మార్కండేయుడు చెప్పిన వాలఖిల్యుల చరిత్ర

Last visit was: Sat Nov 18, 2017 12:42 am

మార్కండేయుడు చెప్పిన వాలఖిల్యుల చరిత్ర

Postby Narmada on Thu Feb 24, 2011 6:21 pm

వామన పురాణం - సరోవర మహత్మ్యం

ఋషయ ఊచుః
స్థాణుతీర్థస్య మాహాత్మ్యం వటస్య చ మహామునే ।
సాన్నిహత్యసరోత్పత్తిం పూరణం పాంశునా తతః ।। 22.1 ।।
లిఙ్గానాం దర్శనాత్ పుణ్యం స్పర్శనేన చ కిం ఫలమ్ ।
తథైవ సరమాహాత్మ్యం బ్రూహి సర్వమశేషతః ।। 22.2 ।।
లోమహర్షణ ఉవాచ
శృణ్వన్తు మునయః సర్వే పురాణం వామనం మహత్ ।
యచ్ఛ్రుత్వా ముక్తిమాప్నోతి ప్రసాదాద్ వామనస్య తు ।। 22.3 ।।
సనత్కుమారమాసీనం స్థాణోర్వటసమీపతః ।
ఋషిభిర్బాలఖిల్యాద్యైర్బ్రహ్మపుత్రైర్మహాత్మభిః ।। 22.4 ।।
మార్కణ్డేయో మునిస్తత్ర వినయేనాభిగమ్య చ ।
పప్రచ్ఛ సరమాహాత్మ్యం ప్రమాణాం చ స్థితిం తథా ।। 22.5 ।।
మార్కణ్డేయ ఉవాచ
బ్రహ్మపుత్ర మహాభాగ సర్వేశాస్త్రవిశారద ।
బ్రూహి మే సరమాహాత్మ్యం సర్వపాపక్షయావహమ్ ।। 22.6 ।।
కాని తీర్థాని దృశ్యాని గుహ్యాని ద్విజసత్తమ ।
లిఙ్గాని హ్యతిపుణ్యాని స్థాణోర్యాని సమీపతః ।। 22.7 ।।
యేషాం దర్శనామాత్రేణ ముక్తిం ప్రాప్నోతి మానవః ।
వటస్య దర్శనం పుణ్యముత్పత్తి కథయస్వ మే ।। 22.8 ।।
ప్రదక్షిణాయాం యత్పుణ్యం తీర్థస్నానేన యత్ఫలమ్ ।
గుహ్యేషు చైవ దృష్టేషు యత్పుణ్యమభిజాయతే ।। 22.9 ।।
దేవదేవో యతా స్థాణుః సరోమధ్యే వ్యవస్థితః ।
కిమర్థం పాంశునా శక్రస్తీర్థం పూరితవాన్ పునః ।। 22.10 ।।
స్థాణుతీర్థస్య మాహాత్మ్యం చక్రతీర్థస్య యత్ఫలమ్ ।
సూర్యతీర్థస్య మాహాత్మ్యం సోమతీర్థస్య బ్రూహి మే ।। 22.11 ।।
సంకరస్య చ కుహ్యాని విష్ణోః స్తానాని యాని చ ।
కథయస్య మహాభాగ సరస్వత్యాః సవిస్తరమ్ ।। 22.12 ।।
బ్రూహి దేవాధిదేవస్య మాహాత్మ్యం దేవ తత్త్వతః ।
విరిఞ్జస్య ప్రసాదేన విదితం సర్వమేవ చ ।। 22.13 ।।
లోమహర్షణ ఉవాచ।
మార్కణ్డేయవచః శ్రుత్వా బ్రహ్మత్మా స మహామునిః ।
అతిభక్త్యా తు తీర్థస్య ప్రవణీకృతమానసః ।। 22.14 ।।
పర్యఙ్కం శిథిలీకృత్వా నమస్కృత్వా మహేశ్వరమ్ ।
కథయామాస తత్సర్వం యచ్ఛ్రుతం బ్రహ్మణః పురా ।। 22.15 ।।
సనత్కుమార ఉవాచ
నమస్కృత్య మహాదేవమీశానం వరదం శివమ్ ।
ఉత్పత్తి చ ప్రవక్ష్యామి తీర్థానాం బ్రహ్మభాషితామ్ ।। 22.16 ।।
పూర్వమేకార్ణవే ఘోరే నష్టే స్థావరజఙ్గమే ।
బృహదణ్డమభూదేకం ప్రజానాం బీజసంభవమ్ ।। 22.17 ।।
తస్మిన్నణ్డే స్థితో బ్రహ్మా శయనాయోపచక్రమే ।
సహస్రయుగపర్యన్తం సుప్త్వా స ప్రత్యబుధ్యత ।। 22.18 ।।
సుప్తోత్థితస్తదా బ్రహ్మా శూన్యం లోకమపశ్యత ।
