శ్రాద్ధ విధి

Last visit was: Tue Sep 26, 2017 4:29 pm

Moderator: Basha

శ్రాద్ధ విధి

Postby Basha on Fri Aug 26, 2011 6:04 pm

శ్రీ దత్త మాహాత్మ్యం - చతుర్థ అంశః
పంచదశాధ్యాయః

గురు చరిత్ర అరవై రెండవ అధ్యాయము

సూత ఉవాచ //
శ్రుణుధ్వమృషయస్సర్వే శ్రాద్ధస్యవిధిముత్తమమ్ /
యచ్ఛ్రుత్వా సర్వపాపేభ్యో ముచ్యతే నాత్ర సంశయః //
విప్రః క్షయాహపూర్వేద్యుః స్నాత్వా హ్యేకాశనో భవేత్ /
అధశ్శాయీ బ్రహ్మచారీ నిశి విప్రం నిమంత్రయేత్ //
దంతధావనతాంబూలం తైలాభ్యంగం తథైవ చ /
రత్యోషధిపరాన్నాని శ్రాద్ధ కర్తా వివర్జయేత్ //
శ్రాద్ధే నిమంత్రితో యస్తు వ్యవాయం కురుతే యది /
బ్రహ్మహత్యామవాప్నోతి నరకాయొపపద్యతే //
శ్రాద్ధే నియోజయేద్విప్రం శ్రోత్రియంవిష్ణుతత్పరమ్ /
యధాస్వాచారనిరతం ప్రశాంతం సత్కులోద్భవమ్ //
రాగద్వేష విహీనంచ పురాణార్థవిశారదమ్ /
త్రిమధు త్రిసుపర్ణజ్ఞం సర్వభూతదయాపరమ్ //
దేవపూజారతం చైవ స్మృతితత్త్వవిశారదమ్ /
వేదాన్తతత్త్వసమ్పన్నం సర్వలోకహితే రతమ్ //
కృతజ్ఞం గుణసంపన్నం గురుశుశ్రూషణే రతమ్ /
పరోపదేశనిరతం సచ్ఛాస్త్రకథనైస్తథా //
ఏతేన యోజితవ్యా వై శ్రాద్ధే విప్రామునీశ్వరాః /
శ్రాద్ధేవర్జ్యాన్ప్రవక్ష్యామి శ్రుణుధ్వం గదతో మమ //
కుష్ఠీ కునఖీ చైవ లంబకర్ణః క్షతవ్రతః /
నక్షత్రపాఠజీవీ చ తథా చ శవదాహకః //
కువాదీ పరివేత్తాచ తధా దేవలకః ఖలః /
నిందకోऽమర్షణో ధూర్తః తధైవ గ్రామయాజకః //
అసచ్ఛాస్త్రాభినిరతః పరాన్ననిరతస్తథా /
వృషలీ సూతికోష్ఠీ చ వృషలీపతిరేవచ //
కుండశ్చగోలకశ్చైవ అయాజ్యానాం చ యాజకః /
దంభాచారో వృథా ముండో ప్యన్యస్త్రీధనతత్పరః //
విష్ణుభక్తివిహీనశ్చ శివభక్తి పరాజ్ముఖః /
వేదవిక్రయిణశ్చైవ వ్రతవిక్రయిణస్తథా //
గాయకాఃకావ్యకర్తారో భిషక్ శాస్త్రోపజీవినః /
వేదనిందాపరాశ్చైవ విష్ణునిందాపరాస్తథా //
నిత్యం రాజోపసేవీ చ కృతఘ్నః కితవస్తథా //
సదా యానపరశ్చైవ సర్వద్యూతపరాయణః /
మిధ్యాభివాదినశ్చైవ గ్రామారణ్యప్రదాహకాః //
తథాతికాముకాశ్చైవ వాంతశ్చ రసవిక్రయీ /
కూటయుక్తిరతశ్చైవ శ్రాద్ధే వర్జ్యాః ప్రయత్నతః //
నిమంత్రయేత పూర్వేద్యుః తస్మిన్నేవ దినేऽధవా /
నిమంత్రితో భవేద్విప్రః బ్రహ్మచారీ జితేంద్రియః //
శ్రాద్ధే క్షణస్తు కర్తవ్యః ప్రసాదశ్చేతి సత్తమాః /
నిమంత్రయేద్ద్విజం ప్రాజ్ఞః దర్భపాణిర్జితేంద్రియః //
తతః ప్రాతస్సముత్థాయ కార్యం కర్మ సమాప్యచ /
శ్రాద్ధే సమాచరేద్ద్విద్వాన్ కాలే కుతపసంజ్ఞకే //
