అలర్కుడు దత్తత్రేయునివద్ద కేగుట

Last visit was: Tue Sep 26, 2017 2:40 pm

Moderator: Basha

అలర్కుడు దత్తత్రేయునివద్ద కేగుట

Postby Basha on Tue Aug 23, 2011 8:56 pm

శ్రీ దత్త మాహాత్మ్యం - ద్వితీయాంశః
నవమాధ్యాయః

గురు చరిత్ర - ఇరవై ఐదవ అధ్యాయము

ఏవం బహూని వర్షాణి తస్య పాలయతో మహీమ్ /
ధర్మార్థకాకసక్తస్య జగ్మురేకమహర్యథా //
వైరాగ్యం నాస్య సంజజ్ఞే భుజంతో విషయానిమాన్ /
నచాప్యలమభూత్తస్య భూర్భువార్థాద్యుపార్జనే //
తం తథా భోగసంసర్గే ప్రసక్తమజితేంద్రియమ్ /
సుబాహునామా శుశ్రావ భ్రాతా తస్య వనేచరః /
తం బుబోధయిషుః సోऽథ చిరం ధ్యాత్వా మహామతిః /
తద్ద్వైరి సంశయం తస్య శ్రేయోऽమన్యత భూపతేః //
తతః స కాశిభూపాలం ఉదీర్ణబలవాహనమ్ /
స్వరాజ్యప్రాప్తయేऽగచ్ఛత్ బహుశః శరణం కృతీ //
సోऽపి చక్రే బలోద్యోగం అలర్కం ప్రతి పార్థివః /
దూతం చ ప్రార్థయామాస రాజ్యమస్మై ప్రదీయతామ్ //
సోऽపి నైచ్ఛత్తదా దాతుం ఆజ్ఞాపూర్వం స్వధర్మవిత్ /
ప్రత్యువాచ చ తం దూతం అలర్కః కాశీభూభృతః //
మామేవాభ్యేత్య హార్దేన యాచతాం రాజ్యమగ్రజః /
స క్రాంత్యా సంప్రదాస్వామి భవేన్నాల్పమపేక్షితం //
సుబాహురపి నోయచ్నాం చకార మతిమాంస్తథా /
న ధర్మః క్షత్రియస్వేతి మానవీర్యధనో హి సః //
తతః సమస్తసైన్యేన కాశిరాట్ పరివారితః /
ఆక్రాంతమభ్యయాద్రాష్ట్రమలర్కస్య మహీపతిః //
అనంతరైశ్చ సంశ్లేషైః అऽభ్యేత్య తదనంతరమ్ /
తేషామన్యతరైర్భృత్యైః సమాక్రమ్యానయద్వశమ్ //
అపీడయత సామంతాన్ తస్య రాష్ట్రం తతో బలైః /
తథా దుర్గాంతపాలాంశ్చ చక్రే చాటవికాన్వశే //
కాంశ్చిచ్చోపప్రదానేన కాంశ్చిద్భేదేన పార్థివాన్ /
సామ్నైవాన్యాన్వశం నిన్యే భృత్యానన్యాంస్తథా భయాత్ //
తతః సోऽల్పబలో రాజా పరచక్రాభిపీడితః /
కోశక్షయమవాపోచ్చైః పురోరోథం తథారిణా //
ఇత్థం స పీడ్యమానస్తు క్షీణకోశే దినే దినే /
విషాదమాగత్య పరం వ్యాకులత్వం చ చేతసః //
ఆర్తిం స పరమాం ప్రాప్య తత్సస్మారాంగులీయకమ్ /
యదుద్దిశ్య పురా ప్రాహ మాతా సాస్య మదాలసా //
తతః స్నాతః శుచిర్భూత్వా వాచయిత్వా ద్విజోత్తమాన్ /
నికృష్య శాసనం తస్మాత్ దదర్శాऽల్పస్ఫుటాక్షరమ్ //
తత్ర యల్లిఖితం మాత్రా వాచయామాస పార్థివః /
ప్రకాశం పులకాంగోऽసౌ ప్రహర్షోత్ఫుల్లమానసః //
సంగః సర్వాత్మనాత్యాజ్యః స చెత్త్వక్తుం న శక్యతే /
సద్భిః ససహకర్తవ్యః సంతః సంగస్య భేషజమ్ //
కామః సర్వాత్మనా హేయః హతుం చేచ్ఛక్వతే న సః /
ముముక్షాం ప్రతికర్తవ్యో స వై తస్యాపి భేషజమ్ //
