విష్ణుదత్తుడు చెప్పిన దత్తాష్టోత్తర శతనామావళి

Last visit was: Tue Sep 26, 2017 4:25 pm

Moderator: Basha

విష్ణుదత్తుడు చెప్పిన దత్తాష్టోత్తర శతనామావళి

Postby Basha on Tue Aug 23, 2011 9:38 pm

శ్రీ దత్త మాహాత్మ్యం - తృతీయః అంశః
పంచమాధ్యాయః

గురు చరిత్ర ముప్పైవ ఏడవ అధ్యాయము

దేవగురురువాచ //
శ్రుణు చాత్రా పరందేవ కథ్యమానంమయాద్భుతమ్ /
విశాలనగరే పూర్వం వేదశర్మేతివిశ్రుతః //
శాంతో దాంతో జితక్రోధో వేదవిద్ధర్మతత్పరః /
ఆసీద్విజవరస్తస్య సుశీలోనామతః సుతః //
కర్మణా దైవతంత్రేణ సప్తబ్రహ్మగ్రహైర్వృతః /
దుస్తరైర్దురభిప్రాయైః పరస్పరవధైషిభిః //
సమావిష్టోऽరుదన్ముహ్యన్ నృత్యన్ క్వాపిహసన్ముదా /
నానాచేష్టాఃప్రకుర్వాణో భక్ష్యాభక్ష్యం న వేత్తి సః //
తస్య చోద్ధరణే యత్నం కృత్వాపి సుమహత్తరమ్ /
న శశాక ద్విజః ఖిన్నో తముద్ధర్తుం శుశోచ హ //
కదాచిద్వైశ్వదేవాంతే ప్రతీక్షన్నతిథిప్రియః /
భస్మోద్థూలితసర్వాంగం మలినం మలవాసనమ్ //
మక్షికాభిస్సమాకీర్ణం దుర్గంధరసలంపటమ్ /
భుక్షుకం ప్రాప్య దత్వాస్య భిక్షాం చింతయతః సదా //
దత్తాత్రేయః కిమాయాతః తర్హి ధన్యతరోऽస్మ్యహమ్ /
అత్రైవ నగరేభిక్షా తస్యనిత్యం మహాత్మనః //
ఇత్యేవం పృష్ఠసంలగ్నో యత్రయత్ర స గచ్ఛతి /
హన్యమానోऽపి తేనాయం కాష్ఠలోష్ఠేష్ఠికోపలైః //
స గత్వాదూరమధ్యానం అపస్యద్రాసభం మృతమ్ /
తస్యమాంసం సముత్కృత్య గృహాణేత్యబ్రవీద్ద్విజమ్ //
తత్ప్రాప్య పునరేవాయం పృష్ఠలగ్నో బభూవ హ /
తాడితోऽపి నచాత్యాక్షీత్ స ప్రవిష్టో గిరేర్గుహామ్ //
తత్రోపవిష్టొదృష్ట్వేమం కిమర్ధంత్వమిహాగతః /
కింకార్యం తవ మే విప్ర కుత్సితేన కుమేధసా //
ఇత్యుక్తః సన్నమత్కృత్య పుత్రహేతోఃసుదుఃఖితః /
ఇత్యుక్త్వా ప్రారుదంస్తత్ర దేవస్తం కృపయాऽబ్రవీత్ //
ఇమాం మంత్రోపనిషదం గృహాణాస్యనివృత్తయే /
ఇత్యామంత్ర్య దదౌతస్మై సప్తమంత్రాన్ సబీజకాన్ //
సుతస్తవ గ్రహైర్గ్రస్తో మహద్భిర్బ్రహ్మరాక్షసైః /
సప్తాభిర్నైవ యోగేన తానేవం త్వం నిరాకురు //
ఏకైకేన నివార్యాన్యం అన్యేనావర్జయాశుభమ్ /
యథామూఢంజనం శాస్త్రైః విద్వాంసో బోధయంత్యుత //