దివసస్యాష్టమే భాగే యదా మందాయతేరవిః /
సకాలఃకుతపోనామ పితౄణాం దత్తమక్షయమ్ //
అపరాహ్ణః పితౄణాం తు దత్తః కాలస్స్వయంభువా /
తత్కాలఏవదాతవ్యం కథంతేషాంద్విజోత్తమాః //
యత్కవ్యం దీయతే విప్రైః అకాలే మునిసత్తమాః /
రాక్షసం తద్థి విజ్ఞేయం పితౄణాం నోపసర్పతి //
కవ్యం దత్తం తు సాయాహ్నే రాక్షసం తద్భవేద్బహిః /
దాతా నరకమాప్నోతి భోక్తా చ నరకం వ్రజేత్ //
క్షయాహస్య తిథిర్విప్రా యది ఖండతిధిర్భవేత్ /
వ్యాప్తాపరాహ్నికీ యాతు శ్రాద్ధకార్యం విజానతా //
క్షయాహస్య తిధిర్యాతు అపరాహ్ణద్వయే యది /
పూర్వాక్షయే హి కర్తవ్యా వృద్ధౌ కార్యా తథోత్తరా //
మూహూర్తద్విత్రయం పూర్వ దినేऽస్యాచ్చాపరేऽహని /
తిధిస్సాయాహ్నగా యత్ర పరా కవ్యస్య విశ్రుతా //
కేచిత్పూర్వదినం ప్రాహుః ముహూర్తద్వితయే సతి /
నైతన్మతం హి సర్వేషాం కవ్యదానే మునీశ్వర //
నిమంత్రితేషు విప్రేషు మిలితేషు ద్విజోత్తమాః /
ప్రాయశ్చిత్తవిశుద్ధాత్మా తేభ్యోऽనుజ్ఞాం సమాచరేత్ //
శ్రాద్ధార్ధం సమనుజ్ఞాతః విప్రాన్ భూయో నిమంత్రయేత్ /
ఉభౌ చ వైశ్వదేవార్థం పిత్రర్థం త్రీన్ యధావిధి //
దేవతార్థం చ పిత్రర్థం ఏకైకం వా నిమంత్రయేత్ /
పాద్యార్ధం సమనుజ్ఞాతః విప్రాన్ భూయో నిమంత్రయేత్ //
చతురస్రంబ్రాహ్మణస్య క్షత్రియస్యత్రికోణకమ్ /
వైశ్యస్య వర్తులం జ్ఞేయం శూద్రస్యాభ్యుక్షణంభవేత్ //
బ్రాహ్మణానామభావే తు భ్రాతరం పుత్రమేవ చ /
ఆత్మానం వా నియుంజీత న విప్రం వేదవర్జితమ్ //
ప్రక్షాల్యవిప్రపాదాంశ్చా ప్యాచాంతానుపవేశ్యచ /
యథావదర్చనం కుర్యాత్ స్మరన్నారాయణం పరమ్ //
బ్రాహ్మణాం చ మధ్యే తు ద్వారదేశే చ సత్తమాః /
అపహతా ఇత్యృచా తు కర్తా తు వికిరేత్తిలాన్ //
యవైర్దర్భైశ్చ విశ్వేషాం దేవానామిదమాసనమ్ /
అక్షయ్యాసనయోఃషష్ఠీ ద్వితీయావాహనే తథా //
అన్నదానే చతుర్థీస్యాత్ శేషాః సంబుద్ధయఃస్మృతాః /
ఆసాద్య పాత్రద్వితయం దర్భశాఖాసమన్వితమ్ //
తత్పాత్రే సేచయేత్తోయం శంనోదేవబుచా ద్విజః /
యవోऽసీతి యవాన్ క్షిప్త్వా గంధపుష్పైః ప్రపూజ్య చ //
యాదివ్యాఇతిమంత్రేణ దద్యాదర్ఘ్యంప్రయత్నతః /
గంధైశ్చ పుష్పపత్రైశ్చ ధూపదీపైర్యజేత్తతః //
దేవైశ్చసమనుజ్ఞాతః యజేత్పితృగణంతథా /
తిలసంయుక్తదర్భైశ్చ దద్యాత్తేషాం తథాసమమ్ //
పాత్రాణ్యాసాదయేత్త్రీణి అర్ఘ్యార్థం పూజయేద్ద్విజః /
శంనోదేవ్యాజలం క్షిప్త్వా తిలోऽసీతి తిలాన్ క్షిపేత్ //
ఉశంతైతృచావాహ్య పితౄన్విప్రస్సమాహితః /
యాదివ్యాఇతిమంత్రేణ దద్యాదర్ఘ్యం చ పూర్వవత్ //
