జమదగ్ని సంస్కారము

Last visit was: Thu Jun 29, 2017 12:41 am

Moderator: Basha

జమదగ్ని సంస్కారము

Postby Basha on Wed Aug 24, 2011 9:28 am

శ్రీ దత్త మాహాత్మ్యం - చతుర్థ అంశః
ద్వితీయోధ్యాయః

గురు చరిత్ర నలభై తొమ్మిదవ అధ్యాయము

దీపక ఉవాచ //
కో దోషో భగవంస్తస్య రామస్యామితతేజసః /
రాజపుత్రైః కృతో యేన హతాః సర్వే కుమారకాః //
ప్రతిజ్ఞా చ కిమర్ధా సా క్షత్రియాంతకృతామునా /
నిధనం కార్తవీర్యస్య వర్ణితం భవతాధునా //
జన్మచాస్యయథైవాసీత్తథా కీర్తయ మే ప్రభో /
శ్రీ గురురువాచ //
కృతవీర్యోऽధిరాజాసీత్ మహాబలపరాక్రమః /
ధర్మజ్ఞః సత్యసంధశ్చ వీర్యశౌర్యగుణాన్వితః //
కరోత్యవిరతంలోకే వీర్యాణ్యత్యద్భుతాన్యసౌ /
కృతవీర్యఇతిఖ్యాతో భువి తేన తథా దివి //
గతే బహుతిథే కాలే వినా పుత్రం తపస్వినీ /
తస్య పత్నీ వరారోహా వ్రతధర్మపరాయణా //
ద్విజదేవప్రసాదేన సగర్భా భవదంతికాత్ /
సులగ్నే సుదినే తస్యాం అసంతోషకరః సుతః //
బాలకః కరహీనస్తు జనాశ్చర్యకరో భువి /
కృతవీర్యాత్సముత్పన్నః కార్తవీర్య ఇతిశ్రుతః //
రాజా తు విమనా తేన బభూవాతీవ విహ్వలః /
కించిద్దానాదినా తస్య జాతకర్మాదికాః క్రియాః //
నాతితుష్టోऽకరోద్వత్స స్వకార్యంచ తథాకరోత్ /
వర్షద్వాదశకః సోऽథ విచారనిపుణః స్వయమ్ //
కుమారః కరహీనస్తు దత్తాత్రేయాశ్రమం యయౌ /
దత్తాత్రేయం సమారాధ్య తపోసోగ్రేణ సంయుతః //
కార్తవీర్యః శివం తస్మాత్ లబ్థవాన్వరముత్తమమ్ /
స సహస్రభుజత్వం చ తస్మై ప్రాదాన్మహేశ్వరః //
దత్తాత్రేయోऽదదచ్చౌర్యం అవధ్యత్వం ద్విజాదృతే /
లబ్ధ్వైవం స వరాం స్తస్మాత్ తమేవాభజతాచ్యుతమ్ //
నిరంతరం మహాప్రాజ్ఞః తస్య సేవాపరోऽభవేత్ //
తస్య సంక్షేపతః ప్రోక్తం జన్మేదానీం శృణుష్వ మే /
జామదగ్న్యస్య రామస్య రోషకారణమద్భుతమ్ //
కార్తవీర్యే హతే తస్మిన్ తత్పుత్రా భృశదుఃఖితాః /
జమదగ్నివధే యత్నం ఆస్థితా నావిదన్ క్షణమ్ //
బద్ధవైరాపి కిం కుర్యుః శంకితా రామవిక్రమాత్ /
కదాచిద్విగతే రామే శూన్యం జ్ఞాత్వా తదాశ్రమమ్ //
ఆగత్య వ్యఘ్నంస్తేపాపాః మునిం ధామని సంస్థితమ్ /
క్రోశంత్యాం రేణుకాయాం తే నితాంతం వైరకారిణః //
రామోऽపి దుర్నిమిత్తాని దృష్ట్వా శీఘ్రతరం గతః /
