హంస గీత

Last visit was: Fri Dec 15, 2017 8:03 am

Moderator: Basha

హంస గీత

Postby Basha on Fri Aug 26, 2011 5:52 pm

శ్రీ దత్త మాహాత్మ్యం - చతుర్థ అంశః
నవమాధ్యాయః

గురు చరిత్ర ఏభైఆరవ అధ్యాయము

దీపక ఉవాచ //
శమోపదేశం భగవాన్ ఆత్రేయో మునిసత్తమః /
యధా చకార సాధ్యానాం తన్మమాచక్ష్వ సద్గురో //
శ్రీ గురురువాచ //
యో జ్ఞానకలయా జజ్ఞే స్వయంభూః పరమేశ్వరః /
అత్రిపుత్రత్వమాపేదే దత్తాత్రేయ ఇతిశ్రుతః //
స వై జ్ఞానఘనః సాక్షాత్ జగద్గురుతరస్థితః /
దేవానాం మునిసిద్ధానాం మనుష్యాణాం తథైవచ //
యో యో జ్ఞానేన యోగేన తపసా సాథనైస్తధా /
యమేన నియమేనాధ తధా శమదమేన చ //
తం సమభ్యేత్య సర్వోऽపి తేనతేన కృతార్థతాం /
జగామ భవసిధోశ్చ పారం పారం తథైవచ //
తం తథా సేవ్యమానం తం దేవాదిభిరనువ్రతైః /
సాధ్యాః పప్రచ్ఛురాగత్య నమస్కృత్య పరం గురుం //
తదువాచ మహాయోగీ విదురో బుద్ధి సత్తమః /
ధృతరాష్ట్రాయాగ్రజాయ తేన పృష్టః సతాం మతః //
తదహం తేऽభిధాస్యామి వత్సయత్త్వం ఋభుత్ససి /
యచ్ఛ్రుత్వా కృతకృత్యస్స్యాత్ ఇహలోకే పరత్రచ //
విదుర ఉవాచ //
అత్రాప్యుదుహరంతీమం ఇతిహాసం పురాతనం /
ఆత్రేయస్యచ సంవాదం సాధ్యానాంచేతి న శ్శ్రుతం //
సాధ్యాదేవా వయమేతే మహర్షే /
దృష్ట్వా భవంతం న శక్ను మోऽనుమాతుం //
శ్రుతేన ధీరో బుద్ధిమాంస్త్వం మతో నః /
కావ్యాంవాచం వక్తుమర్హస్యుదారామ్ //
హంస ఉవాచ //
ఏతత్ కార్యమమరాః సంశ్రుతంమే ధృతిశ్శమః సత్యమేవానువృత్తిః /
గ్రంధిం వినీయ హృదయేస్మసర్వం ప్రియాప్రియేచాత్మసమంనినీయ //
ఆక్రుశ్యమానం నాక్రోశేత్ మన్యురేవ తితిక్షతః /
ఆక్రోష్టారం నిర్ధహతి సుకృతం చాస్య విందతి //
నాక్రోశీస్యాత్ నావమానీ పరస్య మిత్రద్రోహి నాపి నీచోపసేవీ //
నచాభిమానీ న చ హీనవృత్తో // రూక్షాంవాచం రుషతీం వర్జయీత //
మర్మాణ్యస్థీని హృదయం తథాసూన్ రూక్షా వాచో నిర్దహంతీహ పుంసాం /
తస్మాద్వాచంరుశంతీంపాపరూపాం ధర్మారామో నిత్యశో వర్జయీత //
అరుంతుదం పురుషం తీక్ష్ణవాచం వాక్కంటకైర్వితుదంతం మనుష్యాన్ /
విద్యాదలక్ష్మీకతమం జనానాః ముఖేనిబద్ధానిర్ ఋతిం వై వహంతీ //
పరోక్తైః నాభిబధ్యేత బాణైః భృశం సుతీక్లైరనలాగ్రదీప్తైః /
