బ్రహ్మజ్ఞ గాథ

Last visit was: Thu Jun 29, 2017 9:36 pm

Moderator: Basha

బ్రహ్మజ్ఞ గాథ

Postby Basha on Tue Aug 23, 2011 9:43 pm

శ్రీ దత్త మాహాత్మ్యం - తృతీయః అంశః
సప్తమాధ్యాయః

గురు చరిత్ర ముప్పైవ తొమ్మిదవ అధ్యాయము

గురురువాచ //
కస్యచిద్ద్విజముఖ్యస్య భార్యాతీవ మనోహరా /
తస్య కించిత్సముత్పన్నం కార్యం యాత్రా విదూరతః //
స విధాయ గృహే రక్షాం శిక్షిత్వా చ నిజాం సతీమ్ /
గ్రామాంతరమగాత్తస్య మాసమాత్రం గతం తదా //
పిశాచః కోऽపి తద్దేశే ఝటింగ ఇతి విశ్రుతః /
కామాతురో మృతః పూర్వం దుర్జనో దుర్భరః ఖలః //
దురాధర్షస్తధాన్యేషాం పిశాచానాం చ దుఃఖదః /
మంత్రవాదిభిరప్యుగ్రో దుర్గ్రాహ్యో దురతిక్రమః //
సురూపాం స్త్రియమాలోక్య ఛలేన చ బలేన చ /
ఆనీయ స్వవశం భుంక్తే నానారూపో హి మాయయా //
తామప్యస్య విశాలాక్షీం వీక్ష్య భార్యామనిందితామ్ /
కధం మే వశమాయాతీ త్యేవం చింతయతే సదా //
తదంతరమనుప్రాప్య తస్మిన్నేవ దినే కుధీః /
వేషం తస్య విధాయాగ్ర్యం సాయాహ్నే గృహమన్వియాత్ //
తమవిజ్ఞాయ భర్తారం మత్వా సా శుభదా దదౌ /
పాద్యమాచమనీయం చ కధమాగమనంత్వితి //
ప్రపచ్ఛ తమధోవాచ స దుష్టస్తామనిందితామ్ /
యదర్ధం యత్సమీపం చ గతోऽహం స ద్విజో మమ //
మార్గే మిలిత ఏవాసౌ మయా పృష్టోऽబ్రవీదిదమ్ /
ఇదానీం న హి తే కార్యం మాసమాత్రం హథంచన //
ఇత్యుక్తస్సన్నివృత్తోऽహం స్వగృహం పునరాగతః /
ఇత్యుక్తే సాభవత్తూష్ణీం తస్య జేష్టామజానతీ //
సోऽపిసుప్తః సుఖంరాత్రౌ వశమానీయ తాం సతీమ్ /
బుభుజే స్వేచ్ఛయా హృష్టః సా చ దుఃఖాన్వితాభవత్ //
అతిధార్ష్ట్యం బలం చాస్య భోగసామర్ధ్యమేవచ /
అన్యాన్బహువికారాంశ్చ వైలక్షణ్యం తథావిధమ్ //
విజ్ఞాయ దుఃఖితా కిం చిత్ వక్తుంనాశకదప్రియమ్ /
సందిగ్ధచిత్తా సా తస్మిన్ కిమిదం స్విత్కథంత్వితి //
ప్రత్యాఖ్యాతుంచ సా బాలా న శశాక మనస్వినీ /
మాసేన స సమాయాతో దృష్ట్వా తం తాదృశాకృతిమ్ //
విస్మయం పరమాపన్నా భార్యా ప్రపచ్ఛ కింత్వితి /
తయా కథితమాకర్ణ్య కింకార్యమధునా మయా //
ధనం గృహంచ మే పత్నీం గృహీత్వాऽయం సుఖీ స్థితః /
స్వమిత్రబంధువర్గేషు సభ్యేషు చ న్యవేదయత్ //
తే నైవ శక్తాః సర్వత్ర వక్తుం వా కించిదప్రియమ్ /
ఉభయోరపి సందేహాత్ తూష్ణీమాసన్సువిస్మితాః //
ఏవం వివదమానౌ తౌ గ్రామాద్గ్రామం పురాత్పురమ్ /
పరస్పరం విజిగీషూ నగరం తచ్చ జగ్మతుః //
విష్ణుదత్తో మహాభాగో యత్ర తిష్ఠతి స ప్రియః /
బాంధవాస్తవ్య పక్షీయాః శ్వశురఃశ్యాలకాదయః //
సా చ పత్నీ న జానంతీ దృష్ట్వా భావైకరూపిణౌ /
తయా సహైవ తే సర్వే జగ్ముర్నిశ్చయకారణాత్ //
