నహుష కథ - 2

Last visit was: Fri Dec 15, 2017 7:55 am

Moderator: Basha

నహుష కథ - 2

Postby Basha on Fri Aug 26, 2011 5:56 pm

శ్రీ దత్త మాహాత్మ్యం - చతుర్థ అంశః
ఏకాదశాధ్యాయః

గురు చరిత్ర ఏభైఎనిమిదవ అధ్యాయము

కుంజల ఉవాచ //
ఆయోర్భార్యా మహాభాగా స్వర్భానుతనయా సుతమ్ /
అపశ్యంతి హి బాలం తం దేవోపమమనూపమమ్ //
హాహాకృతిం మహత్కృత్వా రురోద వరవర్ణినీ /
కేన మే లక్షణోపేతో హృతోబాలస్సులక్షణః //
తపసాప్తోసుయత్నైన నియమైర్దుష్కరైస్సుతః /
త్వం ప్రాప్తోऽసి మయా వత్స సకామైర్దారుణైః సుతః //
దత్తాత్రేయేణ పుణ్యేన సంతుష్టేన మహాత్మనా /
దత్తఃపుత్రో హృతః కేన రురోద కరుణాన్వితా //
హా పుత్ర వత్స మే నాథ హా బాలగుణమందిర /
క్వాసి కేన వినీతోऽసి శబ్దో మమ ప్రదీయతామ్ //
సోమవంశస్య సర్వస్వ భూషణోऽసి న సంశయః /
కేన త్వమపనీతోऽసి మమ ప్రాణైః సమన్వితః //
రాజంతం లక్షణైర్దివ్యైః సంపూర్ణమమలేక్షణమ్ /
కేనాస్యపహృతం వత్స కిం కరోమి క్వయామ్యహమ్ //
స్ఫుటం జానామ్యహం కర్మ మయా జన్మని జన్మని /
కృతం సుదుష్టం బహుశో న్యాపాపహరణం తు వా //
కింహృతో బాలకః కస్య పూర్వజన్మని పాపయా /
కర్మణా తస్య వై దుఃఖం అనుభుంజామి నాన్యధా //
రత్నాపహారిణీ వాతో పుత్రరత్నం హృతం మమ /
తస్మాద్దివ్యేన మే దివ్యం /అనౌపమ్యం గుణాకరమ్ //
కిం చావితర్క్యం విప్రం హి కర్మణస్తస్య వై ఫలమ్ /
ప్రాప్తం మయా న సందేహో పుత్రశోకాన్వితం భృశమ్ //
కిం వా సఖివిరోథో హి జన్మాంతరకృతో మయా /
తస్య పాపస్య భుంజామి పుత్రశోకం సుదారుణమ్ //
భుంజమానస్య దైవాద్వా వైశ్వదేవస్య కర్మణి /
కింవాసి నార్పితం చాన్నం యాచితం పిశితం ద్విజైః //
ఏవం సుదేవమాతా సా స్వర్భానోస్తనయా తదా /
ఇందుమతీ మహాభాగా శోకేన కరుణాకులా //
పతితా మూర్ఛితా శోకాత్ ద్విట్కాలత్వం గతాసతీ /
నిశ్వాసాన్ముంచమానాసా వత్సహీనా యథా హి గౌః /
ఆయూరాజా స శోకేన దుఃఖేవ మహతాన్వితః /
వ్యాకులత్వమనుప్రాప్య శుశోచ స చ పార్థివః //
తపసశ్చఫలం నాస్తి నాస్తి దానస్య వై ఫలమ్ //
యస్మాదేవం హృతః పుత్రో తస్మాన్నాస్తి న సంశయః /
దత్తాత్రేయః ప్రసాదేన వరం మే దత్తవాన్పురా //
అక్షయ్యం పావనోపేతం పుత్రం సర్వగుణాన్వితమ్ /
తస్య వరప్రసాదస్య కథం విఘ్నోహ్యభూదయమ్ //
