సుబాహువు చేసిన హితోపదేశము

Last visit was: Fri Dec 15, 2017 7:49 am

Moderator: Basha

సుబాహువు చేసిన హితోపదేశము

Postby Basha on Tue Aug 23, 2011 9:17 pm

శ్రీ దత్త మాహాత్మ్యం - ద్వితీయాంశః
పంచదశాధ్యాయః

గురు చరిత్ర ముప్పై ఒకటవ అధ్యాయము

పుత్ర ఉవాచ
సముపేత్య మహాబాహుం సోऽలర్కః కాశిభూపతిమ్ /
సుబాహోరగ్రతో వీరం ఉవాచ ప్రహసన్నివ //
అలర్క ఉవాచ //
రాజ్యకాముక కాశీశ భుజ్యతాం రాజ్యముర్జితమ్ /
యథా చ రోచతే తద్వత్ సుబాహోః సంప్రయచ్ఛ తత్ //
కాశీరాజ ఉవాచ //
కిమలర్క పరిత్యక్తం రాజ్యం తే సంయుగం వినా /
క్షత్రియస్య న ధర్మోऽయం భవాంశ్చ క్షత్రధర్మవిత్ //
నిర్జితామాత్యవర్గస్తు త్యక్త్వా మరణజం భయమ్ /
సందధీత శరాన్రాజా లక్ష్యముద్దిశ్య వైరిణమ్ //
తం జిత్వా నృపతిర్భోగాన్ యథాభిలషితాన్హితాన్ /
భుంజీత పరమం సిద్ధ్యై యజేతచ మహామఖైః //
అలర్క ఉవాచ //
ఏవమేతాదృశం వీర మమాప్యాసీన్మనః పురా /
సాంప్రతం విపరీతార్థం శృణు చాప్యత్ర కారణమ్ //
యథాయం భౌతికస్తంబః తథాంతఃకరణం నృణామ్ /
గుణాశ్చ సకలాస్తద్వత్ అశేషేష్వేవ జంతుషు //
చిచ్ఛక్తిరేకఏవాయం యదా నాన్యోऽస్తి కశ్చన /
తదా కా న్ర్ర్పతే జ్ఞానాత్ భృత్యస్వామ్యరిమిత్రతా //
తన్మయా దుఃఖమాసాద్య త్వద్భక్తోద్భవముత్తమమ్ /
దత్తాత్రేయప్రసాదేన జ్ఞానం ప్రాప్తం నరేశ్వర //
నిర్జితేంద్రియవర్గశ్చ త్వక్త్వా సంగమశేషతః /
మనోబ్రహ్మణి సంధాస్యే తజ్జయే పరమో జయః //
సంసాధ్యమన్యత్సంసిద్ధౌ యతః కించిన్న విద్యతే /
సోऽహం న తేऽరిర్నమమాసి శత్రుః సుబాహురేవం న మమాపకారీ /
దృష్టం మయా సర్వమిదం యథాత్మా హ్యన్విష్యతాం భూప రిపుస్త్వయాన్యః //
పుత్ర ఉవాచ //
ఇత్ధం స తేనాభిహితో నరేంద్రో హృష్టస్సముత్థాయ తతః సుబాహుః /
దిష్ట్యేతి తంభ్రాతరమభ్యనందత్ కాశీశ్వరం వాక్యమిదంబభాషే //
సుబాహురువాచ //
యదర్థం నృపశార్దూల త్వామహం శరణం గతః /
తన్మయా సకలం ప్రాప్తం యాస్యామి త్వం సుఖీ భవ //
కాశీరాజ ఉవాచ //
కిన్నిమితం భవాన్ప్రాప్తో నిష్పన్నోऽర్థశ్చ కసవ /
సుబాహో తన్మమాచక్ష్వ పరం కౌతూహలం హి మే //
మమాక్రాంతమలర్కేణ పితృపైతామహం మహత్ /
రాజ్యం దేహీతి నిర్జిత్య త్వయాహమాభివాదితః //
తతో మయా సముత్ర్కమ్య రాజ్యమప్యనుజస్య తే /
ఏతత్తే వశమానీతం త్వంభుంక్ష్వ స్వకులోచితమ్ //
సుబాహురువాచ //
కాశీరాజ నిబోధ త్వం యదర్థమయముద్యమః /
కృతో మయా భవాంశ్చైవ కారితశ్చైవముద్యమమ్ //
భ్రాతా మమాయం గ్రామ్యేషు సక్తో భోగేష్వతత్త్వవిత్ /
విమూఢౌ బోధవంతౌ చ భ్రాతరావగ్రజౌ మమ //