తౌ చాగత్య గృహం తస్య విష్ణుదత్తస్యయోగినః /
నమస్కృత్య యధావృతం నివేద్యాగ్రే వ్యవస్థితౌ //
సర్వజ్ఞః స సమాలోక్య భూతమేకం తథాపరమ్ /
మానుషం కిమిదానీం మే కృత్యమస్మిన్బలే భవేత్ //
నిశ్చిత్యేతి మనస్యేవ తావాహ సదసి ధ్రువమ్ /
నీతిమార్గప్రకాశార్ధం క్రమముక్తిం ప్రబోధయన్ //
శీలరూపవయోవస్థా స్వరవర్ణాకృతిర్గతిః /
ఏకరూపమివాభాతి నామగోత్రం క్రియాదికమ్ //
జయోऽజయోవాప్యుభయోః జ్జేయోऽస్మాభిర్భవేత్కధమ్ /
సంజ్ఞార్దం యద్విధాస్యామః క్షంతవ్యం తద్ద్విజోత్తమైః //
ఏవముక్త్వా తయోఃఫాలే తప్తముద్రాం విలక్షణామ్ /
సమంత్రాం ప్రదదౌ యోగీ యథా న స్యాద్విపర్యయః //
పృథగావీయ తత్రైకం దూరే చాన్యం నిధాయ చ /
తవగేహే ధనం విప్ర కుప్యభాండాంశుకాదికమ్ //
ప్రకాశం చాప్రకాశం చ లక్షణం చస్త్రియస్తథా /
అన్యశ్చాపి భవేద్వస్తు తత్సమాఖ్యాతుమర్హసి //
తద్విజ్ఞాయ విధాస్యామి స్వామిత్వం చాపరోऽపి వా /
తేనోక్తం లేఖయిత్వాన్యం పృష్ట్వా తచ్చవిలిఖ్య సః //
నీత్వా దూరే చ తౌ పశ్చాత్ తామపృచ్ఛదనిందితామ్ /
శరీరస్థం చ గేహస్థం దేహి మే సర్వలక్షణమ్ //
లిఖిత్వా తత్సమాలోక్య సత్యం చేతరమేవ చ /
నిశిత్య పునరానీయ తానాహ ప్రహసన్నివ //
పంచక్రోశాత్మకమిదం క్షేత్రం కృత్వా ప్రదక్షిణమ్ /
శీఘ్రమాగమ్యతాం చోభౌ ప్రథమో విజయీ భవేత్ //
యాని లింగాని దేవానాం మార్గస్థానాం భవంతి హి /
వక్తవ్యాని భవిష్యంతి చోభాభ్యాం వై పృథక్ పృథక్ //
ఇత్యుక్తౌ తౌవినిర్గత్య గతౌ శక్త్యా పిశాచకః /
దండార్థేన సమాగత్య సర్వమాహ జయాశయా //
విప్రోऽప్యాగత్య మధ్యాహ్నే తదేవాహ యథాస్థితమ్ /
పునరాహ స యోగీ తౌ చిత్తే కృత్వా పురోదితమ్ //
యోగినోऽస్మిన్గిరౌ సిద్దా యావంతః సంతి విశ్రూతాః /
పరివృత్య గిరిం నత్వా పృష్ట్వా గోత్రం సనామకమ్ //
బ్రూతం శీఘ్రం సమాగత్య ప్రథమో విజయీభవేత్ /
ఇత్యుక్తౌ తౌ తథాచక్రే ముహూర్తేన పిశాచకః //
కథయామాస చాగత్య సర్వం తచ్చ యథామతి //
విప్రో రాత్రౌ యామమాత్రే దుఃఖాదాగత్య చాబ్రవీత్ /
న మే దృష్టామహాంతస్తే నామ గోత్రం కుతో మమ //
పరివృత్య గిరిం సత్యం ఆగతోऽహం ద్విజోత్తమ /
మనస్యేవ చ తత్సర్వం నిధాయాహ పునః కవిః //
పరీక్షైకా చ శిష్టా మే తాం విధాయ జయీ భవేత్
ఇత్యుక్త్వా లోహకరకం సమానాయ్యాబ్రవీదిదమ్ //
ముఖేనావిశ్వ నాలేన నిర్గత్యైషా ప్రగృహ్యతామ్ /
ఇత్యుక్తే త్వరయా భూతః సూక్ష్మరూపీ సమావిశత్ //
ముఖం నాలం చ యోగీశో మంత్రేణామంత్రయత్తదా /
కీలయామాప దుఃఖంతు జనోపద్రవ కారకమ్ //
జహర్షురుచ్చైస్తే సభ్యాః విప్రోऽసౌ సా వధూస్తథా /