సవిద్ధ్యమానోऽప్యతిదహ్యమానో // విద్యాత్కవిః సుకృతంమే దధాతి //
యది సంతం సేవతే యద్యసంతం /
తపస్వినం యది వా స్తేనమేవ //
వాసో యథా రంగవశం ప్రయాతి //
తధా స తేషాం వశమభ్యుపైతి //
అతివాదం నప్రవదేన్న వాదయేత్ /
యోऽనాహతఃప్రతిహన్యాన్నఘాతయేత్ //
హన్తుం చ యోనేచ్ఛతి పాపకం వై //
తస్మైదేవాః స్పృహయంత్యాగతాయ //
అవ్యాహృతం వ్యాహృతాత్ శ్రేయఆహుః /
సత్యంవదేత్ వ్యాహృతం ద్వితీయం //
ప్రియంవదేత్ వ్యాహృతం తత్తృతీయం //
ధర్మ్యంవదేత్ వ్యాహృతంతచ్చతుర్థం //
యాదృశైస్సంనివిశతే యాదృశాంశ్చోపసేవతే /
యాదృగిచ్ఛేచ్చ భవితుం తాదృక్ భవతి పూరుషః //
యతోయతో నివర్తతే తతస్తతో విముచ్యతే /
నివర్తనాద్ధి సర్వతో న వేత్తి దుఃఖమణ్వపి //
న జీయతే నోऽతిజిగీషతేऽన్యాన్ న వైరకృత్ వా ప్రతిఘాతక శ్చ/
నిందాప్రశంసాసు సమస్వభావః న శోచతే హృష్యతి చైవ నాయం //
భావమిచ్ఛతి సర్వస్య నాభావే కురుతేమతిం /
సత్యవాదీ మృదుర్దాంతః యత్సఉత్తమపూరుషః //
యోయాచకం సాంత్వయతి ప్రతిజ్ఞాయ దదాతిచ /
రంధ్రం పరస్య నో వేత్తి యస్స ఉత్తమపూరుషః //
దుశ్శాసనస్తూపహతోऽంతరాత్మా యోవర్తతే మన్యువశాత్ కృతఘ్నః //
న కస్యచిత్ మిత్రపథో దురాత్మా // కలాశ్చైతా అధమస్యేహ పుంసః //
న శ్రద్ధధాతి కల్యాణం పరేభ్యోऽప్యాత్మశంకితః /
నిరాకరోతి మిత్రాణి యో వై సోऽధమ పూరుషః //
ఉత్తమానేవ సేవేత ప్రాప్తేకాలే తు మధ్యమాన్ /
అధమాన్ నైవ సేవేత యఇచ్ఛేత్ భూతిమాత్మనః //
ప్రాప్నోతి వై విత్తమయం బలేన నిత్యోత్థానాత్ ప్రజ్ఞయా పౌరుషేణ //
న త్యేవసమ్యక్ లభతే వా ప్రశంసాం నివృత్తిమాప్నోతి మహాకులానాం //
శ్రీ గురురువాచ //
సాధ్యాస్తదమృతం ప్రాస్య పీతా జగ్ముర్యధాగతం /
అన్యేऽపి బహవస్తాత దత్తామారాధ్య సంసృతౌ //
జీనన్ముక్తాః స్మరంతీహ బుద్ధ్వా తత్త్వం పరాత్మనః //
అన్యశ్చ శ్రుణుతేవత్స యద్వైశంపాయనోऽబ్రవీత్ /
సోమవంశప్రసంగేన ప్రసాదః కృతవీర్యజే //
వైశాంపాయన ఉవాచ //
కనకస్యతు దాయాదాః చత్వారో లోక విశ్రుతాః /
కృతవీర్యః కృతౌజాశ్చ కృతకర్మా తథైవచ //
కృతాగ్నిస్తు చతుర్ధోऽభూత్ కృతవీర్యాత్ తధార్జునః /
యోऽసౌ బాహుసహస్రేణ సప్తద్వీపాధిపోऽభవత్ //
జిగాయ పృధివీమేకో రధేనాదిత్యవర్చసా /
స హి వర్షాయుతం తప్త్వా తపః పరమదుష్కరం //