యావచ్చింతాపరో జాతో దుఃఖేన మహతాన్వితః /
తావన్మహామునిం సాక్షాత్ నారదం దదృశే నృపేః //
అభ్యుత్ధాయ నమస్కృత్య పాద్యమర్ఘ్యం న్యవేదయత్ /
చింతావ్యాకులితాత్మానం ఉవాచాధ నృపం మునిః //
కింసోచసి మహాభాగ పుత్రమాత్మావతాం వరమ్ /
యో నిహత్య రణే శత్రుం హుండంనామ మహాసురమ్ //
పత్న్యా సహ మహాభాగ త్వాముపైష్యతి శత్రుహా /
భువి రాజ్యం చిరంభుక్త్వా భోక్ష్యతీంద్రమహత్పదమ్ //
కుంజల ఉవాచ //
ఏవమాభాష్య రాజానం ఆయుం పుత్రవతాంవరమ్ /
యధేచ్ఛం దివమాక్రామత్ నారదో దేవదర్శనః //
అంతఃపురం సమావిశ్య రాజాప్యాహ స్వకాం ప్రియామ్ /
నారదస్య వచస్తథ్యం పుత్రమాహాత్మ్యసూచకమ్ //
దత్తాత్రేయేణ యోదత్తః పుత్రో దేవసుతోపమః /
హృతో దైత్యేనహుండేన హత్వాతం శీఘ్రమేష్యతి //
ఇత్యాహనారదోమహ్యం శోకం త్యజ శుచిస్మితే /
తం నిశమ్య తదా వాక్యం మృతసంజీవనోపమమ్ //
హర్షేణ మహతావిష్టా రాజ్ఞా ఇందుమతీ తదా /
దత్తాత్రేయేణ మే దత్తం అపత్యం త్యజరామరమ్ //
యథోక్తం మునివర్యేణ తత్తథైవ భవిష్యతి /
దత్తాత్రేయప్రసాదాచ్చ తత్తథా భవతి నాన్యథా //
ఇత్యేవం చింతయిత్వా తు ననామ మునిపుంగవమ్ /
దత్తే సంజాతయా భక్త్యా ప్రవృద్ధప్రేమబంధనా //
ఇందుమత్యువాచ //
నమఃపరస్మై పురుషాయ వేధసే షడింద్రియజ్ఞానవిదూరవర్త్మనే /
పరాత్మనేऽహంకృతిదూషితాత్మనాం గుణాత్మనాం సంసృతిహేతుకేతవే //
నమోऽస్తు తస్మై పరిశుద్థ బుద్ధయే విశుద్ధ విజ్ఞానఘనాయ సాక్షిణే /
ద్విజాయ దేవయ చ దేవహేతవే మునీశ్వరాయాత్రిసుతాయ యోగినే //
వృజినజలధిపారం ప్రాపయేద్యః ప్రపన్నాన్ /
స్తుత మమరసుతాభంయోऽదదద్దత్తదేవః /
తదహమమర పూజ్యం సిద్ధవంద్యం శరణ్యం /
పురుషవృషభమాద్యం త్వాం ప్రపన్నోऽస్మిభూయః //
యో మే దదత్సుతం దివ్యం విభుతేజోపబృంహితమ్ /
స పాతు సర్వదా పుత్రం సర్వదేశే చ యద్గతిః //
యస్య ప్రసాదజో బ్రహ్మా రుద్రతేజఃసముద్భవః /
కింకరా యే సురా యస్య స మాం పాతు సదా హరిః //
ఆయురువాచ //
నమస్తే పురుషాధ్యక్ష ఏకాధ్యక్ష జగద్గురో /
దత్తాత్రేయ సురేశాన పాహి మాం భవసంకటాత్ //
త్వత్ప్రసాదేన దేవేశ సర్వం సౌఖ్యమవాప్తవాన్ /
గతిం మే దేహి పాదాబ్జే నాన్యమిచ్ఛామ్యహం ప్రభో //
కుంజల ఉవాచ //
ఏవం తౌ దంపతీ తూష్ణీం స్తుత్వా తం మునిపుంగవమ్ /