నమశ్చక్రుర్మహాప్రాజ్ఞం నీతిజ్ఞం ధర్మతత్పరమ్ //
స ఉవాచ సదస్యాన్ తాన్ శుణుదేదం వచోమమ /
దృష్టమాత్రో మయా జ్ఞాతః ఖలోऽయం దుఃఖదః సతామ్ //
అనిత్యాని గృహే తస్మిన్ అపవాదో భవేద్ధ్రువమ్ /
ఇతి మేऽయం కృతో యత్నః జనసందేహభేదకః //
ప్రథమే కించిదాశ్వాసో ద్వితీయే సవిశేషకః /
తృతీయే సంశయశ్ఛిన్నో బంధనం తు చతుర్థకే //
యధాజ్ఞం పురుషం శాస్త్రం క్రమబోధం విధాయచ /
దగ్ధ్వా సమూలమజ్ఞానం వేదాంతై ర్విశ్రమం వ్రజేత్ //
తథేయం ప్రక్రియా విప్రా నీతిజ్ఞైః సంప్రకాశితా /
మయాపి దర్శితా యుష్మత్ సందేహవినివారిణీ //
గురురువాచ //
శ్రుణుష్వాన్యం తథైవేంద్ర తస్మిన్నేవ పురోత్తమే /
తేనైవ యోగివర్యేణ కృతం నిర్ణయమాదరాత్ //
ప్రతిష్ఠానే పురా విప్రో జ్ఞానవిజ్ఞాన పారగః /
జన్మనైవ సముత్పన్నః పైశాచపదవీమియాత్ //
జవసంగాత్ భృశం భీతో విషయేభ్యస్తథైవ చ /
సర్వజ్ఞోऽపి తథా చక్రే చేష్టాం మానభియా హి సః //
పితామాతా చ తం మత్వా జన్మనైవ పిశాచకమ్ /
ప్రతీకారాయ తౌ యత్నం కుర్వంతౌ సుతవత్సలౌ //
మంత్రౌషధధనత్యాగ తీర్థాయాత్రాసురార్చనమ్ /
వ్రతోపవాసనియమం దయాధర్మజపాదికమ్ //
కృతేऽపి సర్వధా యత్నే ప్రకృతిం న యయౌ సుతః /
మలం మూత్రం తథా భక్ష్యం పానమన్నం చ జల్పనైః //
తిష్ఠన్నేవ సదా కుర్వాత్ వాచ్యావాచ్యం న విద్యతే //
వ్రతం తథైవ తే దద్యుః న సంధ్యా నాగ్నిసేవనమ్ /
న సావిత్ర్యా జపో నాపి వదేచ్ఛుద్ధం తదాక్షరమ్ //
మాహాత్మ్యం తస్య చాశ్రుత్య సుతమాదాయ దంపతీ /
నగరం తత్సమాయాతౌ నమస్కృత్యాగ్రతః స్థితౌ //
సర్వమాశ్రావ్య తతస్య పూర్వకత్మాత్మజస్య చ /
కిం భవేదితి విజ్ఞాయ విధేహ్యస్య ప్రతిక్రియామ్ //
ఏకఏవసుతోऽస్మాకం జీవనం దేహి నౌ విభో /
ఇతి విజ్ఞాపితో విద్వాన్ తమాజ్ఞాయ మహాధియమ్ //
విశ్వామ్యతామితి ప్రాహ తిష్ఠత్వత్ర సుతో హి వామ్ /
ఇత్యుక్తౌ తౌ గతౌ భోక్తుం స ఉవాచ శిశుం తదా //
కస్త్వం బ్రహ్మాన్కిమాయాతః కిం తే కార్యం కరోషి కిమ్ /
గమ్యతాం స్వపితుర్గేహం భుజ్యతాం చ యథాసుఖమ్ //
మయా వా కిం విధాతవ్యం త్యజ చేష్టాం వదాధునా /
ఇత్యుక్తస్తమువాచేదం స యోగీ యోగినం తదా //
కిం కరోమి క్వగచ్ఛామి కిం గృహ్ణామి త్యజామి కిమ్ /
ఆత్మనా పూరితం విశ్వం మహాకల్పాంబునా యథా //
సోऽహం సదానందమయః కిం భోక్తవ్యం భవేన్మమ /
అన్నపానమహం బ్రహ్మన్ నమన్త్రోऽన్యఃమనాగపి //
ఇత్యుక్తే తం సమాలింగ్య స ఉవాచ పునర్వచః /
యద్యేవం తర్హి వాచారే కో దోషస్తే భవిష్యతి //
జీవన్ముక్తః సుఖం తిష్ఠ శిక్షయన్కురు కర్మచ /
శంకాబంధః పునర్మేస్యాత్ ఇతిచేత్తద్బ్రవీమ్యహమ్ //