దత్తమారాధయామాస కార్తవీర్యోऽత్రి సంభవం /
తస్మైదత్తో వరాన్ ప్రదాత్ చతురోభూరితేజసః //
పూర్వం బాహుసహస్త్రంవై ప్రార్థితం సుమహద్వరం /
అధర్మపీడ్యమానస్య సద్భిస్తత్ర నివారణం //
ఉగ్రేణ పృధివీం జిత్వా స్వధర్మేణానురంజనం /
సంగ్రామాన్ సుబాహూన్ జిత్వా హత్వాచారీన్ సహస్రశః //
సంగ్రామే వర్తమానస్య వధం చాప్యధికాద్రణే /
తస్యబాహుసహస్రం తు యుధ్యతః కిలభారత //
యోగాత్ యోగీశ్వరస్యైవ ప్రాదుర్భవతి మాయయా /
తేనేయం పృధివీ సర్వా సప్తద్వీపా సపత్తనా //
తేనసప్తసు ద్వీపేషు సప్త యజ్ఞశతానివై /
ప్రాప్తాని విధినా రాజన్ శ్రూయన్తే జనమేజయ //
సర్వేయజ్ఞా మహాబాహోః సహస్రశతదక్షిణాః /
సర్వేకాంచనయూపాస్తు సర్వే కాంచనవేదయః //
సర్వైర్దేవైః మహారాజ విమానస్థైరలంకృతాః /
గంధర్వైరప్సరోభిశ్చ నిత్యమేవోపశోభితాః //
తస్యయజ్ఞే జగౌ గాధాం గంధర్వో నారదస్తధా /
వరీదాసాత్మజో విద్వాన్ మహిమ్నా తస్య విస్మితః //
నారద ఉవాచ //
న నూనం కార్తవీర్యస్య గతిం యాస్యంతి పార్థివాః /
యజ్ఞైర్దానైః తపోభిర్వా విక్రమేన శ్రుతేన చ //
స హి సప్తసు ద్వీపేషు చర్మీఖడ్గీ శరాసనీ /
రధీ ద్వీపాననుచరన్ యోగీ సందృశ్యతే నృభిః //
అనష్టద్రవ్యతా చైవ న శోకో న చ విభ్రమః /
ప్రభావాత్తు మహాప్రాజ్ఞ ప్రజాధర్మేణ రక్షతః //
ససర్వరత్నభాక్ సమ్రాట్ చక్రవర్తీ బభూవహ /
సఏవ పశుపాలోऽభూత్ క్షేత్రపాల స్సఏవహి //
సఏవ వృష్ట్యాపర్జన్యః యోగిత్వాదర్జునోऽభవత్ /
సఏవ బాహుసహస్రేణ జ్యాఘాతకఠినట్వచా /
భాతిరశ్మిసహస్రేణ శరదీవచ భాస్కరః //
సహినాగాన్ మనుష్యేషు మాహిష్మత్యాం మహాద్యుతిః /
కర్కోటకసుతంజిత్వా పుర్యాంతస్యాం న్యరోధయత్ //
సవై వేగం సముద్రస్య ప్రావృట్కాలేऽంబుజే క్షణః /
క్రీడన్నేవ భుజోద్భిన్నం ప్రతిస్రోతశ్చకార సః //
లుఠతా క్రీడతాతేన ఫేన స్రగ్దామమాలినీ /
చలదూర్మిసహస్రేణ క్షుభ్యమానే మహాదధౌ //
భయాన్నిలీనా నిశ్చేష్టాః పాతాలస్ధా మహాసురాః //
చూర్ణీ కృతం మహావీచి చలన్మీనమహాతిమిం /
మారుతావిద్ధఫేనౌఘం ఆవర్తక్షోభదుస్సహం //
ప్రావర్తయత్ తదా రాజా సహస్రేణచ బాహునా /
దేవాసుర సముత్ క్షిప్తః క్షీరోదమివ మందరః //
మందరక్షోభచకితా అమృతోద్భేదశంకితాః /