గంధైశ్చ పత్రపుష్పైశ్చ ధూపదీపైశ్చ సత్తమాః /
వాసోభిర్భూషణైశ్చైవ యథావిభవమర్చయేత్ //
తతోऽన్నగ్రాసమాదాయ వ్రతయుక్తం విచక్షణః /
అగ్నౌ కరిష్యఇత్యుక్త్వా తేభ్యోऽనుజ్ఞాం సమాచరేత్ //
కరవైకరవాణీతి ప్రయుక్తోబ్రాహ్మణైర్ద్విజః /
కురుష్వ క్రియతాం వేతి కురు చ వ్యాహృతే ద్విజే //
ఔపాసనాగ్నిమాధాయ స్వగృహ్యోక్తవిధానతః /
సోమాయపితృమతేస్వాహా స్వధానమఇతిద్విజః //
అగ్నయేకవ్యవాహనాయ స్వధానమ ఏవచ /
స్వాహాంతేనాపివావిప్రాః జుహుయాత్పితృయజ్ఞవత్ //
అభ్యాసేవాహుతిభ్యాం తు పితరస్తృప్తిమాప్నుయుః /
అగ్న్యభావేతు విప్రస్య పాణౌ హోమో విధీయతే //
యథాచారం ప్రకుర్వీత పాణావగ్నావథోద్విజః /
నష్టాగ్నిర్హతభార్యశ్చేత్ పార్వణే సముపస్థితే //
సంధాయాగ్నిం తతఃకుర్వాత్ కృత్వాతం విసృజేత్ కృతీ /
యద్యగ్నిదూరగో విప్రాః పార్వణే సముపస్థితే //
తథైవ భ్రాతరస్తత్ర లౌకికాగ్నావితిస్థితాః /
ఔపాసనాగ్నౌ దూరస్థే సమీపభ్రాతరి స్థితే //
యద్యగ్నౌజుహుయాద్వాపి పాణౌ వా స హి పాతకీ /
ఔపాసనాగ్నౌ దూరస్థే కేచిదిచ్ఛన్తి సత్తమాః //
భ్రాతృభిఃకారయేచ్ఛ్రాద్ధం సాగ్నికైర్విధివద్ద్విజాః /
క్షయాహదివసే ప్రాప్తే స్వస్యాగ్నిర్దూరగో యది //
పాణావేవప్రహోతవ్యం ఇతినైతత్సమంజసమ్ /
ప్రాచీనావీతినా హోమః కార్యోऽగ్నౌద్విజసత్తమాః //
తచ్ఛేషం విప్రపాత్రే చ వికిరేత్ సంస్మరన్ హరిమ్ /
భక్షైర్భోజ్యైశ్చఖాద్యైశ్చ లేహ్యైర్విప్రాన్ ప్రపూజయేత్ //
అన్నత్యాగం తతః కుర్వాత్ ఉభయత్ర సమాహితః /
ఆగచ్ఛన్తు మహాభాగా విశ్వదేవా మహాబలాః //
యేహ్యత్ర విహితాః శ్రాద్థే సావధానా భవంతు తే //
ఇతి సంప్రార్థయేద్దేవాన్ యే, దేవాసో ఋచాత్ర వై /
తథా సంప్రార్థయేద్విద్వాన్ యేచేహేతిఋచాపితౄన్ //
అమూర్తానాం చ మూర్తానాం పితౄణాం దీప్తతేజసామ్ /
నమస్యామి సదా తేషాం ధ్యాయినాం యోగచక్షుషామ్ //
ఏవం పితౄన్నమస్కృత్వా నారాయణపరాయణః /
దత్త హవిశ్చ యత్కర్మ విష్ణవే చ సమర్పయేత్ //
తతస్తే బ్రాహ్మణాత్సర్వే భుంజీరన్ వాగ్యతా ద్విజాః /
హసతేవదతేచోచ్చైః రాక్షసంతద్భవేద్ధవిః //
యథాచారం ప్రదేయంచ మధుమాంసాదికం తథా /
పాకాదికం న ప్రశంసన్ వాగ్యతో ధృతభాజనః //
యది పాత్రం త్యజేద్యస్తు బ్రాహ్మణశ్శ్రాద్థయోజితః /
శ్రాద్థహంతా స విజ్ఞేయః నరకాయోపపద్యతే //
భుంజానేషు చ విప్రేషు అన్యోన్యం సంస్పృశేద్యది /
తదన్నమత్యజన్ భుక్త్వా గాయత్ర్యష్టశతం జపేత్ //
భుజ్యమానేషు విప్రేషు కర్తా శ్రాద్ధపరాయణః /
స్మరన్నారాయణందేవం అనంతమపరాజితమ్ //
రక్షోఘ్నాన్ వైష్ణవాంశ్చైవ పైతృకాంశ్చ విశేషతః /