దేహాభిమానజో బంధో ముక్తిస్తత్త్యాగ ఉచ్యతే /
అహం మమేతి బంధస్య నాహం న చ మమేతి చ //
స్వరూపం విద్ధి యోగీశ న సంబంధోऽస్తి తేऽత్ర భోః /
మానావమానజో దోషాऽ ప్యభిమానవతో భవేత్ //
వాసనా విషయాణాం చ విక్రియాభిర్హి మానజా /
అహమిత్యన్యథా బుద్ధేః సర్వమేతన్న సంశయః //
తమేకం యః పరిత్యజ్య వర్తతే కర్మవర్మని /
మూఢో2ల్పి న స బధ్యేత కిం పునస్త్వాదృశో బుధః //
మన ఏవ మనుష్యాణాం కారణం బంధమోక్షయోః /
బంధస్య విషయాసంగి ముక్తేః నిర్విషయం మనః //
పరవ్యసనినీ నారీ వ్యగ్రాపి గృహకర్మణి /
తదేవాస్వాదయత్యంతః నవసంగరసాయనమ్ //
ఏవం తత్త్వే పరే శుద్ధే ధీరో విశ్రాంతిమాగతః /
తదేవాస్వాదయత్యంతః బహిర్వ్యవహరన్నపి //
న మోక్షో నభసః పృష్ఠే /న పాతాలే న భూతలే /
అహంకృతే ర్విమోహస్య క్షయో మోక్ష ఇతీర్యతే //
అపి పుష్ఫావదలనాత్ అపి లోచనమీలనాత్ /
సుకరోऽహంకృతేఃత్యాగో న క్లేశోऽత్ర మనాగపి //
స్ఫురతి గచ్ఛతి వల్గతి యాచతే భ్రమతి మజ్జతి సంహారతి స్వయమ్ /
అపరతాముపయాత్యపి కేవలం చలతి చంచలశక్తితయా మనః //
ఇతిజ్ఞాత్వా మహాబుద్ధే త్యజ చేష్టాం ప్రియోऽసి మే /
పిత్రోః ప్రీతిం సమాలోచ్య కంచిత్కాలం తధా వస //
తతో యథేష్టం విచర న నిర్బంధం కరోమ్యహమ్ /
ఇత్యుక్తః స తథేత్యాహ భుక్త్వా తస్య గృహే సుఖమ్ //
పతివ్రతాన్నమాహాత్మ్యాత్ భయం తల్లయమాగతమ్ /
తావాగతౌ సమాలోక్య వవందే పితరౌ ముదా //
విస్మయం పరమం గత్వా నమస్కృత్య ద్విజోత్తమమ్ /
కో మంత్రస్తే భేషజం వా కిం కృతం క్షణమాత్రతః //
సర్వధా జీవనం దత్తం భవతా నౌ కృపానిధే /
ఇత్యుక్త్వా సుతమాదాయ స్వగృహం పునరాగతౌ //
స యోగీ మరణం యావత్ తయోః స్థిత్వా యధాసుఖమ్ /
ముక్తబంధో భువమిమాం విచచారాత్మసంగతః //
గురురువాచ //
భయమాత్రావశేషోऽసౌ విజ్ఞానామృతసాగరః /
యథా సుబోధమాత్రేణ సంగజం భయముజ్జహౌ //
తథా సర్వోऽపి లోకోऽయం మోహమాత్రావృతః ప్రభో /
స్వాత్మానం చిద్ఘనం నిత్యం అనుభూయాపి సర్వదా //
కర్తా దాతా వికర్తాహం భోక్తాऽహం సుఖదుఃఖయోః /
ఇతి మత్వా విమూఢోऽసౌ భ్రాంతః ప్రత్యయసాక్షిణమ్ //
ప్రత్యక్షమనుభూయాపి కోऽహం కుత్ర కథం మమ /
ఆత్మజ్ఞానం భవేదిత్ధం బహిరాధావతే ముధా //
కుచకోటర సంసుప్తం విస్మృత్య జననీ సుతమ్ /
యథా రోదితి పుత్రార్ధం తథాత్మార్థమయం జనః //
ఏవం శాస్త్రాణి సర్వాణి బోధయంతి జనం సుఖమ్ /
మోహమాత్రనిరాసే చ పర్యవస్యంత్యనుక్రమాత్ //
అపూర్వమణుమాత్రం వా న కృత్యం శాస్త్రవర్త్మనా /
స్వబుధ్యేయం విచార్యాశు వద సాధు న వా విభో //
ఇతి శ్రీ బ్రహ్మాండపురాణే దత్తాత్రేయమాహత్మ్యే తృతీయాంశే సప్తమాధ్యాయః


  • NAVIGATION