పితరం నిహతం దృష్ట్వా విలలాపాతిదుఃఖితః //
స్వవీర్యేణావదద్థీరః కిమశక్తఇవాద్య హి /
రోదిమ్యశ్రుకలాం ముంచన్ కర్తవ్యం విస్మృతం మయా //
ఇత్యుక్త్వా ధనురాదాయ జగామ నగరం ప్రతి /
మునిభిర్భ్రాత్రృభిశ్చైవ వార్యమాణోऽపి నాశృణోత్ //
యే దృష్టా నగరే తత్ర తత్సుతాః క్షత్రియాస్తథా /
ముహూర్తేన చ తాన్సర్వాన్ హత్వాయాత్తత్ క్షణాంతరే //
శృణ్వతాం ఋషిముఖ్యానాం ప్రతిజ్ఞామకరోత్తదా /
నిఃక్షత్రియా మిమాం భూమిం కరిష్యేऽహం త్రిసప్తథా //
సత్యం బ్రవీమి నాసత్యం అధర్మిష్ఠనృపక్షయే /
తచ్ఛ్రుత్వా రేణికా ప్రాహ స్వపుత్రం జగదంబికా //
రేణుకోవాచ //
సమ్యగుక్తం త్వయా వత్స ప్రతిజ్ఞాతం చ యద్గిరా /
ప్రీతే భక్త్యా చ సంస్కారం కృత్వా తత్సఫలం కురు //
తిష్ఠతిష్ఠేతి చాకాశే పృధివ్యాం యత్ర పుత్రక /
శ్రోష్యసి త్వం యదా వాచం తత్ర సంస్కర్తుమర్హసి //
పితరం చైకతః కృత్వా మాం తులాయాం తథైకతః /
గృహీత్వా నయ యత్రాశు శ్రోష్యసిత్వం శుభాం గిరమ్ //
యత్రాచార్యో భవేత్పుత్ర సర్వశాస్త్రవిశారదః /
తేనైవ సహితో భక్త్యా ప్రతిష్ఠాం చ కురు ద్వయోః //
గురురువాచ //
ఇత్యుక్తో రామదేనస్తు తయా మాత్రా పరంతప /
ఆరోపయత్తులాయాం తాం మాతరం పితరం సుతః //
తామాదాయ తులాం స్కంధే రామో ధర్మభృతాం వరః /
సంస్కర్తుం పితరం భక్త్యా కాన్యకుబ్జాశ్రయం నిరైత్ //
జగామ సర్వస్థానాని తీర్థన్యాయతనాని చ
తాపసానామరణ్యాని తథాన్యానివనానిచ
పర్వతాన్వివిధాకారాన్ ద్వీపాంస్తోయనిధీంస్తథా /
జగామరామస్త్వరితం సంస్కారార్ధం పితుః క్షణాత్ //
స దృష్ట్వామలక గ్రామం దత్తాత్రేయాశ్రమం శుభమ్ /
మునిభిః సంవృతో రామః క్షిప్రమాగమదచ్యుతః //
సహ్యాద్రిం తం తథా ప్రాప్తం గురుభక్తి పరాయణమ్ /
సాక్షేపం జామదగ్న్యం తం వాగువాచాశరీరిణీ /
సురసిద్ధమునీంద్రై స్తైః కిం నరోరగచారణైః /
వృతస్సంస్తూయమానాస్తు రామో మాతరమైక్షత //
భోభో పరశురామత్వం మంత్రైశ్చ విధివత్కురు /
దత్తాత్రేయేణ సహితః పితుస్సంస్కారమాదరాత్ //
స దదర్శతతో రమ్యం ఆశ్రమం మునిభిర్యుతం /
దతాత్రేయస్య తం రామః కందమూలఫలాన్వితమ్ //
రామః సహ్యేచలే రమ్యే శ్రుత్వా తాం వాచమంబరే /
అవతీర్య తులాం తత్ర సమంతాదవలోకయత్ //
స తం దృష్ట్వాభివాద్యాథ పానపాత్రథరంమునిమ్ /
