ఇతర పురాణములందు దత్త ప్రసక్తి

Last visit was: Tue Sep 26, 2017 4:24 pm

Moderator: Basha

ఇతర పురాణములందు దత్త ప్రసక్తి

Postby Basha on Wed Aug 24, 2011 9:47 am

శ్రీ దత్త మాహాత్మ్యం - చతుర్థ అంశః
సప్తమాధ్యాయః

గురు చరిత్ర ఏభైనాలుగవ అధ్యాయము

దీపక ఉవాచ //
ఋషిమేనం విదుర్దేవాః సప్రజాపతిమానవాః /
న పశ్యామి క్వచిద్గ్రంధే ఋషికృత్యం మహాత్మనః //
అవతారం బ్రవీషి త్వం హరేరద్భుతకర్మణః /
యోగిత్వం చ పురాణేషు ప్రసిద్ధం తస్య ధీమతః //
జానామి తత్కథం విద్వన్ అనుదిష్టస్త్వయో విభో /
తథా కథయ మే బ్రహ్మన్ కృపయా దీనవత్సల //
నానాగ్రంథార్జవేవేదం సంశయం త్వమపాకురు //
శ్రీ గురురువాచ //
నిబోధేదం వచో మహ్యం తత్త్వదీపనదీపకమ్ /
ఋషిత్వం తస్య దేవస్య తథాన్యస్య మహాత్మనః //
దత్తో నిశ్చ్యవనస్తంభః ప్రాణః కశ్యప ఏవచ /
ఔర్వో బృహస్పతిశ్చైవ సప్తై తే ఋషయః స్మృతాః //
దేవాశ్చ తుషితా నామ స్మృతాః స్వారోచిషేऽంతరే
ఇదం మత్స్యవచః ప్రోక్తం తద్వైశంపాయనోऽబ్రవీత్ //
ఔర్వో వశిష్ఠపుత్రశ్చ స్తంభః కశ్యప ఏవచ /
ప్రాణో బృహస్పతిశ్చైవ దత్తో నిశ్చ్యవనస్థథా //
ఏతేమహర్షయస్తాత వాయుప్రోక్తా మహావ్రతాః /
దేవాశ్చ తుషితా నామ స్మృతా స్వారోచిషేऽంతరే //
తథావతారవిషయే నిబోధ గదతో మమ /
నారదాయ సమాచష్టే యచ్చ నందీ గణాగ్రణీః //
తత్తాత్రేయం తథా వ్యాసం ముసలేన సమన్వితమ్ /
పూజయేత్కృపయా భక్త్యా వ్రతసిద్ధైః గుణాన్వితః //
జాయంతే యై స్తథా సిద్ధైః నిమిరాజ్ఞేऽనువర్ణితమ్ //
హంసస్వరూప్యవదదచ్యుత ఆత్మయోగం /
దత్తః కుమారఋషభో భగవాన్పితా నః /
విష్ణుః శివాయ జగతాం కలయావతీర్ణః /
తేనాహృతా మధుభిదాశ్రుతయో హయాస్యే //
విశ్వరూప వచస్వేదం అవధారయ శంసతః /
మాముగ్రధన్వా అఖిలాత్ప్రమాదాత్ న్నారాయణః పాతు నరశ్చ హాసాత్ /
దత్తస్త్వయోగాదధ యోగనాథః పాయోద్గదేశః కపిలః కర్మబంధాత్ //
లోమశశ్చవనోదత్తః ఆసురిస్సపతంజలిః /
ఋషిర్వంద్యశ్రాబోధ్యో మునిః పంచశిఖస్తథా //
హిరణ్యనాభః కౌశల్యః శ్రువదేవ ఋతుథ్వజః /
ఏతే పరేచ సిద్ధేశాః చరంతి జ్ఞానహేతువః /
వైశంపాయనవాక్యం తు ప్రాదుర్భవప్రసంగతః //
వైశంపాయన ఉవాచ //
భూయో భూతాత్మకో విష్ణుః ప్రాదుర్భావో మహాత్మనః /
దత్తాత్రేయ ఇతిఖ్యాతః క్షమయా పరయాయుతః //
తేన నష్టేషు వేదేషు క్రియాసు చ మఖేషు చ /
చాతుర్వర్ణ్యతు సంకీర్ణే ధర్మే శిథిలతాం గతే //
హయయజ్ఞః క్రియా వేదాః ప్రత్యానీతా హి తేన వై /
చాతుర్వర్ణ్యమసంకీర్ణం కృతం తేన మహాత్మనా //
