కార్తవీర్యునికి తత్త్వోపదేశము

Last visit was: Tue Sep 26, 2017 2:39 pm

Moderator: Basha

కార్తవీర్యునికి తత్త్వోపదేశము

Postby Basha on Tue Aug 23, 2011 9:47 pm

శ్రీ దత్త మాహాత్మ్యం - తృతీయః అంశః
అష్టమాధ్యాయః

గురు చరిత్ర నలభైవ అధ్యాయము

శ్రీ దత్తాత్రేయ ఉవాచ //
గురుణైవం సురేంద్రోऽసౌ బోధితః శనకైః సుధీః /
అభిమానం పరిత్యజ్య ప్రణనామ గురూత్తమమ్ //
ప్రణతోऽహం గురో విద్వన్ క్షమస్వాతిక్రమం మమ /
సర్వాణ్యపి చ శాస్త్రాణి మూలావిద్యా నివారణే //
పరమాత్మప్రకాశే చ పర్యవశ్యంతి నాన్యధా /
స్వకార్యాపరమశ్చాసీత్ గురురాంగిరసఃకవిః //
త్వయాప్యేషా శ్రుతా రాజన్ సప్తోదాహరణాన్వితా /
సమ్యగ్గాథాథవాన్యం వా కథయామి తవాధునా //
ఎతిహాసమిమం పుణ్యం ధారయేద్యః సమాహితః /
విధూయావిద్యకం మోహం కర్మబంధాద్విముచ్యతే //
కార్తవీర్య ఉవాచ //
దేవదేవ జగన్నాధ సర్వసందేహ భేదక /
నష్టో మే సంశయో దేవ శాస్త్రాణాం ప్రతిపాదనే //
విసంవాదోऽధునా నైవ భాసతేऽర్ధేషు కుత్రచిత్ /
సర్వాణ్యేకార్ధశంసీని క్షుద్రాణ్యపి ప్రభాంతి మే //
త్వత్ప్రసాదాదాత్మబోధే మనో మే విశతో లఘు /
నిర్ణయాయ వచస్తేऽహం అపేక్షామి యథాసుఖమ్ //
బ్రహ్మనిష్ఠోऽఖిలాతీతో విముక్తో వ్యావహారికే /
యావద్దేహమనాసక్తో వర్తేయం తత్ప్రశాధి నః //
దీపక ఉవాచ //
బ్రహ్మన్ భవత్ప్రసాదేన శ్రుతమేతత్పురాతనమ్ /
మాహాత్మ్యం పరమీశస్య హృదయానందదాయకమ్ //
విచిత్రశ్చేతిహాసోऽయం తత్త్వనిశ్చయకారకః /
యచ్ఛ్రుత్వా పురుషస్తత్త్వం ప్రాకృతోऽపి శనైః శనైః //
దుర్బోధమపి సుజ్ఞేయం కృత్వా జానాతి తత్త్వతః /
అపి వాత్స్వాయనాదీని శాస్త్రాణి క్షుల్లకాన్యపి /
బ్రహ్మణ్యేవ యథోక్తాని పర్యవశ్యంతి తత్త్వతః //
దీపక ఉవాచ //
దేవదేవస్య మాహాత్మ్యం దత్తదేవస్య తత్పునః /
కథయస్య గురోభూయః శ్రోతుం మే వర్తతే మతిః //
రాజ్ఞస్తత్త్వావబోధోऽయం కిముపాదిశ్యతావ్యయః /
తచ్చోపదిశ మే బ్రహ్మన్ భక్తాయాత్మప్రియాయచ //
గురురువాచ //
రాజ్ఞో విజ్ఞాపనం శ్రుత్వా దేవదేవః కృపానిధిః /
ప్రీత్యోవాచ నిజం భక్తం స్మయమానముఖాంబుజః //
శ్రీ భగవానువాచ //
శృణుష్వేదం మహారాజ దత్తచిత్తొ భవాధునా /
యథానుభూయ చాత్మానం జీనన్ముక్తో భవిష్యసి //
పురా మే దుర్లభం దత్తం ఐశ్వర్యం త్వవమానదమ్ /
భోగార్ధధర్మకామస్య త్వమిదానీం ముముక్షవే //