వాచయిత్వా తు బహుశో నృణాం శ్రేయః కథం త్వితి /
ముముక్షయేతి నిశ్చిత్య సా చ సత్సంగతో యతః //
తతః స సాధుసంపర్కం చింతయన్పృథివీపతిః /
దత్తాత్రేయం మహాత్మానం అగచ్ఛత్పరమార్థిమాన్ //
స సమేత్య మహాత్మానం అకల్మషమసంగినమ్ /
ప్రణిపత్యాభిసంపూజ్య యథాన్యాయమభాషిత //
అలర్క ఉవాచ //
బ్రహ్మన్కురు ప్రసాదం మే శరణ్య శరణార్థినః /
దుఃఖాపహారం కురుష్వ దుఃఖార్తస్య వికర్మిణః //
శ్రీ దత్తాత్రేయ ఉవాచ //
దుఃఖాపహారమద్యైవ కరోమి తవ పార్థివ /
సత్యం బ్రూహి కిమర్థం తె దుఃఖం చ పృథివీపతే //
కస్యత్వం కస్య వా దుఃఖం తథాత్వేవం విచార్యతామ్ /
అంగానీమాని దేహం చ సర్వాంగాని విచింతయ //
పుత్ర ఉవాచ //
ఇత్యుక్తశ్చింతయామాస స రాజా తేన ధీమతా /
వివిధస్య చ దుఃఖస్య స్ధానమాత్మానమేవ చ //
స విమృశ్య చిరం రాజా పునః పునరుదారదీః /
ఆత్మానమాత్మనా వీరః ప్రహస్యేదమథాబ్రవీత్ //
నాహముర్వీ న సలిలం న జ్యోతిర్న తథానిలః /
నాకాశం కింతు శారీరం సమేత్య సుఖమిష్యతే //
న్యూనాతిరిక్తతాం యాతి పంచకేऽస్మిన్సుఖాసుఖమ్ /
యది స్యాన్మమ కిన్ను స్యాత్ అన్యస్థేऽపి హి తన్మయి //
నిత్య ప్రభూత సద్భావే న్యూనాధిక్యం నతోన్నతమ్ /
తథా చ మమతాత్యక్తే విశేషో నోపలక్ష్యతే //
తన్మాత్రావస్థితం సూక్ష్మం త్రితయాంశం చ పశ్యతః /
తథైవ భూతసద్భావం శరీరం కిం సుఖాసుఖమ్ //
మనస్యవస్థితం దుఃఖం సుఖం వా మానసం చయత్ /
యతస్తతో న మే దుఃఖం సుఖం వా న హ్యాహం మనః //
నాహంకారో నచ మనో బుద్ధిర్నాహం యతస్తతః /
అంతః కరణజం దుఃఖం పారక్యం మమ తత్కథమ్ //
నాహం శరీరం న మనోమయోऽహం పృథక్ శరీరాన్మనస స్తథాహమ్ /
తత్సంతు చేతస్యథవాపి దేహే సుఖాని దుఃఖాని చ కిం మమాత్ర //
రాజ్యస్య వాంఛాం కురుతేऽగ్రజోऽస్య దేహస్య తత్పంచమయస్య రాశేః /
గుణప్రవృత్త్యా మమ కింను తత్ర తత్స్థ స్స చాహంచ శరీరతోऽన్యః //
న తస్య హస్తాదికమప్యశేషం మాంసం న చాస్థీని శిరోऽధిభాగః /
కస్తస్య నాగాశ్వరథాధికోశైః స్వల్పోऽప్యసంబంధ ఇహాస్తి పుంసః //
తస్మాన్న మేऽరిర్న చ మేऽస్తి మిత్రం దుఃఖం సుఖం నాపి పురం నకోశః /
న చాశ్వనాగాదిబలం న తస్య నాన్యస్య వా కస్య చ నామ చాస్తి //
యథా ఘటీ కుంభకమండలుస్థం ఆకాశమేకం బహుధావిఘుష్టమ్ /
తథా సుబాహుః సచ కాశిపోऽహ మన్యేచ దేహేషు శరీరభేదైః //
పుత్ర ఉవాచ //
దత్తాత్రేయం యోగివరం ప్రణిపత్య స పార్థివః /
ప్రత్యువాచ మహాత్మానం ప్రశ్రయావనతో వచః //
అలర్క ఉవాచ //
సమ్యక్ప్రపశ్యతో బ్రహ్మన్ మమ దుఃఖం న కించన /
అసమ్యగ్దర్శనాన్మగ్నః సర్వదేవాऽసుఖార్ణవే //