వివస్త్రం ప్రార్థయామాస పితుః సంస్కారకారణాత్ //
శ్రీరామ ఉవాచ //
కృపాం కురుష్వ మే స్వామిన్ యది త్వం భక్తవత్సలః /
ఆగతోऽస్మ్యత్ర సంస్కర్తుం పితరం బ్రూహి మే విధిమ్ //
ఋషిరువాచ //
న జానామి విధం బ్రహ్మ ధర్మం వాధర్మమేవవా /
యథేష్టం మార్గమాశ్రిత్య స్థితోऽహమతిదుఃఖితః //
ధర్మాధర్మౌ విజానాసి త్వమేవ మునిసత్తమ /
త్వమేవ సర్వదేవానాం మునినాం పరమో గురుః //
యోగీశ్వరస్త్వమేవైకో విశ్రుతోऽత్ర న సంశయః //
ఆత్రేయ ఉవాచ //
దిగంబరోహం ప్రమదా మదిరావిహ్వలేక్షణః /
అస్పృశ్యో మమ సంభావ్యో దుర్వత్తః కులపాంశులః /
సంస్కారం విధినా కర్తుం న జానామి ద్విజోత్తమ //
శ్రీగురురువాచ //
ఇత్యుక్త్వా తూర్ణముత్థాయ దత్తాత్రేయో వరాసనాత్ /
ప్రణమ్య రేణుకాం భక్త్యా సంతుష్టావ కృతాంజలిః //
శ్రీ దత్తాత్రేయ ఉవాచ //
దేవీమాతస్త్వమేవైకా వందనీయా సురేశ్వరి /
త్వం శర్వాణి సుదుర్లక్ష్యా యోగినాం హృదయేషు యా //
సా నౌ స్త్వమసి దేవేశి ప్రాణినాం హి భవార్లవే /
ఏకవీరా త్వమేవైకా త్ర్యైలోక్యే సచరాచరే /
ఏకైవానేకరూపేషు యా స్థితాసి నమోऽస్తు తే //
శ్రీ గురురువాచ //
ఇతిస్తుత్వైకవీరాం తాం జమదగ్నేర్మృతస్య చ /
పాదౌ ప్రణమ్య శిరసా ప్రాహ రామమృషిర్వచః //
త్వం కృత్వైవాధునా స్నానం సర్వతీర్థజలైః శుభైః /
మయానుశాసితః స్వామిన్ సంస్కారం విధినా కురు //
తైనైవ ముక్తో మునినా రామో ధర్మభృతాం వరః /
ఆకృష్య తద్థనుర్దివ్యం సందధే విపులం శరమ్ //
నమస్తేన శరేణాశు భిత్వా సహ్యచలం క్షణాత్ /
సమానయత్సతీర్ధాని భుక్తిముక్తి ప్రదాని చ //
తత్ర గోదావరీ గంగా యమునా చ సరస్వతి /
దేవీ భాగీరథీ గంగా తుంగభద్రా చ నర్మదా //
ప్రయాగం పుష్కరం చైవ పుణ్యం తత్ర గయాద్వయమ్ /
ఏవ మన్యాని తీర్థాని రామస్తత్రానయద్ద్రుతమ్ //
సర్వతీర్ధోదకే స్నాత్వా రామః కృత్వా ప్రదక్షిణమ్ /
సుసంస్కారం పితుశ్చక్రే సమిద్ధే జాతవేదసి //
రేణుకా సా జగన్మాతా సర్వాభరణభూషితా /
దత్తాత్రేయం సమాహూయ రామం వచనమబ్రవీత్ //
స్వస్థానం గంతుమిచ్ఛామి సహ పత్యా సురేశ్వర /
గురుదేవద్విజాన్పాహి ప్రతిజ్ఞాం సఫలం కురు //
ఇత్యుక్త్వా సా వివేశాగ్నిం విధినా జగదంబికా /
భర్తుః సహచరీ దేవీ ద్యోతమానా నభస్తలే //