క్షుధితస్యాన్నమేవ స్యాత్ తృషితస్య పయస్తథా /
రుగ్ణస్య చౌషధం దేయం బద్థస్యాపి చ మోచనమ్ /
నిద్రాతురే సుశయ్యైవ కామః కామతురే విధిః /
యద్యస్య వాంఛితం తచ్చ తస్య దేయమితి స్థితమ్ //
అన్యేచ్ఛోరన్యదానం తత్ వ్వ్యర్ధమేవ నిరర్ధకమ్ /
ఇత్యేవం మే పురైశ్వర్యం అతులం తే విభావితమ్ //
యోగసిద్ధిశ్చ వివిధా పరచిత్తజ్ఞతా తథా /
మనోజవా గతిర్వ్యోమ్ని తత్సర్వం విధినశ్వరమ్ //
యన్నిత్య మక్రియం సత్యం తదిదానీం బుభుత్ససి //
అథేదమపి తేऽక్షయ్యం తత్త్వమస్యేదమవ్యయమ్ /
బోధయామి నిజం రూపం యేన ముక్తో భవిష్యసి //
బద్ధో ముక్త ఇతి ప్రోక్తః శబ్దో యోऽయం నిరర్ధకః /
నిబంధోऽస్తి కుతో ముక్తిః తదిదానీం నిబోధ మే //
వస్తు మాత్రం మమాకారం పురేదానీమతఃపరమ్ /
అస్తి భాతి నామరూప దేశకాల వివర్జితమ్ //
నిర్విశేషమసామాన్యం అనిర్వాచ్యమకారణమ్ /
అలక్ష్యం లక్షణాతీతం అచింత్యమనికేతనమ్ //
భ్రమమాత్రావలంబం తం నామరూపవికల్పనమ్ /
శాస్త్రేణ తాదృశేనోక్తం తాదృశస్యాత్మలబ్దయే //
భ్రమస్తు మోహమాత్రాః స్యాత్ తస్యరూపం న విద్యతే /
తమనాదింబుధాః ప్రాహుః బాలబుద్ధివిశుద్ధయే //
వస్తుతో నైవమత్రాస్తి శాస్త్రేణైవ ప్రసాధ్యతే /
జీవో బ్రహ్మవిశుద్దాచిత్ తథా జీవేశయోర్భిదా //
అవిద్యా తచ్చితేర్యోగః షడస్మాకమనాదయః /
స్వాజ్ఞానకల్పితైవేయం జగజ్జీవేశకల్పనా //
నావిద్యాస్తి కుతోభేదః కేన యోగః పరాత్మనః /
చిదానందేన చ ద్వైతం యఃపశ్యతి స పశ్యతి //
తాని రూపాణి నామాని గదతో మే నిశామయ /
సత్యం జ్ఞానమనంతం చిత్ అక్షరం తమసః పరమ్ //
ఆనందమవ్యయం నిత్యం అఖండం చైకమద్వయమ్ /
బ్రహ్మతత్త్వమితిప్రోక్తం రూపమే తస్య వస్తునః //
ఆత్మేశః పరమాత్మాచ విష్ణుర్వేద్యః సదాశివః /
స బ్రహ్మసశివః సోऽగ్నిః స ఇంద్రః పరమః స్వరాట్ //
స విరాడక్షరంప్రాణః ఈశానః సవితావిభుః /
నారాయణో హృషీకేశో దేవః పశుపతిర్మహాన్ //
మహద్భూతం మహద్యక్ష్యం సోమోऽగ్నిర్భగవాన్మనుః /
శంభుఃశర్వః కవిర్దక్షః ప్రజాపతిపతిఃప్రభుః //
హరిర్ధాతా విథాతా చ గురుర్గమ్యస్త్రిపాద్యమః /
కాల ఆగమకర్తేడ్యః జీవనం మృత్యురామయః //
యజ్ఞ ఇజ్యో యజుర్ధర్మో నిదానం బీజమవ్యయమ్ /
కింబహూక్తేన నామాని రూపాణి చ జగత్రయే //
దృశ్యతే శ్రూయతే వాపి చింత్యతే జాయతే యథా /
వస్తుమాత్రమిదం సర్వం విజానీహి మహామతే //
యచ్చపృష్టం త్వయా ధ్యేయం ఇదమేవ చ నాపరమ్ /