అవిద్యావృత్తయోబాహ్యా న నశ్యన్తి వినాక్రమమ్ /
కాంశ్చిన్న్యాయేన తర్కేణ కాంశ్చిన్మీమాంసయా క్రమాత్ //
సాంఖ్యపాతంజలాభ్యాంచ కాంశ్చిదున్మూల్యయత్నతః /
సర్వవేదాంతసిద్ధాంతాదిష్టః తత్త్వవిదుత్తమైః //
సమాలోడ్య వినిర్ధూయ నిశ్శేషాజ్ఞానమాదరాత్ /
సవిముక్తో భవేదేవం క్రమేణేమాన్ప్రయోజయ //
నహ్యకేన సుసాధ్యాస్తే హృష్టా బ్రహ్మగ్రహా ద్విజ /
ఇత్యుక్తసం పరిక్రమ్య ప్రణమ్యచ పునః పునః //
గృహం గచ్ఛన్సతన్మాంసం రక్తపుష్పమపశ్యత /
సంతుష్టః స తదా చక్రే దత్తదేవేన భాషితమ్ //
క్రమేణప్రత్యహం మంత్రాన్ జపన్పుత్రమమంత్రయత్ /
ప్రథమం దుర్థరం రక్షః తాపితం మంత్రతేజసా //
తీవ్రమాక్రుష్యదుఃఖేన నిర్గతం ప్రరుదన్ముహుః /
రోదనం సోऽపి తత్యాజ తదైవ హి పురాచ్చహి //
ఏవంక్రమేణ సర్వేऽపి నిరస్తా మంత్రతేజసా /
సప్తమే దివసే సోऽభూత్ సుఖీ స్వాంప్రకృతిం గతః //
విచార్యేదం చ దేవేశ కిం శాస్త్రాణి యథాక్రమమ్ /
మోక్షమార్గప్రదానీతి నేతి వా వద సాంప్రతామ్ //
చతుర్థం చ శ్రుణుష్వేమం ఇతిహాసం పురాశ్రుతమ్ /
సహ్యాద్రితటభూదేశే /మాతాపురమితి శ్రుతమ్ //
నగరంతత్ర విప్రోऽభూత్ విష్ణుదత్తేతి విశ్రుతః /
పత్నీ తస్య సుశీలేతి విఖ్యాతా పతిదేవతా//
తద్గృహేऽశ్వత్థవృక్షేऽభూత్ రాక్షసోऽతిభయానకః /
నిత్యంభూతబలిం తస్య ఖాదన్నాస్తేऽద్రుహన్ కవిః //
అన్యాన్పీడయతే క్వాపి న తద్గేహే కదాచన /
తస్యోపకృతయేऽత్యన్తం తస్యబుద్ధిరభూత్కిల //
దర్శయామాస చాత్మానం విపయోవాచ మంజులమ్ /
విప్రవర్య త్వయాదత్తం భుంజేऽన్నం ప్రత్యహంవిభో //
తుష్టోऽహంప్రతికర్తుంచ సమర్థోऽస్మితదాదిశ /
స్వపత్న్యాభిమతేనాహ విప్రస్తం దర్శయస్వ భో //
దత్తదేవం మహాత్మానం యూయం హి జ్ఞానవిత్తమాః /
సఉవాచ త్రివారంతే సందేక్షే యోగినాం గురుమ్ //
శక్తో యది తమీశానం విజ్ఞాతుం త్రివిధాకృతిమ్ /
విచిత్రం రూపమాస్థాయ స నిత్యమిహ రంస్యతి //
తధేత్యుక్తః స తం దేవం మృగయన్సర్వతో దిశమ్ /
బభ్రామాథ కదాచిత్తం దేవం విజ్ఞాయ సత్వరః //
ఏహి విప్రేతి తంప్రాహ సోऽపిశీఘ్రం తమన్వియాత్ /
మద్యమాంసాపణే కశ్చిత్ నమ్రఉన్మత్తవేషధృక్ //
విచరత్యకరాలాస్యో మదవిహ్వాలలోచనః /
మద్యాదిగ్థతనూదేశో మక్షికాభిరుపద్రుతః //