యస్మిన్యస్మిన్మమత్వేన సంవిత్పుంసః ప్రజాయతే /
తతస్తతః సమాదాయ దుఃఖాన్యేవ ప్రయచ్ఛతి //
మార్జార భక్షితే దుఃఖం యాదృశం గృహకుక్కుటే /
న తాదృఙ్మమతాశూన్యే కలవింకే చ మూషకే //
సోऽహం న దుఃఖీ నసుఖీ యతోऽహం ప్రకృతేః పరః /
యోభూతాభిభవో భూతైః సుఖదుఃఖాత్మకో హి సః //
శ్రీ దత్తాత్రేయ ఉవాచ //
ఏవ మేతన్నరవ్యాఘ్ర యథైతద్వ్యాహృతం త్వయా /
మమేతి మూలం దుఃఖస్య న మమేతి చ నిర్వృతేః //
మత్ప్రశ్నాదేవ తే జ్ఞానం ఉత్పన్నమిదముత్తమమ్ /
మమేతి ప్రత్యయో యేన క్షిప్తః శాల్మలితూలవత్ //
అహమిత్యంకురోత్పన్నో మమేతిస్కంధవాన్మహాన్ /
గృహక్షేత్రవిశాఖాడ్యః పుత్రదారాదిపల్లవః //
ధనథాన్యమహాపత్రో నైకకాల ప్రవర్ధితః /
పుణ్యాపుణ్య ప్రపుష్పశ్చ సుఖదుఃఖమహాఫలః //
అపవ్ర్గపథవ్యాపీ మూఢసంపర్కసేవితః /
విధిత్సాభృంగమాలాఢ్యో హృది జాతో మహాతరుః //
సంసారాధ్వపరిశ్రాంతా యస్యచ్ఛయాం సమాశ్రితాః /
భ్రాంతిజ్ఞానసుఖాధీనాః తేషామాత్యంతికం కుతః //
యైస్తు సత్సంగపాషాణ శితేన మమతాతరుః /
భిన్నో విద్యాకుఠారేణ తే గతాస్తత్త్వవర్త్మనా //
ప్రాప్య బ్రహ్మవనం శాంతం నీరజస్కమకంటకమ్ /
ప్రాప్నువంతి పరాంప్రజ్ఞాం నిర్వృతిం వృత్తివర్జితామ్ //
భూతేంద్రియమయం స్థూలం న త్వం రాజ్యం న చాప్యహమ్ /
న తన్మాత్రం న వైచావాం నైవాంతః కరణాత్మకౌ //
కిం వాం పశ్యసి రాజేంద్ర ప్రధానం త్వేవమావయోః /
యతః పరో హి క్షేత్రజ్ఞాత్ సంఘాతోऽయం గుణాత్మకః //
మశకోదుంబరేషీకా ముంజమత్స్యాంభసాం యథా/
ఏవం త్వయి పృథగ్భావఃతథా క్షేత్రాత్మనోర్ధ్రవమ్ //
అలర్క ఉవాచ //
భగవంస్త్వత్ప్రప్రసాదేన మమావిర్భూతముత్తమమ్ /
జ్ఞానం ప్రధానచిచ్ఛక్తి వివిక్తికరమీదృశమ్ //
కిం త్వంత్ర విషయాక్రాంతే స్థైర్యవత్త్వం న చేతాసి /
న చాపి వేద్మి ముచ్యేయం కథం ప్రకృతి బంధనాత్ //
కథం న భూయాం భూయశ్చ కథం నిర్గుణతామియామ్ /
కథం వా బ్రహ్మణైకత్వం వ్రజేయం శాస్యతేన వై //
తన్మే యోగం తథా బ్రహ్మన్ ప్రణతోऽథాభియాచ్యసే /
సమ్యగ్బ్రూహి మహాప్రాజ్ఞ సత్సంగో హ్యుపకృత్ నృణామ్ //
పుత్ర ఉవాచ //
ఇతి తస్య స్థితిం వీక్ష్య దత్తదేవో దయానిధిః /
అజ్ఞానాజగరగ్రస్త మతీనాం శర్మహేతవే //
యోऽవతీర్ణో మహాతేజా విశ్వార్తిహరణక్షమః /
ప్రసన్నః స మహాప్రాజ్ఞో రాజ్ఞేऽలర్కాయ విశ్వకృత్ //
యోగాదేశం పరం గుహ్యం యోగివంద్యపదాంబుజః /
ఉపాదిశత్స విశ్వాత్మా భక్తాయార్తాయ సద్గురుః //

ఇతి శ్రీ బ్రహ్మాండపురాణే దత్తాత్రేయ మహాత్మ్యే ద్వితీయాంశే నవమాऽధ్యాయః /


  • NAVIGATION