానమవిస్వరమ్ //
మదాలసోవాచ //
శుద్ధోऽసి రే బాల న తేస్తి నామ కృతం హి వై కల్పన యాధునైవ /
పంచాత్మకం దేహమిదం న తేऽస్తి త్వంచాస్య రే రోదిషి కస్య హేతోః //
న వై భవాన్ రోదతి విశ్వజన్మా శబ్దోऽయమాసాద్య మహీసమూహమ్ /
వికల్ప్యమానో వివిధైర్గుణార్థైః గుణాశ్చ భూతాః సకలేంద్రియేషు //
భూతాని భూతోపరి దుర్బలాని వృద్ధిం సమాయాంతి తథేహ పుంసామ్ /
అన్నాంబుదానాదిభిరేకకస్య న తేऽస్తి వృద్ధిర్నచ తేऽస్తి హానిః //
త్వం కంచుకే సజ్యమానో నిజేऽస్మిన్ అస్మింశ్చ దేహే మూఢతాం న వ్రజేథాః /
శుభాశుభైః కర్మభిర్దేహమేనం మదాభిమూఢైః కంచుకేऽస్మిన్పినద్ధః //
తాతేతి కించిత్తనయేతి కించి దంబేతి కించిచ్చ పితేతి కించిత్ /
తవేతి కించిన్న మమేతి కించిత్ భౌతేషు సర్వం ముహురాలపేథాః //
దుఃఖం చ దుఃఖోపశమం శమాయ భోగాయజానాతి విమూఢచేతాః /
తాన్యేవ దుఃఖాని పునఃసుఖాని జానాతి విద్వానవిమూఢచేతా //
సహోత్థితందర్శనమక్షియుగ్మం అత్యుజ్వలం తత్కలుషంవసాయాః /
కుచోऽతిపీనం పిశితం ఘనం తత్ స్థానంతతఃకిన్నరకం న యోషిత్ //
యానం క్షితౌ యానగతం చ దేహం దేహేऽపిచాన్యః పురుషో నివిష్టః /
మమత్వమర్థ్యన్న తథా యథా స్వే దేహేऽతిమాత్రం నచ మూఢతైషా //
పుత్ర ఉవాచ //
వర్ధమానం సుతం సా తు రాజపత్నీ దినే దినే /
ఉల్లాపనాదినా బోధం ఆనయన్నిర్మలాత్మకమ్ //
యథాయథా బలం లేభే యథా లేభే మతం పితుః /
తథా తథాऽత్మబోధం స్మ సేవతేమాతృభాషితై //
ఇత్థం తయా సతనయో జన్మప్రభృతి బోధితః /
చకార న మతిం ప్రాజ్ఞో గార్హస్థ్యం ప్రతి నిర్మమః //
ద్వితీయో యః సుబాహుక్తో రాజపుత్రో మదాలసా /
తమప్యేవం యథాపూర్వం బాలముల్లాపవాదినీ //
ప్రాహ బాల్యాత్సచ ప్రాప తథా బోధం మహామతిః /
తృతీయోऽపి సుతో రాజ్ఞః శత్రుమర్దనసంజ్ఞితః //
బోధితః స తథా రాజ్ఞ్యా బాలత్వాదేవకేవలమ్ /
సర్వసంగవినిర్ముక్తో స బభూవऽగతస్మృతిః //
ఏవం తే రాజపుత్రాః స్యుః బ్రహ్మజ్ఞానపరిగ్రహాః /
మాత్రా యద్బ్రహ్మవాదిన్యా శిక్షితం జగృహుః స్మ తే //
నచ రాజ్ఞోపదిష్టం తే తథైవాచార్యసత్తమైః /
మనసా జగృహుః కించిత్ కేవలం పాఠభాగినః //
నశ్వరం గృహ్యమాణం యత్ మనోగ్రాహ్యవికల్పితమ్ /
వృథా శ్రమోऽత్రకర్తవ్యో మృగతృష్ణానిభేऽఖిలే //
సత్యం చైతన్యమాత్రం హి స్వరూపం బ్రహ్మ నిర్గుణమ్ /