సృష్టిం చిన్తయతస్తస్య రజసా మోహితస్య చ ।। 22.19 ।।
రజః సృష్టిగుణం ప్రోక్తం సత్త్వం స్థితిగుణం విదుః ।
ఉపసంహారకాలే చ తమోగుమః ప్రవర్తతే ।। 22.20 ।।
గుణాతీతః స భగవాన్ వ్యాపకః పురుషః స్మృతః ।
తేనదం సకలం వ్యాప్తం యత్కిఞ్చిఞ్జీవసంజ్ఞితమ్ ।। 22.21 ।।
స బ్రహ్మ స చ గోవిన్ద ఈశ్వరః స సనాతనః ।
యస్తం వేద మహాత్మానం స సర్వం వేద మోక్షవిత్ ।। 22.22 ।।
కిం తేషాం సకలైస్తీర్థైరాశ్రమైర్వా ప్రయోజనమ్ ।
యేషామనన్తకం చిత్తమాత్మన్యేవ వ్యవస్థితమ్ ।। 22.23 ।।
ఆత్మా నదీ సంయమపుణ్యతీర్థా సత్యోదకా శీలమాధియుక్తా ।
తస్యాం స్నాతః పుణ్యకర్మా పునాతి న విరిణా సుద్ధ్యతి చాన్తరాత్మా ।। 22.24 ।।
ఏతత్ప్రధానం పురుషస్య కర్మ యదాత్మసంబోధసుఖే ప్రవిష్టమ్ ।
జ్ఞేయం తదేవ ప్రవదన్తి సన్తస్తత్ప్రాప్య దేహీ విజహాతి కామాన్ ।। 22.25 ।।
నైతాదృసం బ్రాహ్మణస్యాస్తి విత్తం యథైకతా సమతా సత్యతా చ ।
శీలే స్థితిర్దణ్డవిధానవర్జనమక్రోధనశ్చోపరమః క్రియాభ్యః ।। 22.26 ।।
ఏతద్ బ్రహ్మ సమాసేన మయోక్తం తే ద్విజోత్తమ ।
యజ్జ్ఞాత్వా బ్రహ్మ పరమం ప్రాప్స్యసి త్వం న సంశయః ।। 22.27 ।।
ఇదానీం శృణు చోత్పత్తిం బ్రహ్మణః పరమాత్మనః ।
ఇమం చోదాహరన్త్యేవ శ్లోకం నారాయణం ప్రతి ।। 22.28 ।।
ఆపో నారా వై తనవ ఇత్యేవం నామ శుశ్రుమః ।
తాసు శేతే స యస్మాచ్చ తేన నారాయణః స్మృతః ।। 22.29 ।।
విబుద్ధః సలిలే తస్మిన్ విజ్ఞాయాన్తర్గతం జగత్ ।
అణ్డం బిభేద భగవాంస్తస్మాదోమిత్యజాయత ।। 22.30 ।।
తతో భూరభవత్ తస్మాద్ భువ ఇత్యపరః స్మృతః ।
స్వః శబ్దశ్చ తృతీయోऽభద్ భూర్భువః స్వేతి సంజ్ఞితః ।। 22.31 ।।
తస్మాత్తేజః సమభవత్ తత్సవితుర్వరేణ్యం యత్ ।
ఉదకం శోషయామాస యత్తేజోऽణ్డవినిఃసృతమ్ ।। 22.32 ।।
తేజసా శోషితం శేషం కలలత్వముపాగతమ్ ।
కలలాద్ బుద్బుదం జ్ఞేయం తతః కాఠిన్యతాం గతమ్ ।। 22.33 ।।
కాఠిన్యాద్ ధరణీ జ్ఞేయ భూతానాం ధారిణీ ఇహ సా ।
యస్మిన్ స్తానేస్థితం హ్యణ్డం తస్మిన్ సంనిహితంసరః ।। 22.34 ।।
యదాద్యం నిఃసృతం తేజస్తస్మాదాదిత్య ఉచ్యతే ।
అణ్డమధ్యే సముత్పన్నో హ్రహ్మా లోకపితామహః ।। 22.35 ।।
ఉల్బం తస్యాభవన్మేరుర్జరాయుః పర్వతాః స్మృతాః ।
గర్భోదకం సముద్రాశ్చ తథా నద్యః సహస్రశః ।। 22.36 ।।
నాభిస్థానే యదుదకం బ్రహ్మణో నిర్మలం మహత్ ।
మహత్సరస్తేన పూర్ణం విమలేన వరామ్భసా ।। 22.37 ।।
తస్మిన్ మధ్యే స్థాణురూపీ వృటవృక్షో మహామనః ।
తస్మాద్ వినిర్గతా వర్ణా బ్రాహ్మణాః క్షత్రియా విశః ।। 22.38 ।।
శూద్రాశ్చ తస్మాదుత్పన్నాః శుశ్రూషార్థం ద్విజన్మనామ్ ।
తతశ్చిన్తయతః సృష్టిం బ్రహ్మణోऽవ్యక్తజన్మనః ।