స్మృత్వా తద్వరమాహాత్మ్యం నమస్కృత్య పునః పునః //
సుఖమాసేదతుర్గేహే పుత్రాగమనకారణమ్ /
బ్రహ్మపుత్రో మహాతేజాః వశిష్ఠస్తపతాంవరః /
నహుషం తం సమాహూయ కదాచిదిదమబ్రవీత్ //
వనం గచ్ఛస్వ శీఘ్రేణ వన్యమానయ పుష్కలమ్ /
సమాకర్ణ్య మునేర్వాక్యం నహుషో వనమభ్యగాత్ //
యథోక్త వన్యమాహృత్య పరావృత్తోऽధ శుశ్రువే /
వాక్యముచ్చార్యమాణం తత్ దేవదూతేన కేనచిత్ //
అయమేష సధర్మాత్మా నహుషో నామ వీర్యవాన్ /
ఆయుపుత్రో మహాతేజాః బాల్యే మాత్రా వియోజితః //
అథ దుఃఖేన సా దేవీ ఆయోర్భార్యాతిదుఃఖితా /
రాజ్ఞీ ఇందుమతీనామ్నా సుపుత్రవిరహాతురా //
అస్యహేతోశ్చ సా దేవీ శివకన్యా వరాంగనా /
అశోక సుందరీ తేపే తపః పరమదుష్కరమ్ //
భర్తృకామా మహాభాగా సంగమేష్యతి సా కదా /
ఇత్యకర్ణ్యాశ్రమం ప్రాప్య నివేద్యచఫలాదికమ్ /
ప్రాయచ్ఛత్సతమేవాధ గురుం మతిమతాం వరః //
గురుణా సర్వ మాఖ్యాతం యాథాతథ్యేన తం ప్రతి /
గచ్ఛ వీర మహాబాహో జపి శత్రూన్ నృపాత్మజ //
పత్నీంప్రాప్య ముదా యుక్తః పితరౌ పశ్య దుఃఖితౌ /
ఇత్యాజ్ఞప్తః స గురుణా పరం కౌతుహతాన్వితః //
ప్రణిపత్య యయౌ వీరో గృహీత్వా సశరం ధనుః /
ఆశీర్భిర్యుజ్యమానోऽసౌ వశిష్ఠాద్యైస్తపోధనైః //
దేవదుందుభయో నేదుః పుష్పవృష్టిః పపాత హ /
ప్రయాణే తస్య వీరస్య శుభాని పరితోऽభవన్ //
అధ దేవః సహస్రాక్షః సురైః సార్థం సమాగతః /
సహస్రహరిసంయుక్తం రథం మాతలినా సహ //
అస్త్రాణి చ మహార్హాణి గృహాణ నృపనందన /
జహి హుండం మహాబాహో సుఖమాప్నుహి శాశ్వతమ్ //
ఇత్యుక్త్వా ప్రదదౌ సర్వం దేవరాజో ముదాయుతః /
అథఆయుసుతోవీరో దైవతైరభిపూజితః //
మునిభిః సర్వగంధర్వైః ఆశీర్భిరభినందితః /
ఆరురోహ రథం దివ్యం భాస్వరం రత్నమాలినమ్ //
రధేన తేన దివ్యేన శుశుభే నృపనందనః /
దివి మార్గే యథా సూర్యః తేజసా ప్రతపన్పరాన్ //
పురం మహోదరం నామ హుండస్య నగరం యయౌ /
తన్నినాదం మహచ్ఛ్రుత్వా ప్రేషితా శినకన్యయా //
రంభాచాప్సరసాం శ్రేష్ఠా నహుషం వాక్యమబ్రవీత్ /
విదితం మే మహాబాహో శివకన్యా తపస్వినీ //
అశోకసుందరీ నామ తవార్థం శోకకర్శితా /
హృతా హుండేన దైత్యేన రక్షితా స్వేన తేజసా //
శశాప తం దురాత్మానం హంతా త్వాం నహుషో బలీ /
త్వదర్ధం దుఃఖితా దేవీ ద్రష్టుమిచ్ఛతి తాం సఖీమ్ //