జపేచ్చ పౌరుషం సూక్తం నాచికేతత్రయం తథా //
త్రిమధు త్రిసుపర్ణం చ పావమానీర్యజూంషి చ /
సామాన్యాని తథోక్తాని వదేత్పుణ్యకథాంతథా //
శేషమన్నం వదేచ్చైవ మధుసూక్తం జపేచ్చవై /
స్వయం చ పాదౌ ప్రక్షాల్య సమ్యగాచమ్య పండితః /
ఆచాంతేషు తు విప్రేషు పిండాన్నిర్వాపయేత్తతః //
స్వస్తివాచనకం కుర్వాత్ అక్షయ్యోదర్కమేవ చ /
దత్వా సమాహితఃకుర్యాత్ కృత్వా గోత్రాభివాదనమ్ //
అచాలయిత్వాపాత్రాణి స్వస్తి కుర్వన్తి యే ద్విజాః /
వత్సరం పితరస్తేషాం భవంత్యుచ్ఛిష్ట భోజనాః //
దాతారోనోऽభివర్ధంతాం ఇత్యాద్యైఃస్మృతిభాషితైః /
ఆశీర్వాదం లభేత్తేభ్యో నమస్కారం చరేత్తతః //
దద్యాచ్చదక్షిణాంశక్త్యా తాంబూలంగంధసంయుతమ్ /
న్యుబ్జపాత్రమథానీయ స్వధాకారముదీరయేత్ //
భోక్తా చ శ్రాద్ధకృత్తస్యాం రజన్యాం మైధునం త్యజేత్ //
అధ్వగశ్చాతురశ్చైవ విహీనస్స్యాద్థనైస్తధా /
ఆమశ్రాద్ధం ప్రకుర్వీత హేమ్నా వా ద్విజసత్తమ //
ద్రవ్యాభావే ద్విజాభావే అన్నమాత్రం తు పాచయేత్ /
పైతృకేన తు సూత్రేణ హోమం కుర్యాద్విచక్షణః //
అత్యంత ద్రవ్యశూన్యశ్చేత్ శక్త్యా దద్యాత్ గవాం తృణమ్ /
స్నాత్వాచ విధివద్విప్రాః కుర్యాద్వా తిలతర్పణమ్ //
అధవా రోదనం కుర్యాత్ అత్యుచ్చైర్విజనే వనే /
దరిద్రోऽహం మహాపాపీ వదన్నితి విచక్షణః //
పరేద్యుఃశ్రాద్ధకృన్మర్త్యః యేన తర్పయతే పితౄన్ /
తత్కులంనాశమాప్నోతి బ్రహ్మహత్యాం స విందతి //
శ్రాద్ధం కుర్వన్తి యే మర్త్యాః శ్రద్ధావంతో మునీశ్వరాః /
న తేషాం సంతతిచ్ఛేదః సంతతిశ్చాపిజాయతే //
పితౄన్ యజంతి యే శ్రాద్ధం తత్ర విష్ణుం ప్రపూజితః /
తస్మింస్తుష్టే జగన్నాధే సర్వాస్తుష్యాన్తి దేవతాః //
యక్షాశ్చ సిద్ధా మనుజాః హరిర్దేవఃసనాతనః /
యేనేదమఖిలం జాతం జగత్ స్థావరజంగమమ్ //
తస్మాత్ భోక్తా చ దాతా చ సర్వీ విష్ణుస్సనాతనః /
విప్రా యదస్తి యన్నాస్తి దృశ్యం చాదృశ్యమేవచ //
సర్వం విష్ణుమయం జ్ఞేయం తస్మాదన్యన్న విద్యతే /
ఆధారభూతో విశ్వస్య సర్వభూతాత్మకోऽవ్యయః //
అనౌపమ్యస్వభావశ్చ భగవాన్ హవ్యభుక్ స్మృతః /
పరబ్రహ్మాభిధేయో యః స ఏవచ జనార్దనః //
కర్తా కారయితా చైవ సర్వం విష్ణుః సనాతన /
ఇత్యేష భో మునిశ్రేష్ఠాః శ్రాద్ధస్య విధిరుత్తమః //
కధితః కుర్వతా మేవం పాపశాంతిర్భవిష్యతి //
యస్త్విదం పఠతే భక్త్యా శ్రాద్ధాకాలే మునీశ్వరాః /
పితరశ్చైవ తుష్యంతి సతంతిశ్చ ప్రవర్ధతే //

ఇతి శ్రీ బ్రహ్మాండపురాణే చతుర్ధాంశే పంచదశాధ్యాయః //


  • NAVIGATION