సోऽయమిత్యాహ తంరక్షః శంకితశ్చ ద్విజోత్తమః /
కిం వా భవేన్నవా సోऽయం దురాచారోऽయమీదృశః //
కిం కరోమీతి యావత్స హృది చింతయతే ద్విజః /
తావద్దూరం గతః సోऽభూత్ అధృష్యశ్చ మహేశ్వరః //
పరాగత్యాగతో విప్రో రాక్షసోऽప్యాహ విస్మితః /
కిం కృతం మందభాగ్యేన త్వయా విప్రాతికుత్సితమ్ //
పురైవశిక్షితోऽసి త్వం కథం విస్మృతవానసి /
సంతాపస్తే న కార్యోऽహం పునస్తం దర్శయే విభుమ్ //
ఇత్యుక్త్వా పునరేవసౌ కదాచిత్సత్వరోऽబ్రవీత్ /
ఏహి శీఘ్రం మహాదేవ సన్నిధౌ చరతి ద్విజః //
స తథైవాయయౌ తావత్ శ్మశానే ధూళిదూసరః /
శ్వభిఃపరివృతఃకశ్చిత్ కపాలీ రక్తలోచనః //
అస్థికుండలకేయూర మాలాకంకణభూషణః /
కరస్థేనాస్థినా విప్రం /తాడయామాస మన్యుమాన్ //
సోऽతిభీతః స్ఖలన్ముహ్యన్ ప్రాధావజీవితేచ్ఛయా /
రక్షోదూరం చ సందృష్ట్వా తదవస్థం ద్విజోత్తమమ్ //
దైవమేవ పరంమన్యే పురుషార్ధో నిరర్థకః /
ప్రత్యువాచ హసన్ సోऽపి గృహమాయాత్సులజ్జితః //
ఏకదా పునరేవాసౌ రాక్షసోऽథాజుహావ తమ్ /
ఏహి విప్ర ప్రతిజ్ఞా మే సఫలాస్తు త్రిధా కృతా //
పత్న్యాపిశిక్షితోऽగచ్ఛత్ పృష్ఠతస్తస్యచింతయన్ /
తృతీయం దర్శితేऽనేన విచికిత్సాభవేద్యది //
దుర్భగోऽస్తి న మే తుల్యః త్రిషులోకేషు కుత్రచిత్ /
కింకరోమి కథం ధైర్యం భవేన్మమ సుదుర్మతేః //
యద్యప్యమంగళం రూపం యది వా తాడయిష్యతి /
తథాపి చరణావస్య న త్యజేऽహం కథంచన //
ఇతిగచ్ఛన్బహిర్గ్రామాత్ శ్వపచానాం స పక్కణే /
మృతరాసభమాంసాని కశ్చిదుత్ కృత్య యచ్ఛతి //
శ్వ వాయస సృగాలేభ్యః సోऽసావిత్యాహ రాక్షసః /
నివృత్తో దూరతస్తస్య భియా సోऽథ ద్విజోత్తమః //
ధైర్యమాలంబ్యాభిముఖో గత్వా పాదగ్రహోऽభవత్ /
పదా స తాడయామాస బహువారంతథాప్యముమ్ //
నైవ ముంచత్యసౌ సోऽధ /తన్మైంసేనాహనచ్చ తమ్ /
సర్వాంగే మాంసవిలిప్తోऽభూత్ నముమోచతథాప్యముమ్ //
తతోऽబ్రవీత్కిమర్థం రే దుఃఖదస్త్వముపస్ధితః /
వధష్యే త్వామహం మూఢ కింతే కృత్యం మయా సహ //
తథాపి న ముమోచాముం స ద్విజఃస్వార్ధసాథకః /
తతఃప్రసన్నోభగవాన్ విప్రమాహ దయాపరః //
కిం కార్యం కుత్సితేనాస్తి తృతీయంసత్వమాగతః /
తతోऽభివాద్య దేవేశం హర్షనిర్భరమానసః //
యావద్విలోక్యతే తావత్ నమాంసం నచ పక్కణామ్ /