తామాహ నహుషో దేవీం సర్వం జానామి తత్త్వతః /
హత్వా తం సుదురాత్మానం తతో ద్రక్ష్యామి మే ప్రియమ్ //
గచ్ఛ సాంత్వయ తాం దేవీం సఖీ ప్రాణసమాహ్యసి /
ఇత్యుక్త్వా ఘోషయామాస జలజం జలజేక్షణః //
తేన శబ్దేన సంత్రస్తం సకలం దానవం పురమ్ /
హుండోऽపి దూతమాహేదం గచ్ఛ జానీహి కోన్వసౌ //
స సంభాష్య నృపం గత్వా దైత్యమాహ స సత్వరః /
శత్రుఘోషితవాద్యాతః సన్నద్థో భవ మాచిరమ్ //
దూతవాక్యం తు తత్ శ్రుత్వా దైత్యో విభ్రాంతచేతనాః /
కింకిమిత్యాహ తందూతం సమ్యక్కథయ మే పునః //
కో రిపుః కుతఆయాతః కిము పాపం కృతం కుతః /
ఏవముక్తే సచాప్యాహ విస్తరేణ యథాశ్రుతమ్ //
విజ్ఞాయ నహుషం తం తు కథం జీవితవానయమ్ /
ఇత్యాది భార్యాం దాసీం చ సూదం చాపి విశేషతః //
పునః పునః పోऽన్వపృచ్ఛత్ తేऽపి నష్టం న్యవేదయన్ /
యద్యేవం తర్హి కిం దైవం ప్రతికూలం ప్రతీయతే //
ఇత్యుక్త్వా రథమారుహ్య ససైన్యో యోద్ధుమాయయౌ /
దదృశే నహుషం వీరం చాపబాణధరం రణే //
ఇంద్రస్య రధమారూఢం సర్వశస్త్రభృతాం వరమ్ /
ఉద్యతం సమరే శత్రుం దుఃసహం దేవదానవైః //
తేజోరాశిం సమాకీర్ణం ఉద్యంతమివభాస్కరమ్ /
దదృశుద్ధేవగంధర్వాః సిద్థచారణకిన్నరాః //
క్రోథమాహారయత్తీవ్రం దానవేంద్రోऽతిదారుణః /
తస్య తే సైనికాః సర్వే నానాశస్త్రాస్త్రధారిణః //
ముముచుః శరవర్షాణి గదాపరిఘాతోమరాన్ /
ఖడ్గైః ప్రాసైర్మహాశూలైః స్వశక్త్యర్ష్టిపరశ్వధైః //
యుయుధుః సంయుగే తేన నహుషేణ మహాత్మనా /
తద్వక్రమం సమాలోక్య ఆయుపుత్రః ప్రతాపవాన్ /
ఇంద్రాయుధసమం చాపం విస్ఫార్య యుయుజే శరమ్ //
చాపశబ్దేన సంభ్రాంతా మూర్ఛితాః స్సర్వదానవాః /
బాణైశ్చ నిహతాః కేచిత్ మృతా విత్రాసితాః పరే //
కేచిద్థీరాః ప్రయుధ్యంత కేచిద్భీతాః పరాక్రమన్ /
హుండస్తు తస్య తం దృష్ట్వా ప్రభావం సౌర్యమేవ చ //
విస్ఫార్య నయనే ప్రాహ తిష్ఠ తిష్ఠ మమాగ్రతః /
క్షణేన ప్రేషయామ్యద్య భీత్యా బాణైర్యమాలయమ్ //
నహుష ఉవాచ //
స్థితోऽస్మి సమరే పశ్య త్వామహం హంతుమాగతః /
అహత్వా నైవ యాస్యామి భవంతం పాపచేతసమ్ //
ఇత్యుక్త్వా ధనురాదాయ శరానగ్నిశిఖోపమాన్ /
ఇద్రస్య సారధిం దివ్యం మాతలిం వాక్యమబ్రవీత్ //
వాహయస్వ రథం మేऽద్య హుండమాలక్ష్య సారధే /
ఇత్యేవం భాషతే తావత్ తత్రైవ దదృశే రథమ్ //
