శ్రీ దత్తుడు ఉపదేశించిన వర్ణాశ్రమ ధర్మములు - 2

Last visit was: Tue Sep 26, 2017 4:28 pm

Moderator: Basha

శ్రీ దత్తుడు ఉపదేశించిన వర్ణాశ్రమ ధర్మములు - 2

Postby Basha on Fri Aug 26, 2011 6:02 pm

శ్రీ దత్త మాహాత్మ్యం - చతుర్థ అంశః
చతుర్ధశాధ్యాయః

గురు చరిత్ర అరవై ఒకటవ అధ్యాయము

సూత ఉవాచ //
గృహస్థస్య సదాచారం ప్రవక్ష్యే మునిసత్తమాః /
కుర్వతాం సర్వపాపాని నశ్యంతేవ న సంశయః //
బ్రాహ్మే ముహూర్తేచోత్థాయ పురుషార్థావిరోధినీమ్ /
వృత్తింసంచింతయేద్విపః కృతకేశప్రసాధనః //
దివా సంధ్యాసు కర్ణస్థ బ్రహ్మసూత్ర ఉదఙ్ముఖః /
కుర్యాన్మూత్రపురీషే తు రాత్రౌ చే ద్దక్షిణాముఖః //
శిరం ప్రావృత్య వస్త్రేణ అంతర్ధాయ తృణైర్మహీమ్ /
వహేత్కాష్ఠం కరేణైకం తావన్మౌనీభవేద్ద్విజః //
పధి గోష్ఠే నదీతీరే తటాకే కూపసన్నిథౌ /
తధా చ వృక్షచ్ఛాయాయాం కాంతారే వహ్నిసన్నిధౌ //
దేవాలయే తథోద్యానే కృష్ణభూమౌ చతుష్పథే /
బ్రాహ్మణానాం సమూహే చ తథా గోగురుయోషితామ్ //
తుషాంగారకపాలేషు జలమధ్యే తషైవ చ /
ఏవమాదిషు దేశేషు /మలమూత్రం న కారయేత్ //
శౌచే యత్నం సదా కార్యః శౌచమూలా ద్విజాః స్మృతాః /
శౌచాచారవిహీనస్య సమస్తం కర్మ నిష్ఫలమ్ //
శౌచం తు ద్వివిధం ప్రోక్తం బాహ్యమభ్యంతరం తథా /
మృజ్జలాభ్యాం బహిః శుద్ధిః భావశుద్ధిస్తథాంతరమ్ //
గృహీతశిశ్నశ్చోత్థాయ శౌచార్ధం మృత్తికాం హరేత్ /
గంధలేపక్షయకరం శౌచం కుర్యాత్ప్రయత్నతః //
అనుచ్ఛిష్ట ప్రదేశేషు శౌచార్థం మృత్తికాం హరేత్ /
న మూషికాదిజనితాం హలోత్కృష్టాం తథైవచ //
వాపీకూపతటాకేషు నాహరేద్బాహ్యమృత్తికామ్ /
శౌచంకుర్యాత్ప్రయత్నేన ఆదాయాంతేజలైర్మృదమ్ //
లింగే మృదేకా దాతవ్యా తథా వేమే ద్వయోర్ద్వయమ్ /
అపానే పంచవామేతు దశసప్త తథోభయోః //
తిస్ర స్తిస్త్రః ప్రదాతవ్యాః పాదయోర్మృత్తికా పృథక్ /
ఏవంశౌచం ప్రకుర్వీత గంధలేపాపనుత్తయే /
ఏతచ్ఛౌచం గృహస్థస్య ద్విగుణం బ్రహ్మచారిణః //
ఆతురే నియమో నాస్తి మహాపది తథైవ చ /
గంధలేపక్షయకరం శౌచం కుర్యాత్ప్రయత్నతః //
త్రిగుణం తు వనస్థానాం యతీనాం చ చతుర్గుణమ్ /
స్వగ్రామే పూర్ణమాచారం పథ్యర్థం మునిసత్తమాః //
స్త్రీణామనుపనీతానాం గంధలేపక్షయావధి /
వ్రతస్థానాంతు సర్వేషాం యతివచ్ఛౌచమిష్యతే //
విధవానాంచ విప్రేంద్రాః ఏవం శౌచం ప్రకీర్తితమ్ /
పరంశౌచంతు నిర్వర్త్య పశ్చాద్వై సుసమాహితః //
ప్రాఙ్గ్ముఖోదఙ్ముముఖో వాపి ఆచమేన్నియతేంద్రియః /
త్రిచతుర్ధాపిచేదాపో గంధఫేనాదివర్జితాః //