ఇతి నిశ్చిత్య మనసా సర్వత్రోపేక్షకాః స్థితాః //
చతుర్థోऽయమలార్కాఖ్యో మాత్రోక్తో నృపతేః సుతః /
తచ్ఛ్రుత్వా నామ తస్యైవం ప్రహస్యాహ ప్రియాం నృపః //
భవత్యా మమ పుత్రస్య యత్కృతం నామశోభనే /
కిమీదృశమసంబద్ధం అర్థః కోऽస్యమదాలసే //
మదాలసోవాచ //
కల్పనేయం మహారాజ కృతా సంవ్యావహారికీ /
త్వత్కృతానాం తథా నామ్నాం శృణు భూప నిరర్థతామ్ //
వదంతి పురుషాః ప్రాజ్ఞాః వ్యాపినం పురుషం యతః /
క్రాంతిశ్చ గతిరుద్దిష్టా దేశాద్దేశాంతరం తు యా //
సర్వగో న ప్రయాతీతి వ్యాపీ దేహేశ్వరో యతః /
తతో విక్రాంతసంజ్ఞేయం మతామమ నిరర్థకా //
సుబాహురితి యా సంజ్ఞా కృతాऽన్యస్య సుతస్య తే /
నిరర్థా సాప్యమూర్తత్వాత్ పురుషస్య మహీపతే //
పుత్రస్య యత్కృతం నామ తృతీయస్యారిమర్దనః /
మన్యే తచ్చాప్యసంబద్ధం శృణు చాప్యత్ర కారణమ్ //
ఏక ఏవ శరేరేషు సర్వేషు పురుషో యదా /
తస్యరాజన్కృతః శతృః మిత్రం చ ఇహ చేష్యతే //
భూతైర్భూతాని మ్రీయంతే అమూర్తస్య కథం మృతిః /
క్రోధాదీనాం పృథగ్భావాత్ కల్పనేయం నిరర్ధకా //
యది వ్యవహారార్థం అసన్నామ ప్రకల్ప్యతే /
నామ్ని కస్మాదలర్కాఖ్యే నైరర్థ్యం భవతో మతమ్ //
పుత్ర ఉవాచ //
క్రియాకలాపో విగుణః న సమ్యక్ ప్రతిభాతి మే /
తస్మాదుత్పన్న బోధస్య జ్ఞానైః కిం మే ప్రయోజనమ్ //
యత్కించి ద్వేదశాస్త్రాది యజ్ఞదానాదికం చ యత్ /
రాజ్యం స్వర్గాదికం చైవ దుఃఖమేవ న తత్సుఖమ్ //
సుఖం తన్నిర్గుణం బ్రహ్మ సర్వదుఃఖాతిగం విభో /
సర్వ సంగవినిర్ముక్తః ప్రాప్స్యమి పరమం పదమ్ //
ఏవముక్తస్తయా సాధు మహిష్యా స మహీపతిః /
తథేత్యాహ మహాబుద్ధిః దయితాం తథ్యవాదినీమ్ //
తంచాపి సా సుతం సుభ్రూః యథాపూర్వం సుతాంస్తథా /
ప్రోవాచ బోధజననాం తామువాచాథ పార్థివః //
కరోషి కిమిదం మూఢే మమాభావాయ సంతతేః /
దుష్టావబోధజ్ఞానేన యథాపూర్వం సుతేషు మే //
యది తే మత్ప్రియం కార్యం యదిగ్రాహ్యం వచో మమ /
తదేనం తనయం మార్గే ప్రవృత్తే త్వం నియోజయ //
కర్మమార్గ సముచ్ఛేదో నైవం దేవి భవిష్యతి /
తద్వన్మనుష్యతాం యాతి భూతవర్గే చ సంస్థితిః //
త్రిపిండకనివృత్తేశ్చ నైవ సాధు భవిష్యతి /
పితరో దేవలోకస్థాః తథా తిర్యక్త్వమాగతాః //
సుపుణ్యానసుపుణ్యాంస్తు క్షుత్క్షామాం స్తృట్పరిప్లుతాన్ /
పిండోదకప్రదానేన నరః కర్మణ్యవస్థితః /