ఛత్రేణ ధ్రియమాణేన రథేనాతిపతాకినా /
శుశుభే నహుషః సంఖ్యే గగనస్థో యథా రవిః //
హుండోऽపి సమరే వీరో విక్రాంతో హంతుమాయుజమ్ /
ఏవం తౌ జఘ్నతుర్బాణైః గదాశక్త్యృష్టితోమరైః //
శూలైః పరశ్వధైర్వీరైః శరైర్దివ్యాస్త్రమంత్రితైః /
మాయాభిర్మాయినౌ తౌ తు జఘ్నతుర్విజిఘాంసయా //
క్షిప్యమాణేషు శస్త్రేషు గర్జమానే చ దానవే /
విషాదమగమన్దేవా మునయః సిద్ధచారణాః //
తద్విజ్ఞాయ మహాబాహుః నమస్కృత్య సురేశ్వరాన్ /
గురుం బ్రహ్మసుతం కృత్వా యుగపత్సందధే శరౌ /
చిచ్ఛేద స సమం తాభ్యాం హుండస్యాస్త్రాన్వితౌ భుజౌ /
తతో మహారవం కృత్వా వజ్రనిప్పేషనిష్ఠురమ్ //
రుధిరేణాపి దిగ్ధాంగో ధావమావో మహాహవే /
క్రోధేన మహతావిష్టో గ్రస్తుకామో మహీపతిమ్ //
దుర్నివార్యః సమాయాతః పార్శ్వే తస్యచ భూపతేః /
సోऽపి శక్తిం మహావేగాం విద్యుజ్వలనసన్నిభామ్ //
ఐంద్రీం జగ్రాహ వేగేన చిక్షేప నినదన్బలీ /
నహుషేణ మహాశక్త్యా తాడితో హృది దానవః //
మూర్ఛితఃపతితో భూమౌ వజ్రాహత ఇవాచలః /
తస్మిన్నిపతితే భూమౌ దానవా దుఃఖితాస్తదా //
వివిశుర్గిరిదుర్గేషు కేచిత్పాతాలమాశ్రితాః /
దేవాః ప్రహర్షమాజగ్ముః గంధర్వాః సిద్ధచారణాః //
హతే తస్మిన్ మహాపాపే నహుషేణ మహాత్మనా /
కుంజల ఉవాచ //
అశోకసుందరీ పుణ్యా రంభయా సహ హర్షితా /
నహుషం సూర్యసంకాశం తేజసా నృపనందనమ్ /
అభిగమ్య సువిశ్రబ్ధం ఇదమాహ తపస్వినీ //
అహం తే, ధర్మతః పత్నీ దేవదత్తా తపస్వినీ /
ఉద్వాహయస్వ మాం వీర పతిధర్మమిహేచ్చతీమ్ //
సదైవం చింత్యమానా సా త్వామహం తపసి స్థితా /
తేన ధర్మప్రభావేణ ప్రాప్తాహం త్వాంనృపోత్తమమ్ //
నహుష ఉవాచ //
మదర్థం నియతం భద్రే యది త్వం తపసి స్థితా /
గురోర్వాక్యాన్ముహూర్తేన తవ భర్తా భవామ్యహమ్ //
అనయా రంభయా సార్థం ఆవాం గచ్ఛావ భామిని /
ఏవముక్త్యా సమారోప్య రంభయా సహితాం ప్రియమ్ //
జగాను వాయువేగేన రథేనాశ్రమమండలమ్ /
తమాశ్రమగతం విప్రం వశిష్ఠం గురుమాత్మనః //
తయా సహ నమస్కృత్య యధావృత్తం న్యవేదయత్ /
వసిష్ఠోऽపి సమాకర్ణ్య నహుషస్య పరాక్రమమ్ //
హుండంచ నిహతం పాపం హృష్టరోమా బభూవ హ /
ఆశీర్భిర్వర్థయామాస హర్షేణ నృపనందనమ్ //
తిథౌ లగ్నే శుభే ప్రాప్తే తస్యాస్తు మునిపుంగవః /
వివాహం కారయామాస మునిభిర్బ్రహ్మవాదిభిః //