తేన హైహయరాజస్య కార్తవీర్యస్య ధీమతః /
వరదేన వరో దత్తః దత్తాత్రేయేణ ధీమతా //
ఏతద్బాహుద్వయం యత్ కృతే మమ కృతే నృప /
శతాని దశబాహూనాం భవిష్యన్తి న సంశయః //
పాలయిష్యతి కృత్స్నాం చ వసుధాం వసుధాధివః /
దుర్నిరీక్షోऽరిబృందానాం ధర్మజ్ఞశ్చ భవిష్యతి //
ఏవం తే వైష్ణవః శ్రీమాన్ ప్రాదుర్భావోऽద్భుతః శుభః /
భూయశ్చ జామదగ్న్యోऽయం ప్రాదుర్భావో మహాత్మనః //
పునశ్చ కథయిష్యామి మత్స్యరూపీ జనార్దనః /
యదాహ కార్తవీర్యస్య మహత్వం తత్ప్రసాదజమ్ //
యదువాచపునః సూతో మునిసంసది విస్మితః /
సూత ఉవాచ //
యదోర్వంశం ప్రవక్ష్యామి జ్యేష్ఠొస్యోత్తమతేజసః /
విస్తరేణానుపూర్వ్యాచ్చ గదతో వై నిబోధ తత్ //
యదోః పుత్రా బభూవుర్హి పంచ దేవసుతోపమాః /
సహస్రజిథో జ్యేష్ఠః క్రోష్టో నీలో జితో రథః //
సహస్రజితస్తు దాయాదః శతజిన్నామపార్థివః /
శతజితోऽపి దాయాదాః త్రయః పరమకీర్తయః //
హైహయశ్చ హయశ్చైవ తథా వేణుహయాశ్చయః /
హైహయస్యతు దాయదో ధర్మనేత్ర ఇతి శ్రుతః //
ధర్మనేత్రస్య కుంతిస్తు సంహతస్తస్య చాత్మజః /
సంహతస్యతు దాయాదో మహిస్థో నామ పార్థివః //
ఆసీన్మహీస్థస్యపుత్రో భద్రశ్రేణ్యః ప్రతాపవాన్ /
వారాణస్యామభూద్రాజా కధితం పూర్వమేవ తు //
భద్రశేణ్యస్య పుత్రస్తు దుర్ధర్మో నామ పార్థివః /
దుర్ధర్మస్య సుతో ధీమాన్ కనకో నామ వీర్యవాన్ //
కనకస్య తు దాయాదాః చత్వారో లోకవిశ్రుతాః /
కార్తవీర్యః కృతాగ్నిశ్చ కృతధర్మా తథైవచ //
కృతౌజాశ్చ చతుర్థోऽభూత్ కృతవీర్యాత్తుసోऽర్జునః /
జాతో వర్ష సహస్రేణ సప్త ద్వీపేశ్వరో నృపః //
వర్షాయుతం తపస్తేపే దుశ్చరం పృథివీపతిః /
దత్తమారాధయామాస కార్తవీర్యోऽత్రిసంభవమ్ //
తస్మై దత్తో వరాన్ప్రాదాత్ చతురః పురుషోత్తమః /
పూర్వం బాహుసహస్రం తు స వవ్రే రాజసత్తమః //
అధర్మే చరమాణస్య సద్భిశ్చాపి నివారణమ్ /
యుద్ధేన పృథివీం జిత్వా ధర్మేణైవానుపాలనమ్ //
సంగ్రామే వర్తమానస్య వధశ్చైవాధికాద్భవేత్ /
తేనేయం పృథివీ సర్వా సప్తద్వీపా స పర్వతా //
సప్తోదధిపరిక్షిప్తా క్షాత్రేణ విధినా జితా /
జజ్జే బాహుసహస్రం వై ఇచ్ఛతత్తస్య ధీమతః //
రథో ధ్వజశ్చ సంజజ్ఞే ఇత్యేవమనుశుశ్రుమః //
దశయజ్ఞ సహస్రాణి రాజ్ఞో ద్వీపేషు వై తదా /
నిరర్గలాని వృత్తాని శ్రూయంతే తస్య ధీమతః //
సర్వేయజ్ఞా మహారాజ్ఞః తస్యాసన్భూరిదక్షిణాః /
సర్వాః కాంచనవేదికాః వేదవిద్భిర్ద్విజైర్వృతాః //
సర్వేర్దేవైః సుసంప్రాప్తైః విమానస్థైరలంకృతాః /
గంధర్వైరప్సరోభిశ్చ నిత్యమేవోపశోభితాః //