సమ్యగాపూజ్యతే సుభ్రు తద్దేవానతిథీనపి /
దేవైర్మనుష్యైః పితృభిః ప్రీతైర్భూతైః సగుహ్యకైః //
వయోభిః కృమికీటైశ్చ నర ఏవోపజీవ్యతే /
తస్మాత్తన్వంగి పుత్రో మే యత్కార్యం క్షేత్రయోనిభిః //
పుత్ర ఉవాచ //
తేనైవముక్తా సా భర్త్రా చిరం నారీ మదాలసా /
అలర్కనామతనయం ప్రవృత్తిజ్ఞం చకార సా //
త్రివర్గం సమ్యగాదేశం తస్మాదాత్మమదాలసా /
సర్వధర్మోపదేశాంశ్చ రాజనీతిం చ షడ్విధమ్ //
వర్ణాశ్రమ సదాచారం శ్రాద్థాకల్పం సవిస్తరమ్ /
యజ్ఞదానవిధానం చ ప్రజారంజనమేవచ //
ప్రవృత్తిమార్గే యత్కించిత్ వక్తవ్యం గురుణా స్వయమ్ /
సా తత్సర్వం సుతస్యాహ స్వయం సర్వవిదుత్తమా //
స ఏవముపదిష్టః సన్ మాత్రా సంప్రాప్తయౌవనః /
ఋతుధ్వజసుతశ్చక్రే సమ్యగ్జ్ఞా నపరిగ్రహమ్ //
పుత్రాంశ్చోత్పాదయామాస యజ్ఞైశ్చాయజతాచ్యుతమ్ /
పితుశ్చ సర్వకాలేషు చకారాజ్ఞానుపాలనమ్ //
తతః కాలేన మహతా సప్రాప్య పరమవ్యయః /
చక్రేऽభిషేకం పుత్రస్య తస్య రాజా ఋతుధ్వజః //
భార్యాయా సహ ధర్మాత్మా యియాసుస్తపసే వనమ్ /
అవతీర్ణమహీరక్షో మహాభాగో మహాద్యుతిః //
మదాలస చ తనయం ప్రాహేదం పశ్చిమం వచః /
కామోపభోగసంసర్గ ప్రక్షాలనకరం హితమ్ //
యదా దుఃఖమసహ్యం తే ప్రియబంధు వియోగజమ్ /
శత్రుబాధోదయం చాపి విత్తనాశాత్మసంభవమ్ //
భవతః కుర్వతో రాజ్యం గృహధర్మావలంబినః /
దుఃఖాయతనభోతో హి మమత్వాలంబనో గృహే //
పుత్ర ఉవాచ //
ఉక్త్వైవం ప్రదదౌ తస్మై సువర్ణస్వాంగులీయకమ్ /
వాచ్యం మే శాసనం యస్మిన్ సూక్ష్మాక్షరనివేశితమ్ //
పుత్ర ఉవాచ //
ఉక్త్వైవం ప్రదదౌ తస్మై సువర్ణస్వాంగులీయకమ్ /
ఆశిషాశ్చాపి యా యోగ్యాః పురుషస్య గృహే సతః //
తతః కువలయాశ్వోऽసౌ సా చా దేవీ మదాలసా /
పుత్రాయ దత్త్వా తద్రాజ్యం తపసే కాననం యయౌ //
సోऽప్యలర్కో యథాన్యాయం పుత్రవన్ముదితాః ప్రజాః /
ధర్మతః పాలయామాస స్వే స్వేకర్మణ్యవస్థితాః //
దుష్టేషు దండం శిష్టేషు పరిపాలనమీశ్వరః /
కుర్వన్పరాం ముదం లేభే ఈజే చాత్యూర్జితైర్మఖైః //
అజాయంత సుతాశ్చస్య మహాబలపరాక్రమాః /
ధర్మాత్మానో మహాత్మానో విమర్గపరిపంథినః //
చకార సోऽర్థం ధర్మేణ ధర్మమర్థేన చాత్మవాన్ /
తయోశ్చైవావిరోధేన బుభుజే విషయానపి //

ఇతి శ్రీ బ్రహ్మాండపురాణే దత్తాత్రేయ మహాత్మ్యే ద్వితీయాంశే అలర్కచరితం నామాష్టమోధ్యాయః //


  • NAVIGATION