రాజపుత్రం తతః ప్రాహ సాంతయిత్వా మునీశ్వరః /
మాతరం పితరం పశ్య ద్రుతం గత్వా మహామతే //
విలోక్య త్వాం సపత్నీకం పితా మాతా చ తే శిశో /
హర్షేణ వృద్ధిమాపన్నో సముద్రఇవ పర్వణి //
ఏవం సంప్ర్రేషితో వీరో మునినా బ్రహ్మసూనునా /
తేనైవ రధవర్యేణ జగామ లఘువిక్రమః //
నమస్కృత్య గురుం వీరః హర్షవేగాదినా స్వయమ్ /
కుంజల ఉవాచ //
అప్సరా మేనకా నామ ప్రేషితా దైవతైస్తదా /
ఆయోర్భార్యాం మహాభాగాం దేవీమిందుమతీం సతీమ్ //
ఉవాచత్వరితా గత్వా పుత్రస్తవ వరాననే /
ఆగతోऽయం మహా బాహుః హ త్వా హుండం తు దానవమ్ //
ముంచ శోకం మహాభాగే స్వపుత్రం పశ్య సస్నుషమ్ /
మేనకాయా వచః శ్రుత్వా హర్షేణాకులితేక్షణా //
పతిమాహ మహారాజ సుసస్తే స్నుషయా సహ /
సమాయాతీతి మే దేవ ప్రియమాహ ప్రియంవదా //
దివ్యాం రత్నమయీం మాలాం ఆముచ్య ప్రదదౌ నృపః /
సా చ మాల్యాం మహారత్నాం తస్యై దేవ్యై దదావథ //
ఉవాచ చ ప్రసన్నాత్మా సత్యమేవం భవిష్యతి /
నారదస్య మునేర్వాక్యం స్మరామి తదహం పునః //
అన్యథా వరదానం తత్ కథం దేవి భవిష్యతి /
దత్తాత్రేయం మునిశ్రేష్ఠం సాక్షాద్దేవం జనార్దనమ్ //
శుశ్రూష్య లబ్థం మే దేవీ త్వయా సుతససా పురా /
దదౌ స తనయం దేవీ విష్ణుతేజఃసమన్వితమ్ //
సర్వదానవహంతారం ప్రజాపాలం మహాబలమ్ /
ఏవముక్త్వా మహోత్సోహం పుత్రగమనకారణమ్ //
పురే రాష్ట్రే చ హర్షేణ విధివద్దేవతార్చనమ్ /
పుణ్యాహవాచనం విప్రైః కారయామాస భక్తితః //
సర్వోత్తమం సర్వగుణోపపన్నం సానంద రూపం పరమార్థమేకమ్ /
శోకాపహం మంగలదం నరాణాం అత్రిప్రసూతిం ప్రణమేऽథ దేవమ్ //
తావద్రధేన దివ్యేన సహ పత్న్యా మహామతిః /
రంభయా చ సురైః సార్థం గీతవాద్యస్వనేనచ //
ఆజగామ మహాబాహుః నహుషో దేవవర్చసః /
ననామ పితరం పూర్వం మాతరంచ పునః పునః //
సమాలింగ్య సుతం తౌ తు నేత్రజైః సిషిచుర్జలైః /
మహోత్సవః పురే జజ్ఞే హర్షాదుత్పతతాంనృణామ్ //
అశోకసుందరీ దెవీ తయోః పాదౌ ననామ సా /
పుత్రంతౌ సస్నుషం ప్రీతౌ వీరమాలోక్య దంపతీ //
కృతకృత్యమివాత్మానం మేనిరే భువనత్రయమ్ /
ఇత్యేవంసర్వమాఖ్యాతం నహుషస్య కథానకమ్ //
దత్తాత్రేయప్రభావేణ లబ్ధో యస్తు కుమారకః //

ఇతి శ్రీ బ్రహ్మాండపురాణే దత్తాత్రేయమాహత్మ్యే చతుర్థాంశే ఏకాదశాధ్యాయః జయగురుదత్త //


  • NAVIGATION