సహసోత్పతితాశ్చైవ భీమందృష్ట్వా నృపోత్తమం //
నతా నిశ్చల మూర్ధానః బభూవుస్తే మహోరగాః /
సాయాహ్నే కదలీషండాః కంపితాః తస్యవాయునా //
స వై బద్ద్వా ధనుర్జ్యాభిః ఉత్సిక్తం పంచభిశ్చరైః /
లంకేశంమోహయిత్వాతు సబలం రావణం బలాత్ //
నిర్జిత్య వశమానీయ మాహిష్మాత్యాంబబంధ తమ్ /
శ్రుత్త్వాతు బద్ధం పౌలస్త్యం రావణంత్వర్జునేనతు //
తతో గత్వా పులస్త్యస్తం అర్జునం దదృశేస్వయం /
ముమోచ బద్ధం పౌలస్త్యం పులస్త్యేనానుయాచితః //
యస్యబాహుసహస్రస్య బభూవ జ్యాతలస్వనః /
యుగాంతే హ్యంబుదస్యైవ స్ఫుటతో హ్యశనేరివ //
అహూ బత మృధే వీర్యం భార్గవస్యాదయాచ్ఛినత్ /
రాజ్ఞో బాహు సహస్రం తం హైమం తాలవనంయధా //
తృషితేన కదాచిత్స భిక్షితో చిత్రభానునా /
స భిక్షామదదాద్వీరః సప్తద్వీపాం విభావసోః //
పురాణి గ్రామఘోషాంశ్చ విషయాంశ్చైవ సర్వశః /
జజ్జ్వాల తస్య సర్వాణి చిత్రభానుర్దిధక్షయా //
స తస్య పురుషేంద్రస్య ప్రభావేణ మహాత్మనః /
దదాహ కార్తవీర్యస్య శైలాంశ్చైవ వనాని చ //
స శూన్యమాశ్రమం రమ్యం వరుణస్యాత్మజస్యవై /
దదాహ వవవద్భీతః చిత్రభానుః సహైహయః //
యల్లేభే వరుణః పుత్రం పురా భాస్వంత ముత్తమమ్ /
వశిష్ఠంనామ స మునిః స్వత ఆపవ ఇత్యుత //
యత్రాపవస్తు తంక్రోధాత్ కృతవాన్ అర్జునం విభుం /
యస్మన్న వర్జనమితి వనం తే మమహైహయ //
తస్మాత్తే దుష్కరంకర్మ కృతమన్యో హనిష్యతి /
రామోనామ మహాబాహుః జామదగ్న్యః ప్రతాపవాన్ //
ఛిత్వాబాహుసహస్రం తే ప్రమధ్య తరసాబలీ /
తపస్వీబ్రాహ్మణశ్చత్వాం వధిష్యతి స భార్గవః //
అనష్టద్రవ్యతాచైవ బభూవామిత్రకర్షణః /
ప్రభావేణ నరేంద్రస్య ప్రజాధర్మేణ రక్షతః //
రామాత్తతోऽస్య మృత్యుర్వై తస్యశాపాన్మహామునేః /
వథస్తథైవ కౌరవ్య స్వయమేవవృతః పురా //
తస్యపుత్రశతస్యాసన్ పంచశేషా మహాత్మనః /
కృతాస్త్రాథన్వినః శూరాః ధర్మాత్మానో యశస్వినః //
శూరసేనశ్చ శూరశ్చ కృష్ణాక్షః కృష్ణఏవచ /
జయద్ద్వజస్య నామ్నాసీత్ సంపత్యా నృపతీర్మహాన్ //
కార్యవీర్యస్య తనయాః వీర్యవంతో మహాబలాః /
జయధ్వజస్య పుత్రస్తు తాలజంఘో మహాబలః //
తస్యపుత్రాః శతంఖ్యాతాః తాలజంఘా ఇతిశ్రుతాః //

ఇతి శ్రీ బ్రహ్మాండపురాణే దత్తాత్రేయమాహత్మ్యే చతుర్ధాంశే నవమాధ్యాయః //


  • NAVIGATION