శుచింశాన్తంతమాసీనం మునిం నియతామానసమ్ //
దృష్ట్వాపునః ప్రణమ్యేశం ఆనందాశ్ర్వావిలేక్షణః /
గద్గదాక్షరమాహేదం ధన్యోऽహం జగతీతలే //
ధన్యా మే జననీ లోకే ధన్యోऽసౌజనకఃకవిః /
యత్ప్రసాదాదహం ప్రాప్తో యోగివంద్యపదాంబుజమ్ //
ఇతిప్రణయసంబద్దం విప్రం ప్రాహ కృపాంబుధిః /
కిం కార్యం తవ మే కార్యం కృతమిత్యవగమ్యతామ్ //
ఉవాచాద్య స మే గేహే పితుః శ్రాద్ధంప్రవర్తతే /
నిమంత్రయామి దేవేశ ప్రసాదఃక్రియతామితి //
తథేత్యాహ త్వయాగ్రే భో గమ్యతాం పృష్ఠతస్త్వహం /
సుస్నాతః శుచిరేష్యామి సఫలస్తే సువిక్రమః /
ఏవముక్తస్త్వరాయుక్తః ప్రియామాహ శుచిస్మితః /
నిమంత్రితో మే దేవేశః పాకశుద్ధిర్విధీయతాం /
హృష్టా సాపి తథా చక్రే తావదాయాత్సవిశ్వదృక్ //
పురైవ విప్రః సుస్నాతో పాద్యం తస్మై న్యవేదయత్ /
అన్యే నిమంత్రితాఃకేస్యుః మాదృశాఇత్యపృచ్ఛత //
త్వత్సమోऽన్యోస్తి దేవేశ ఇత్యుక్త్వా సా పతిదేవతా /
బహిరాగత్యమధ్యస్దం వ్యోమగం రవిమైక్షత //
నమః సవిత్రే జగదేకబంధవే సర్వాత్మనే సర్వధియాంచసాక్షిణే /
అచేతనం సుప్తమిదం సచేతనం కరోషివిశ్వం స్వకరైరవిప్రభో //
విజ్ఞాపనీయం తవ దేవ కిం యత్ సర్వాత్మనః సర్వదృశః పరస్య /
యో మాయయేమంవివిధం వికారం విధాయ విష్టః సకలాంతరాత్మా //
తత్తస్యాః ప్రార్థనాం దేవః శ్రుత్వాऽగత్యఉపస్థితః /
మూర్తిమాన్కింకరోమీతి ప్రాహ సౌమ్యాకృతిః స్వయమ్ //
సాహశ్రాద్ధే ద్వితీయస్త్వం భవ విప్రో మయార్థితః /
తథేతి పాద్యమాదాయ స్వాసనే సుస్థితస్తదా //
యోగీశోऽప్యాహ ద్వౌ జాతౌ తృతీయో నైవ దృశ్యతే /
దేవహీనం భవేచ్ఛ్రాద్ధం ఇత్యుక్తా సాపునః సతీ //
విహారం స్వం సమావిశ్య ప్రార్ధయామాస స్వం సురమ్ /
గేహేశ్వర మముత్తిష్ఠ దేహేనాన్యేన సత్వరమ్ //
శ్రాద్ధే భోక్తుం సమాసీనో భగవాంస్త్వాం ప్రతీక్షతే /
తృతీయం స సమానం భో మన్యతే త్వాం సురోత్తమ //
నమో గృహపతే తుభ్యం కర్మాధ్యక్ష నమోऽస్తుతే /
ఏవం సంప్రార్ధితో దేవః కుండాదేకాద్వినిర్గతః //
అంశేనాన్యేన కుండేऽపి ధిష్ఠితః సురసత్తమః /
ఆగత్య స్యాపనే పాద్యం ఆదాయోపావిశత్తదా //
భగవాంస్తత్సమాలోక్య తస్యామాహాత్మ్యముతమమ్ /
హృదివిస్మయమాపన్నః పరితోషం పరంగతః //