యస్య యజ్ఞే జగుర్గాథాం గంధర్వో నారదస్తథా /
కార్తవీర్యస్య రాజర్షేః మహిమానం నిరీక్ష్య సః //
నూనం న కార్తవీర్యస్య గతిం యాస్యంతి క్షత్రియాః /
యజ్ఞై ర్దానైస్తపోభిశ్చ విక్రమేణ శ్రుతేన చ //
సహి సప్తసు ద్వీపేషు ఖడ్గీ చక్రీ శరాశనీ /
రధీ ద్వీపేషు విచరన్ యోగీ పశ్యతి తస్కరాన్ //
పంచాశీతిసహస్రాణి స వర్షాణాం నరాధిపః /
సమస్తరత్నసంపూర్ణః చక్రవర్తీ బభూవ హ //
స ఏవ పశుపాలోऽభూత్ క్షేత్రపాలః స ఏవహి /
స ఏవ వృష్ట్వా పర్జన్యో యోగిత్వాదర్జునోऽభవత్ //
యోऽసౌ బాహుసహస్రేణ జ్యాఘాతకఠినత్వచా /
భాతి రశ్మిసహస్రేణ శారదేనేవ భాస్కరః //
ఏవం రాజా మనుష్యేషు మాహిష్మాత్యాం మహాద్యుతిః /
కర్కోటకసుతం జిత్వా పురీం తత్ర న్యవేశయత్ //
ఏష వేగం సముద్రస్య ప్రావృట్ కాలే భజేత వై /
క్రీడన్నభిముఖోద్భిన్నం ప్రతిప్రోతో మహీపతిః //
లలనాః క్రీడితాస్తేన ప్రతీత్య క్షౌభమాలినీం /
ఊర్మిభృకుటి సంత్రాసాత్ శంకితాభ్యేతి నర్మదా //
ఏకో భుజసహస్రేణ్ జగాహే సమహార్ణవమ్ /
కరోత్యుద్బద్థవేగాం తు నర్మదాం సంగదూషితామ్ //
తస్య బాహుసహస్రేణ క్షోభ్యమాణే మహోదధౌ /
భవంత్యాచీననిశ్చేష్టాః పాతాలస్థా మహాసురాః //
చూర్ణీకృతమహావీచీ లీనమీనమహాతిమిః /
ఆరుద్ధవిధినాచౌఘం ఆవర్తక్షిప్త దుస్సహమ్ //
కరోత్యాలోకయన్నేవ దోఃసహస్రేణసాగరమ్ /
మంధరక్షోభచకితాః హ్యమృతోత్పాద శంకితాః //
తదానిశ్చలమూర్ధానః భవంతిచ మహోరగాః //
సాయాహ్నేకదలీఖండా నివాత స్తిమితాఇవ //
ఏష బధ్వా ధనుర్ధారీ హ్యుత్సిక్తంపంచభిశ్శతైః /
లంకేశం మోహయామాస అర్జునంసోప్రసాదయత్ //
ముమోచరక్షః పౌలస్త్యం పులస్త్యేనేహ సాంత్వితః /
తస్యబాహు సహస్రస్య బభూవ జ్యాతలధ్వనిః //
యుగాంతాభ్రసహస్రస్య ఆస్ఫోటశ్చాశనేరివ /
అహో బత మృధే వీర్యం భార్గవస్యాదయాచ్ఛినత్ //
యుద్ధే సహస్రం బాహూనాం హైమతాలవనంయథా /
తంచాపవస్సుసంకృద్ధో అర్జునంశప్తవాన్ ప్రభుః //
యస్మద్వనం ప్రసిద్ధం తే శ్రుతం చ మమ హైహయ /
తస్మాత్తే దుష్కరం కర్మ కృతమన్యో హనిష్యతి //
భార్గవో రామరామేతి సత్వామభిభవిష్యతి /
ఛిత్వా బాహుసహస్రం తే ప్రమధ్య తరసా బలీ //
తపస్వీ బ్రాహ్మణశ్చత్వాం వథిష్యతి స భార్గవః /
తస్యరామస్తదాత్వాసీత్ మృత్యుశ్శాపేన ధీమతాః //
వరశ్చైవ స రాజర్షేః స్వయమేవ వృతఃపురా /
తస్యపుత్రశకం త్వాసీత్ సప్త ఏవ మహారథాః //
కృతాస్త్రాఃబలినశ్శూరాః ధర్మాత్మానోమహాబలాః /
శూరసేనశ్చశూరశ్చ వృణోక్తః కృష్ణఏవచ //
జయధ్వజశ్చవైకర్ణః ఆనర్త విశాంపతిః /