తయోర్మమ చ యన్మాత్రా బాల్యే స్తన్యం యథాముఖే /
తథా చ బోధే విన్యస్తః కర్ణయోరవనీపతే //
తయోర్మమ చ విజ్ఞేయాః పదార్థా యే మతా నృభిః /
ప్రకాశ్య మనసో నీతాః తేమాత్రా నాస్య పార్థివ //
యథైకసార్థయాతానాం ఏకస్మిన్నవసీదతి /
దుఃఖం భవతి సార్థానాం తథాస్మాకం మహీపతే //
గార్హస్థ్య మోహమాపన్నే సీదత్యస్మిన్నరేశ్వర /
సంబంధం నాస్య దేవస్య బిభ్రతి భ్రాతృకల్పకమ్ //
తతో మయా వినిశ్చిత్య దుఃఖాద్వైరాగ్యకల్పనాం /
భవిష్యత్యస్య హి భవాన్ ఇత్యుద్యోగాయ శంకితః //
తదస్య దుఃఖద్వైరాగ్యం సంబంధాదవనీపతే /
సముద్భూతం కృతం కార్యం భద్రం తేऽస్తు వ్రజామ్యహమ్ //
దృష్ట్వా మదాలసాగర్భం తస్యాః పీత్వాతథాస్తనమ్ /
మాన్యనారీసుతైర్యాతం వర్త్మ యాత్వితి పార్థివ //
విచార్యైతన్మయా సర్వం యుష్మత్సంశ్రయపూర్వకమ్ /
కృతం తచ్చాపి నిష్పన్నం ప్రయాస్యే సిద్ధయే పునః //
ఉపేక్ష్యతే సీదమానః స్వజనో బాంధవః సుహృత్ /
యైర్నరేంద్ర న తాన్మన్యే సేంద్రియాన్వికలా హి తే //
సుహృది స్వజనే బంధౌ సమర్థే యోऽవసీదతి /
ధర్మార్థకామమోక్షేభ్యో వాచ్యస్తే తత్ర నహ్యసౌ //
కశీరాజ ఉవాచ //
ఉపకారస్త్వయా సాధో హ్యలర్కస్యకృతో మహాన్ /
మమోపకారాయ కథం న కరోషి స్వమానసమ్ //
ఏతత్త్వత్సంగమాద్భూప మయా కార్యం మహత్కృతమ్ /
స్వస్తి తేऽస్తు గమిష్యామి జ్ఞానదో భవ సత్తమ //
ఫలదో హి సతాం సద్భిః సంగమో నాఫలో యతః /
తస్మాత్త్వత్సంశ్రయాద్యుక్తం మయాప్రాప్తుం సమున్నతిమ్ //
సుబాహురువాచ //
ధర్మార్థకామమోక్షాఖ్యం పురుషార్థచతుష్టయమ్ /
తత్ర ధర్మార్థకామాస్తే సఫలా హీయతేऽపరః //
తత్తే సంక్షేపతో వక్ష్యే తదిహైకమనాః శృణు /
శ్రుత్వా చ సమ్యగాలోచ్య యతేథాః శ్రేయసే నృప //
మమేతి ప్రత్యమో భూయః కార్యోऽహమితి న త్వయా /
ధర్మౌహి సమ్యగాలోచ్యౌ ధర్మాభావే నిరాశ్రయః //
కస్యాహమితి సంజ్ఞేయం ఇత్యాలోచ్యంత్వయాత్మనా /
రాజ్యంతర్గతమాలోచ్యం ఆలోచ్యం పరరాత్రిషు //
అవ్యక్తాద్యం విశేషాంతం సవికారమచేతనమ్ /
వ్యక్తావ్యక్తం త్వయా జ్ఞేయం జ్ఞాతా కశ్చాహమిత్యుత //
ఏతస్మిన్నేవ విజ్ఞాతే విజ్ఞాతమఖిలం త్వయా /
అనాత్మన్యాత్మవిజ్ఞాన విషేషమతిమూఢతా //
సోऽహం సర్వగతో భూప లోకసంవ్యవహారతః /
మయేదముచ్యతే సర్వం త్వయాపృష్టో వ్రజామ్యహమ్ //
పుత్ర ఉవాచ //
ఏవముక్త్వా యయౌ శ్రీమాన్ సుబాహుః కాశీభూమిపమ్ /
కాశీరాజోऽపి సంపూజ్య సోऽలర్కః స్వపురం యయౌ //

ఇతి శ్రీ బ్రహ్మాండపురాణే శ్రీ దత్తాత్రేయ మహాత్మ్యే అలర్కోపదేశోనామ పంచదశోऽధ్యాయః //


  • NAVIGATION