సూర్యమగ్నిం తదా విప్రో దైవే ప్రిత్యే మునీశ్వరమ్ /
పైత్ర్యం కర్మ యథాన్యాయం శ్రాద్ధం ప్రావర్తయత్తదా //
దేవాస్తయోऽథ విధివత్ భుక్త్వా శ్రాద్ధాంయదా పరమ్ /
తృప్తాస్మేత్యూచురవ్యగ్రాః తుష్టాః శ్రాద్థేన తస్య తే //
ఆచాంతేష్వక్షయం దత్వా సమాప్యేతౌ చ దంపతీ /
సాష్టాంగం ప్రణిపత్యాగ్రే ప్రాంజలీ తావుభౌ స్థితౌ //
విష్ణుదత్త ఉవాచ //
దత్తాత్రేయం హరిం కృష్ణం ఉన్మాదం ప్రణతోऽస్మ్యహమ్ /
ఆనందదాయకం దేవం మునింబాలం దిగంబరమ్ //
పిశాచరూపిణం విష్ణుం వందేऽహం జ్ఞానసాగరమ్ /
యోగినం భోగినం నగ్నం అనసూయాత్మజం కవిమ్ //
భోగమోక్షప్రదం వందే సర్వదేవస్వరూపిణమ్ /
ఉరుక్రమం విశాలాక్షం పరమానందవిగ్రహమ్ //
వరదందేవదేవేశం కార్తవీర్యవరప్రదమ్ /
నానారూపధరంహృద్యం భక్తచింతామణిం గురుమ్ //
విశ్వవంద్యపదాంభోజం యోగిహృత్పద్మవాసినమ్ /
ప్రణతార్తిహరం గూఢం కుత్సితాచారచేష్టితమ్ //
మితాచారం మితాహారం భక్ష్యాభక్ష్యవివర్జితమ్ /
ప్రమాణం ప్రాణనిలయం సర్వాధారం నతోऽస్మ్యహమ్ //
సిద్దసాథకసంసేవ్యం కపిలం కృష్ణపింగళం /
విప్రవర్యం వేదవిదం వేదవేద్యం వియత్సమమ్ //
పరాశక్తిపదాశ్లిష్టం రాజరాజ్యప్రదం శివమ్ /
శుభదం సుందరగ్రీవం సుశీలం శాన్తవిగ్రహమ్ //
యోగినం రామయాస్పృష్టం రామారామం రమాప్రియమ్ /
ప్రణతోऽస్మిమహాదేవం శరణ్యం భక్తవత్సలమ్ //
వీరం వరేణ్యమృషభం వృషాచారం వృషప్రియమ్ /
అలిప్తమనఘం మేధ్యం అనాదిమగుణం పరమ్ //
అనేకమేకమీశానం అనంతమనికేతనమ్ /
అధ్యక్షమసురారాతిం శమం శాంతం సనాతనమ్ //
గుహ్యం గభీరం గహనం గుణజ్ఞం గహ్వరప్రియమ్ /
శ్రీదంశ్రీశం శ్రీనివాసం శ్రీవత్సాంకం పరాయణమ్ //
జపంతం జపతాం వంద్యం జయంతం విజయప్రదమ్ /
జీవనం జగతః సేతుం జానానం జాతవేదసమ్ //
యజ్ఞమిజ్యం యజ్ఞభుజం యజ్ఞేశం యాజకంయజుః /
యష్టారం ఫలదంవందే సాష్టాంగం పరయా ముదా //
శ్రీ గురురువాచ //
ఇత్యుక్త్వాసోऽభవత్తూష్ణీం దేవస్తుష్టోऽబ్రవీదితమ్ /
శ్రీ దత్తదేవ ఉవాచ //
ద్విజవర్య ప్రసన్నోऽస్మి వరం వరయ సువ్రత /
మమ భక్తస్య తే విప్ర వాంఛితం ప్రదదామ్యహమ్ //
దివ్యమష్టోత్తరశతం నామ్నాంయత్తే ప్రకాశితమ్ /
స్తోత్రం పురాతనం తేన తోష్యతే యః సమాహితః //