ద్విర్మార్జయేత్కపోలౌ చ తలేనోష్టౌ చ సత్తమాః /
తర్జన్యంగుష్ఠయోగేన నాసారంధ్రద్వయం స్పృశేత్ //
అంగుష్ఠానామికాభ్యాం చ చక్షుః శ్రోత్రే యధాక్రమమ్ /
కనిష్ఠాంగుష్ఠయోగేన నాభిదేశం స్పృశేద్బుధః //
తలేనోరఃస్థలం చైవ అంగుష్ఠాగ్రైః శిరఃస్పృశేత్ /
తలేనాంగులికాగ్రైశ్చ స్పృశేద్వంశే విచక్షణః //
ఏవమాచమ్య విప్రేంద్రాః శుద్ధిమాప్నోత్యనుత్తమామ్ /
తతః స్నానం ప్రకుర్వీత మార్జనంజలతర్పణమ్ //
తతఃసంధ్యాముపాసీత గాయత్ర్యార్ఘం రవేః క్షిపేత్ /
గాయత్రీంచ జపేత్ప్రాతః తిష్ఠన్నాసూర్యదర్శనాత్ //
తథైవ సాయమాసీనః జపేదాఋక్షదర్శనాత్ /
ఉపాస్యసంధ్యాంమధ్యాహ్నే క్షిపేదర్ఘ్యం చ పూర్వవత్ //
గాయత్రీం చ జపేత్సమ్యక్ తిష్ఠన్నాసీన ఏవ వా /
ప్రాతర్మధ్యందినేచైవ గృహస్థః స్నానమాచరేత్ //
బ్రహ్మయజ్ఞం ప్రకుర్వీత దర్భపాణిర్మునీశ్వరాః /
వేదోతితాని కర్మాణి ప్రమాదాదకృతాని చేత్ //
శర్యర్యాః ప్రధమే యామే తాని కుర్యాద్యథాక్రమమ్ /
నోపాస్తే యో ద్విజః సంధ్యాం ధూర్తో అన్యం హ్యనాపది //
పాషండః సహి విజ్ఞేయః సర్వధర్మబహిష్కృతః /
యస్య సంధ్యాదికర్మాణి కూటయుక్తివిశారదః /
పరిత్యజతి తం విద్యాత్ మహాపాతకినాం వరమ్ //
యే ద్విజా అభిభాషంతే త్యక్తం సంధ్యాదికర్మణి /
తే యాంతి నరకాన్ఘోరాన్ యావదాచంద్రతారకమ్ //
దేవార్చనం తతః కుర్యాత్ వైశ్యదేవం యథావిథి /
ఆయాతమతిధం సమ్యక్ అనాద్యైశ్చ ప్రపూజయేత్ //
వక్తవ్యా మధురా వాణీ అతిథావాగతే బుథైః /
ఫలకందాన్నమూ లైర్వా గృహదానేన ప్రపూజయేత్ //
అతిథిర్యస్య భగ్నాశో గృహాత్ప్రతినివర్తతే /
స నిజం దుష్కృతం దత్వా పుణ్యమాదాయ గచ్ఛతి //
అజ్ఞాతగోత్రనామానం అన్యగ్రామాదుపాగతమ్ /
విపశ్చితోऽతిథిం ప్రాహుః విష్ణువత్తం ప్రపూజయేత్ //
స్వగ్రామవాసినం త్వేకం శ్రోత్రియం విష్ణుతత్పరమ్ /
అనాథం ప్రత్యహం విప్రం ఉద్దిశ్య స్వపితౄన్ యజేత్ //
పంచయజ్ఞపరిత్యాగీ బ్రహ్మహేత్యుచ్యతే బుధైః /
కుర్యాదహరహస్తస్మాత్ పంచయజ్ఞాన్ప్రయత్నతః //
దేవయజ్ఞో భోతయజ్ఞః పితృయజ్ఞ సథైవ చ /
నృయజ్ఞో బ్రహ్మయజ్ఞశ్చ పంచయజ్ఞాః ప్రకీర్తితాః //
భృత్యమిత్రాది సంయుక్తః స్వయం భుంజీత వాగ్యతః /
ద్విజేన భోజ్యమశ్నీయాత్ పాత్రం నైవ పరిత్యజేత్ //
సంస్థాప్యహ్యసనే పాదౌ వస్త్రార్థం పరిధాయచ /
ముఖేన ధమితం భుక్త్వా సురాపీత్యుచ్యతే బుథాః //
ఖాదితార్థం పునః హాదీ మోదకాని ఫలానిచ /
ప్రత్యక్ష లవణం చైవ గోమాంసాశీ నిగద్యతే //
ఆపోశనే చాచమనే ద్రవ్యద్రవ్యేషు చద్విజాః /
శబ్దం నకారయేద్విప్రాః కుర్యాచ్చేన్నారకీ భవేత్ //