స్వరూపం మమ తద్రూపం చింత్యతేऽహర్నిశం మయా //
భ్రమస్యాపిచ నామాని కల్పితాని మనీషిభిః /
బాలబోధాయ శాస్త్రేషు గదతో మే నిశామయ //
మాయాऽవిద్యా పరా దేవీ మనోऽనాది భ్రమస్త్రి వృత్ /
ప్రధానం ప్రకృతిం బ్రహ్మ యోనిరవ్యయవిభ్రమః //
శక్తిఃకారణమజ్ఞానం అధ్యాసో మోహ ఏవచ /
ప్రస్వాపస్తమఇత్యాహుః కారణస్యాభిధాంబుధాః //
తమో మోహో మహామోహః తామిస్రం త్వంధసంజ్ఞితమ్ /
అవిద్యాపంచపర్వైషా ప్రాదుర్భూతా మహాత్మనః //
తన్నివృత్తేరుపాయోऽపి జ్ఞానం విద్యేతి యం విదుః /
కార్యాత్మకస్యమోహస్య నామాన్యేతాని చక్షతే //
శక్తిద్వయంచతస్యోచుః విక్షేపావరణం తథా /
అవిభాగే పరానందే విభాగో యేన కల్పితః //
విక్షేపః సచ సృష్ట్యాదిఃశ్వరేఈశ్వరేऽవరణం తథా /
సంసారిణ్యేన మూఢోऽసౌన వేదాత్మనమవ్యయమ్ //
అవిద్యామానమధ్యస్య భోక్తృభోగ్యాదికంభ్రమమ్ /
కోऽహం సోऽహమితిభ్రాంతో ముథా దీనో ముథా మతిః //
స ఈశో యద్వశే మాయా సజీవో యస్తయార్దితః /
స్వావిర్భూతచిదానందః స్వావిర్భూతస్సుదుఃఖభూః //
హ్లాదిన్యా సంవిదా శ్లిష్టః సచ్చిదానంద ఈశ్వరః /
స్వావిద్యాసంవృతో జీవః సంక్లేశనికరాకరః //
జగజ్జీవేశరూపేణ భారం వస్త్వేవ మాయయా /
వేదేన తన్నిరాసార్ధం సృష్టిప్రలయకల్పనా //
వర్ణితా సాపి మూఢేన సత్యమిత్యవధార్యతే /
తన్నిరాసః కథమితి శృణు వక్ష్యామి తత్త్వతః //
ఆత్మైవ నేహ నానాస్తి మోహితస్యైవ తజ్జగత్ /
భాతి నాన్యస్య భో రాజన్ స్వప్నో నిద్రానుగోయథా //
మనోరథకృతా యద్వత్ మనోరధపరంపరా /
అసదేవ సదాభాతి నానావిషయ గోచరా //
వేత్స్యామి తదహం తత్త్వం కథమిత్యత్రకథ్యతే /
యస్మిన్యస్యాऽన్యధాజ్ఞానం మోహద్భవతి వస్తుని //
తన్నిరాసం వినాతత్త్వం న వేత్తి చ కథంచన /
శుక్తౌ రౌప్యధియః ప్రోక్తో నిర్ణయోऽస్య వివేకిభిః //
రౌప్యం న వేత్తి సందేహం పరామృస్య విలోకనాత్ /
భ్రమే నష్టే యథావస్తు శుక్తిరేవావశిష్యతే //
తథాచోరధియః స్థాణౌ స్రజి సర్పమతేరపి /
నిరాసో యత్నతః ప్రోక్తో భ్రమస్యైవ నచేతరమ్ //
భ్రమాపనుత్తయే సర్వం యాగయోగాదికం విభో /
సాధనం వస్తుసిద్ధ్యర్ధం కించిన్నాపేక్ష్యమస్తిహి //
నాసీన్నాస్తి న భవిష్యత్ ద్వైతజాతమనర్ధకమ్ /
యద్భాతం తన్ముషాభాతం విధిమాయామనోమయమ్ //
భ్రమోమమేతియత్ జ్ఞేయం సంశయో వా కధం భవేత్ /
సత్యమేవ జగత్సర్వం ఇతికేచిదవస్థితాః //
ఇతి చేదత్రకర్తవ్యం నిత్యం కర్మవిశుద్ధయే /