మత్ప్రియఃసభవేన్నిత్యం తథా యోగరతిః సదా /
సుశీలేయం తవ సతీ గుణజ్ఞా పతిదేవతా //
దృష్టశ్చాస్యాః ప్రభావోऽపి ప్రత్యక్ష్యం తపసో మయా /
కల్యాణగుణసంపన్నా సర్వవిద్యానిధిర్భవాన్ //
యాదృశీయం తవ సతీ తాదృశశ్చ భవాన్పతిః /
సమశీలౌ యువాం మహ్యం పరమాహ్లాదదాయకౌ //
యావజ్జీవం మహాభాగౌ సుఖినౌ యోగతత్పరౌ /
మమానుగ్రహలేశేన పరమానందభాజనౌ //
యోగపారం పరాత్మానం సంప్రాప్య సుఖినౌ చిరమ్ /
అంతేచ పరమానంద స్వరూపం మేऽభియస్యధ //
చరమం జన్మచేదం వాం ప్రసాదో యత్ర మే భవేత్ /
ద్విజవర్య గృహాణేమాం మంత్రోపనిషదం శుభామ్ //
యం యం త్వమనుగృహ్ణాసి జహీమం మనుజం సురం /
ఐశ్వర్యమాయురారోగ్యం ధనం ధాన్యం యశః శ్రియమ్ //
పుత్రంరాజ్యమనౌపమ్యం యద్యదిఛేచ్చకామితమ్ /
సర్వంసంప్రాప్యతేऽచింత్యం నాత్రకార్యవిచారణా //
పితరస్తే దివంప్రాప్తా బ్రహ్మలోకం సనాతనమ్ /
శ్రాద్ధేనానేన విప్రేంద్ర విముక్తాః కర్మపాశతః //
బ్రహ్మనా సహ తే తత్ర ముక్తింయాస్యంతి దుర్లభామ్ /
రాక్షసస్తవ గేహస్థో మహోపకృదయం కవిః //
ఉచ్ఛిష్టపాత్రసిక్థాని భుక్త్వా యాతు దివం,సుథీః /
శ్రీ గురురువాచ //
ఇత్యుక్త్వా దేవదేవేశః విప్రకర్ణేऽజపత్తదా /
మహోపనిషదం దివ్యాం సోऽభూత్సిద్థోమహామతిః //
సహపత్న్యాతపశ్చక్రే భగవంతంపరంగురుమ్ /
శిరస్యాధత్త దేవేశో తయోఃస్వంకరపంకజం //
తతశ్చాంతర్దధే దేవో విద్యుత్పుంజ ఇవక్షణాత్ /
ప్రసన్నస్సవితా తస్మై దివ్యాం సిద్ధగతిం దదౌ //
విమానం కామగం చాపి దర్శనం స్మృతిమాత్రతః //
తతో వ్యోమారుహత్ క్షిప్రం సహపత్న్యా చ వందితః /
స స్తుతశ్చవరానస్మై దదౌ ప్రీతో గృహేశ్వరః /
యదాయదాత్వం కల్యాణి మమప్రత్యక్షతాంశుభే /
వాంఛసే దర్శయామ్యద్ధా యత్తేऽభీష్టం కరోమ్యహమ్ //
విప్రవర్య త్వయా సమ్యక్ నిత్యమారాధితోయధా /
కర్మసిద్ధిస్తధా సర్వా శంసితా తవమానద //
తేజీయాంశ్చ దురాధర్షో హ్యనుల్లంఘితశాసనః /
భవిష్యసి సుఖీ నిత్యం సుఖదః సర్వదేహినామ్ //
ఇత్యుక్తం తం గృహపతిః స్వకీయం స్ధానమావిశత్ /
రక్షోప్యుచ్ఛిష్టభుగ్దివ్యం యానమారుహ్య తం ద్విజమ్ //

ఇతి శ్రీ బ్రహ్మాండపురాణే దత్తాత్రేయమాహత్మ్యే తృతీయాంశే పంచమాధ్యాయః //


  • NAVIGATION