రామః కృత్వా తు సంస్కారం ఉభయేర్వధిపూర్వకమ్ /
దత్తత్రేయేణ సహిత ఆహ్వానమకరోత్తయోః //
దృష్ట్వా తావంబరే దివ్య భవేనానందరూపిణౌ /
ద్యోతమానౌ స్వయా దీప్త్యా ప్రణామమకరోన్ముదా //
పూజాం కృత్వా తయోర్భక్త్యా బ్రహ్మణాన్స్వాస్తి వాచ్య చ /
పూజయిత్వా మునీన్దేవాన్ దత్తాత్రేయమపూజయత్ //
అనుజ్ఞాప్య చ తాన్సర్వాన్ రామః సత్యపరాక్రమః /
ప్రతిజ్ఞాం సఫలాం కర్తుం జగామ క్షితిమండలమ్ //
హత్వా స క్షత్రియాన్సర్వాన్ అధర్మిష్ఠాన్పునః పునః /
నిః క్షత్రియాం మహీం కృత్వా నివృత్తో గతమత్సరః //
ప్రణీతాయాం తు విధినా స్నానదానాదికాః క్రియాః /
కృత్వా తదుదకం గృహ్య తతో రామస్సమాగమత్ //
దత్తాత్రేయాశ్రమాభ్యాసం కించిద్భాస్కరసన్నిథౌ /
తతః ప్రక్షాల్య శస్త్రాణి ప్రణమ్యాభ్యర్చ్య భక్తితః //
దత్తాత్రేయం చ పితరం రేణుకాం చాగ్రతః స్థితః /
తతోऽవదన్మహాబాహుం రామం సత్యపరాక్రమమ్ //
సంతుష్టస్తేऽస్మి కార్యస్య రామత్వం ధర్మవత్సలః /
యజ్ఞైర్యజ మహాబాహో దృప్తక్షత్రియమర్దన //
శుధ్యసే కర్మణా తేన యత్కృతో రాజనిగ్రహః /
తతః ప్రోవాచ తం రామం రేణుకా జననీ స్వయమ్ //
దత్తాత్రేయంతమాచార్యం బ్రహ్మాణం కశ్యపం గురుమ్ /
పత్నీం స్వర్ణమయీం కృత్వా రామ యజ్ఞం కురుష్వ భో //
ఇత్యాదిష్టః పితృభ్యాం, స రామో ధర్మభృతాం వరః /
తౌ ప్రణమ్యాగమత్తూర్ణం ఏకవీరాశ్రమం శుభమ్ //
సర్వత్ర ఫలవృద్ధైస్తైః వృక్షైర్విహగనాదితైః /
రమ్యాభిః పర్ణశాలభిః తాపసైరుపశోభితామ్ //
అనేకవనదుర్గమ్యం హోమధూమసమాకులమ్ /
నానామృగగణాకీర్ణం దత్తాత్రేయేణ రక్షితమ్ //
తందృష్ట్వా విస్మితో రామః ప్రవిశ్యానుపలక్షితః /
దత్తాత్రేయస్య తాం రమ్యాం పర్ణశాలమథావిశత్ //
దత్తాత్రేయం తతో దృష్ట్వా సురసిద్ధమునీశ్వరైః /
వృతం మునీశ్వరం రామః తం ప్రణమ్యాస్తువన్ముదా //
తతోऽభివాద్య తం రామం దత్తాత్రేయో మునీశ్వరైః /
అంకే చాదాయ సుప్రీత్యా వచనం చేదమబ్రవీత్ //
ఋషిరువాచ //
ఒఉష్కరం యత్త్వయా రామ కృతం త్రిభువనేశ్వర /
స్వబాహుబలవీర్యేణ యత్త్వయా స హతోऽర్జునః //
బహవశ్చాపరే ధీరాః సమరే దైత్యరాక్షసాః /
రాజానః క్రూరకర్మణః దుర్జయాః శిశునా హతాః //
న త్వంచ ప్రాకృతశ్శూరః న విప్రోऽసీతి మే మతిః /
నూనం చరసి లోకేऽస్మిన్ సోऽపి విష్ణురితిస్వయమ్ //