వర్జయిత్వా నిషిద్ధం యత్ కామ్యం కౌటిల్యమేవచ //
తచ్చేశ్వరే సమర్ప్యం స్యాత్ భక్త్యాతత్ప్రవణం మనః /
కృత్వా భజేత తంప్రేమ్ణా శుద్ధచిత్తో భవేజ్జనః //
భ్రమ ఏవ జగత్సర్వం అనిత్యం నశ్వరం మృషా /
విజానాతి విశుద్థాత్మా విరక్తశ్చ తథాభవేత్ //
ఆబ్రహ్మభుఅవనాత్సర్వం నశ్వరం స్యాదమంగళం /
యదాతదాధికారీ సః భవేద్బోధేऽతి నిర్మలః //
యస్యదేవే పరాభక్తిః యథా దేవే తథా గురౌ /
తస్యైతే కధితాహ్యర్ధాః ప్రకాశంతే మహాత్మనః //
దృశ్యన్నాస్తీతి బోధేన మనసో దృశ్యమార్జనమ్ /
సంపన్నంచేత్తదుత్పన్నా పరా నిర్వాణనిర్వృతిః //
గుర్వనుగ్రహమాత్రేణ విచారః సంప్రవర్తతే /
విచారేణ పరం తత్త్వం స్వయమేవ ప్రకాశతే //
త్వయా సర్వాణి కర్మాణి యాగయోగాదికాని భో /
మదర్పితాని తేనాయం విచారః సముపస్థితః //
వైరాగ్యంచ పరంజాతం భ్రమదృష్టిర్మనోమలమ్ /
అథేదానీం ప్రబోధస్తే లబ్ధాయసో భవిష్యతి //
నిరాశోऽస్యభ్రమస్యాయం ఉచ్యతే తన్నిశామయ /
ఉపక్రమోపసంహారౌ ఆఖ్యాతౌ శాస్త్రచింతకైః //
నిరాసే కారణం రాజన్ శ్రుణుష్వోపక్రమం తతః /
ఏక ఏవ పరోహ్యత్మా వస్తుమాత్రశ్చిదాత్మకః //
అనాద్యవిద్యతా తస్మిన్ విభాగఇవదృశ్యతే /
భ్రమోమోహస్తధామాయా ప్రధానం ప్రకృతిర్మతిః //
అజ్ఞానశక్తిరవ్యక్తం గుణసామ్యమితి స్మృతమ్ /
వదంతి వాదినాంరాజన్ తతో విశ్వస్యసంభవః //
విభాగః పరమాత్మైక సదానందైకలక్షణః /
పురుషశ్చావృతానందో యేనేదం దృశ్యతే జగత్ //
తతోऽవ్యక్తాన్మహదహం తన్మాత్రాణి తథాక్రమాత్ /
భూతేంద్రియసురాణాంచ సర్గః సంపద్యతే తతః //
న చాత్రనియమో రాజన్ మనోమూలేభ్రమాత్మకే /
ఆకాశాదిక్వచిద్దృష్టం తైజసంక్వచవైజగత్ //
భౌతికాని శరీరాణి నరదేవాసురాణి చ /
స్థూలస్థూలాని సూక్ష్మైశ్చ విద్ధిసూక్ష్మాణ్యతఃపరమ్ //
ప్రకారముపసంహారే మనఃశ్రుణుయథాక్రమమ్ /
స్వయోనౌ తానిలీయంతే భూతాని జగత్కారణే //
ఇంద్రియాణి తధా దేవా మనశ్చాపి స్వకారణే /
మహన్మహత్తదవ్యక్తే వ్యక్తం బ్రహ్మణి నిష్కలే //
భ్రమిణస్తత్సశేషం స్యాత్ ఆత్మజ్ఞస్య నిరాత్మకమ్ /
సచ్చిదానందఆత్మైకః సంహారే హ్యవశిష్యతే //
తస్మాన్నాస్తి జగద్రాజన్ ఆత్మైవాహం యధాతధా /
మోహితస్యైవ చాభాతి బుద్ధస్యాత్మైవ కేవలః //
ఇత్యేతత్కధితం రాజన్ కిమన్యత్కధయామితే //

ఇతి శ్రీ బ్రహ్మాండపురాణే దత్తాత్రేయమాహత్మ్యే తృతీయాంశే అష్టమాధ్యాయః //


  • NAVIGATION