పథ్యమన్నం ప్రభుంజీత వాగ్యతోऽన్నమకుత్సయన్ /
తతస్త్వాచమ్య విప్రేంద్రాః శాస్త్రచితాపరో భవేత్ //
రాత్రావపి యథాశక్య్తా శయనాసనభోజనైః /
కందమూలఫలైర్వాపి ఆయాతమతిథిం యజేత్ //
ఏవం గృహీ సదాచారం కుర్యాత్ప్రతిదినం ద్విజాః /
యద్యాచారపరీత్యాగీ ప్రాయశ్చిత్తీభవేద్ధ్రువమ్ //
దుఃఖితాం చ తనుం దృష్ట్వా పలితాద్యైశ్చ సత్తమాః /
పుత్రేషు భార్యాం నిక్షిప్య వనం గచ్ఛేత్సహైవ వా //
భవేత్త్రిషణస్నాయీ నఖశ్మశ్రుజటాధరః /
అధఃశాయీ బ్రహ్మచారీ పంచయజ్ఞపరాయణః //
వర్జయేద్వామజాతాని పుష్పాణి చ ఫలాని చ /
అష్టౌగ్రాసాంశ్చ భుంజీత న కుర్యాద్రాత్రి భోజనమ్ //
అభ్యంగం వన్యతైలేన వానప్రస్థః సమాచరేత్ /
శంఖచక్రగదాపాణిం నిత్యం నారాయణం స్మరేత్ //
వానప్రస్థః ప్రకుర్వీత పశ్చాచ్చాంద్రాయణాదికమ్ /
సహేత శీతవాతాది వహ్నిం పరిచరేత్సదా //
యదా మనసి వైరాగ్యం జాతం సర్వేషు వస్తుషు /
తదైవ సన్యసేద్విద్వాన్ అన్యధా పతితో భవేత్ //
వేదాంతాభ్యాసనిరతః శాంతో దాంతో జితేంద్రియః /
నిర్ద్వంద్వో నిరహంకారో నిర్మమః సర్వదా భవేత్ //
శమాదిగుణసంయుక్తః కాకక్రోధవివర్జితః /
నగ్నో వా జీర్ణకౌపినో భవేన్ముండో యతిర్ద్విజః //
సమః శత్రౌ చ మిత్రేచ తథా మానావమానయోః /
ఏకరాత్రం వసేత్ గ్రామే త్రితాత్రం నగరే వసేత్ //
భైక్ష్యేణ వర్తయేన్నిత్యం నైకాన్నాశీ భవేద్యతిః /
అనిందితా ద్విజగృహే వ్యంగారే భుక్తవర్జనే //
వివాద రహితే చైవ న భిక్షార్థం పర్యటేద్యతిః /
భవేత్త్రిషవణస్నాయీ నారాయణపరాయణః /
జపన్సప్రణవంనిత్యం యతాత్మా విజితేన్ధ్రియః //
ఏకన్నాశీ భవేద్యస్తు కదాచిల్లంపటో యతిః /
తతోऽస్య నిష్కృతిర్నాస్తి ప్రాయశ్చిత్తశతైరపి //
విప్రో యది యతిర్లోభాత్ సంవృతర్షోభవేత్తదా /
సచాండాలసమో జ్ఞేయః వర్ణాశ్రమ విగర్హితః //
ఆత్మానాం చింతయే ద్దేవం నారాయణమనామయమ్ /
నిర్ద్వంద్వం నిర్మలం శాంతం మాయాతీతమమత్సరమ్ //
అవ్యయం పరిపూర్ణం చ సదానందైక విగ్రహమ్ /
జ్ఞానస్వరూపమమలం పరంజ్యోతిః సనాతనమ్ //
అవికారమనాద్యంతం జగచ్చైతన్యకారణమ్ /
నిర్గుణం పరమం ధ్యాయేత్ ఆత్మానం చ పరాత్పరమ్ //
పఠేదుపనిషద్వాక్యం వేదాంతార్ధం చ చితయేత్ /
సహస్త్రశీర్షతం దేవం సదాధ్యాయేజ్జితేంద్రియః //
ఏవం ధ్యానపరో యస్తు యతిః సుగతితత్పరః /
సయాతి పరమానందం పరంజ్యోతిః సనాతనమ్ //
ఇత్యేవమాశ్రమాచారాన్ యః కరోతి ద్విజః క్రమాత్ /
సయాతి పరమం స్థానం యత్ర గత్వా నశోచతి //

ఇతి శ్రీ బ్రహ్మాండపురాణే దత్తాత్రేయమాహత్మ్యే చతుర్థాంశే చతుర్దశాధ్యాయః //


  • NAVIGATION