శ్రీరామ ఉవాచ //
నాహం విష్ణుర్న శూరోऽస్మి స్వామిన్సత్యమరిందమ /
గురుదేవద్విజానాం హి వటురేవ న సంశయః //
దేవర్షిపితృతృప్త్యర్థం అహం యచ్ఛ మునీశ్వర /
అధునా కర్తుమిచ్ఛామి సాహాయ్యం కర్తుమర్హసి //
శ్రీ గురురువాచ //
ఇత్యుక్త్వా తమృషిం రామో నమస్కృత్య ప్రదక్షిణమ్ /
కృత్వా యాగాయ మతిమాన్ తమేవాచార్యమాదిశత్ //
తతస్సహ్యేచలే రమ్యే భూమిభాగే సమంతతః /
స ఋషీనానయామాస యాగార్ధమృషిభిస్మృతః //
ద్వారాతోరణసంబాధం పతాకాభిరలంకృతమ్ /
స యాగమండపం చక్రే వేదీకుండోపశోభితమ్ //
శుభే దినే శుభే లగ్నే ఋత్విగ్భిః కాశ్యపాదిభిః /
దీక్షతో యజమానోऽభూత్ శ్రీరామో భార్గవస్స్వయమ్ //
కర్మ సంజనయామాసుః బ్రాహ్మణా బ్రహ్మవాదినః /
పూజితాభరణైర్వస్త్రైః ఆర్జవేన చ భక్తితః //
సువర్ణోపస్కరాస్సర్వే యజ్ఞశాలాముపస్థితాః /
అన్నపానం తథా వస్త్రం యో యదిచ్ఛతి మానవః //
తత్తస్య పూర్ణమేవాత్ర రామయజ్ఞేऽభవత్తదా /
ఏవం క్రతూత్తమే తస్మిన్ సంపూర్ణే దేవమానవాః //
యక్షకింనరగంధర్వా నాగరాక్షస చారణాః /
పూజితా ధనమానేన పితరస్సిద్ధ సాధకాః //
అమాద్యదింద్రః సోమేన దక్షిణాభిర్ద్విజాతయః /
యథాభిలషితైరన్నైః వస్త్రైర్దీనాదయస్తథా //
దక్షిణార్ధం దదౌ రామః కశ్యపాయ మహాత్మనే /
చాతుర్హోత్రవిధానేన సంపూర్ణక్షితిమండలమ్ //
తతో రామో మహాతేజా రత్నైరాభరణైర్మునిమ్ /
దత్తాత్రేయం తమాచార్యం పూజయామాస భక్తితః //
యాని రామేణ దత్తని వస్త్రాణ్యాభరణాని చ /
తాని సర్వాణి విప్రేభ్యః ప్రణమ్య ప్రదదౌ మునిః //
ప్రార్ధయిత్వా తతో రామం కశ్యపో భగనానృషిః /
సర్వేభ్యః ప్రీతిభావేన బ్రాహ్మణేభ్యో దదౌ మహీమ్ //
తం దృష్ట్వా పరితుష్టాత్మా రామః కశ్యపమబ్రవీత్ /
కృతం జ్ఞానవతా సమ్యక్ అథునైవ మునీశ్వర //
యద్ద్విజేభ్యో మహీ దత్తా దక్షిణార్ధం త్వయాపి చ /
అయం యోగివర శ్శ్రీమాన్ దత్తాత్రేయో మహామునిః //
ముండో దిగంబర స్సాక్షాత్ స్వయం విష్ణుస్సురప్రియః /
అస్యప్రసాదాత్ శ్రీదేవ్యాః సర్వమేతన్మమాధునా //
స్తుత్వైవం కశ్యపంరామః దత్తాత్రేయంచ రేణుకామ్ /
సురసిద్ధమునీన్దేవాన్ పూజయామాస చార్హణైః //

ఇతి శ్రీ బ్రహ్మాండ పురాణే శ్రీమద్దత్తాత్రేయ మాహాత్మ్యే చతుర్ధాంశే ద్వితీయాధ్యాయః //


  • NAVIGATION