జయధ్వజస్యపుత్రస్తు తాలజంఘోమహాబలః //
తస్యపుత్ర శతాన్యేవ తాలజంఘా ఇతిశ్రుతాః /
తేషాం పంచకులాఖ్యాతా హైహయానాంమహాత్మనాం //
వీతిహోత్రాశ్చసూర్యాభా భోజాశ్వావతపస్తథా /
తుండికేరాశ్చ విఖ్యాతా తాలజంఘాస్తథైవచ //
వీతిహోత్రసుతశ్చాపి అనంతోనామ వీర్యవాన్ /
దుర్జయస్తస్య పుత్రస్తు బభూవామిత్రకర్శనః //
స ధ్వనీచ మహీంరాజా ప్రజాధర్మేణ పాలయత్ /
కార్తవీర్యార్జునో నామ రాజా బాహుసహస్రభృత్ //
యేన, సాగర పర్యన్తా ధనుషా నిర్జితామహీ //
యస్తస్యకీర్తయన్నామ కల్వఉత్థాయనిత్యశః /
నతస్యవిత్తనాశః స్యాత్ నష్టం చ లభతే పునః //
కార్తవీర్యస్య యో జన్మ కధయేదిహ ధీమతః /
యధావత్పూజితాత్మాచ స్వర్గలోకే మహీయతే //
ఋషయ ఊచుః //
కిమర్థంతద్వనం దగ్ధమాపవస్య మహాత్మనః /
కార్తవీర్యేణ విక్రమ్య సూత నో బ్రూహి పృచ్ఛతః //
రక్షితా స చ రాజర్షిః ప్రజానా మితినఃశ్రుతమ్ /
స కధం రక్షితా భూత్వా నాశయచ్ఛతపోవనమ్ //
సూత ఉవాచ //
ఆదిత్యో ద్విజరూపేణ కార్తవీర్యముపస్థితమ్ //
ఆదిత్య ఉవాచ //
తృప్తిమేకాం ప్రయచ్ఛస్వ ఆదిత్యోऽహంనరేశ్వర //
భగవన్ కేనతృప్తిస్తే భవిష్యతి దివాకర /
కీదృశం భోజనం దద్మి శ్రుత్వా తు విదధామ్యహమ్ //
స్థావరం దేహిమే సర్వం ఆహారం వదతాంవర /
తేనతృప్తో భవేయంవై సా మే తృప్తిర్హి భారత //
రాజోవాచ //
న శక్యా స్థావరాః సర్వే తేజసా చ బలేన చ /
నిర్దగ్ధుం తపతాం శ్రేష్ఠ త్వామేవ ప్రణతోऽస్మ్యహం //
ఆదిత్య ఉవాచ //
తుష్టస్తేऽహం శరాన్ దద్మి అక్షయన్ సర్వతోముఖాన్ /
యేచతాన్ జ్వాలయిష్యంతి మమతేజః సమన్వితాః //
ఆదిత్యా మమతేజోభిః శోషయిష్యన్తి స్థావరాన్ /
శుష్కం భస్మీకరిష్యామి తేనతృప్తిర్నరాధిప //
తతశ్శరాంస్తదాదిత్యో హ్యర్జునాయ ప్రయచ్ఛతి /
తతో దదాహ సంప్రాప్య స్ధావరాన్ సర్వ ఏవ హి //
గ్రామాంస్తథాశ్రమాంశ్చైవం ఘోషాణి నగరాణిచ /
తపోవనాని రమ్యాణి వనాన్యుపవనానిచ //
ఏవం ప్రాచీం సమదహత్ తతః సర్వాం సదక్షిణామ్ /
నిర్వృక్షా నిస్తృతా భూమిః కృతాచోరేణ సంగతా //
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు ఆపవో జలమాశ్రితః /
దశవర్ష సహస్రాణి తత్రాస్తే సమహానృషిః //
పూర్ణేకాలే మహాతేజా ఉదతిష్ఠత్తపోధనః /
క్రోధాచ్ఛశాప రాజర్షేః కీర్తితం వో యధా మయా //
శ్రీ గురురువాచ //
ఇత్యేతన్మే సమాఖ్యాతం చరితం తస్యధీమతః /
కార్తవీర్యస్య రాజర్షేః దత్తాత్రేయప్రసాదజమ్ //

ఇతి శ్రీ బ్రహ్మాండ పురాణే శ్రీమద్దత్తాత్రేయ మాహాత్మ్యే చతుర్ధాంశే సప్తమాధ్యాయః //


  • NAVIGATION