మనసా మానసా జాతాః సనకాద్యా మహర్షయః ।। 22.39 ।।
పునశ్చిన్తయతస్తస్య ప్రజాకామస్య ధీమతః ।
ఉత్పన్నా ఋషయః సప్త తే ప్రజాపతయోऽభవన్ ।। 22.40 ।।
పునశ్చిన్తయతస్తస్య రజసా మోహితస్య చ ।
బాలఖిల్యాః సముత్పన్నాస్తపఃస్వాధ్యాయతత్పరాః ।। 22.41 ।।
తే సదా స్నాననిరతా దేవార్చనపరాయణాః ।
ఉపవాసైర్వ్రతైస్తీవ్రైః శోషయన్తి కలేవరమ్ ।। 22.42 ।।
వానప్రస్థేన విధినా అగ్నిహోత్రసమన్వితాః ।
తపసా పరమేణేహ శోషయన్తి కలేవరమ్ ।। 22.43 ।।
దివ్యం వర్షసహస్రం తే కృశా ధమనిసంతతాః ।
ఆరాధయన్తి దేవేశం న చ తుష్యతి శఙ్కరః ।। 22.44 ।।
తతః కాలేన మహతా ఉమయా సహ శఙ్కరః ।
ఆకాశమార్గేణ తదా దృష్ట్వా దేవీ సుదుఃఖితాః ।। 22.45 ।।
ప్రసాద్య దేవదేవేశం శఙ్కరం ప్రాహ సువ్రతా ।
క్లిశ్యన్తే తే మునిగణా దేవదారువనాశ్రయాః ।। 22.46 ।।
తేషాం క్లేశక్షయం దేవ విధేహి కురు మే దయామ్ ।
కిం వేదధర్మనిష్ఠనామనన్తం దేవ దృష్కృతమ్ ।। 22.47 ।।
నాద్యాపి యేన శుద్ధ్యన్తి శుష్కస్నాయ్వస్థిసోషితాః ।
తచ్ఛ్రుత్వా వచనం దేవ్యాః పినాకీ పాతితాన్ధకః ।
ప్రోవాచ ప్రహసన్ మూర్ధ్ని చారుచన్ద్రాంశుశోభితః ।। 22.48 ।।
శ్రీమహాదేవ ఉవాచ
న వేత్సి దేవి తత్త్వేన ధర్మస్య గహనా గతిః ।
నైతే ధర్మం విజానన్తి న చ కామవివర్జితాః ।। 22.49 ।।
న చ క్రోధేన నిర్ముక్తాః కేవలం మూఢబుద్ధయః ।
ఏతచ్ఛ్రుత్వాబ్రవీద్ దేవీ మా మైవం శంసితవ్రతాన్ ।। 22.50 ।।
దేవ ప్రదర్శయాత్మానం పరం కౌతూహలం హి మే ।
స ఇత్యుక్త ఉవాచేదం దేవీం దేవః స్మితాననాః ।। 22.51 ।।
తిష్ఠ త్వమత్ర యాస్యామి యత్రైతే మునిపుఙ్గవాః ।
సాధయన్తి తపో ఘోరం దర్శయిష్యామి చేష్టితమ్ ।। 22.52 ।।
ఇత్యుక్తా తు తతో దేవీ శఙ్కరేణ మహాత్మనా ।
గచ్ఛస్వేత్యాహ ముదితా భర్తరం భువనేశ్వరమ్ ।। 22.53 ।।
యత్ర తే మునయః సర్వే కాష్ఠలేష్టసమాః స్థితాః ।
అధీయానా మహాభాగాః కృతాగ్నిసదనక్రియాః ।। 22.54 ।।
తాన్ విలోక్య తతో దేవో నగ్నః సర్వాఙ్గసున్దరః ।
వనమాలాకృతాపీడో యువా భిక్షాకపాలభృత్ ।। 22.55 ।।
ఆశ్రమే పర్యటన్ భిక్షాం మునీనాం దర్శనం ప్రతి ।
దేహి భిక్షాం తతశ్చోక్త్వా హ్యాశ్రమాదాశ్రమం యయౌ ।। 22.56 ।।
తం విలోక్యాశ్రమగతం యోషితో బ్రహ్మవాదినామ్ ।
సకౌతుకస్వభావేన తస్య రూపేమ మోహితాః ।। 22.57 ।।
ప్రోచుః పరస్పరం నార్య ఏహి పశ్యామ భిశ్రుకమ్ ।
పరస్పరమితి చోక్త్వా గృహ్య మూలఫలం బహు ।। 22.58 ।।
గృహాణ భిక్షామూచుస్తాస్తం దేవం మునియోషితః ।
స తు భిక్షాకపాలం తం ప్రసార్య బహు సాదరమ్ ।। 22.59 ।।
దేహి దేహి శివం వోऽస్తు భవతీభ్యస్తపోవనే ।
హసమానస్తు దేవోసస్తత్ర దేవ్యా నిరీక్షితః ।
తస్మై దత్త్వైవ తాం భిక్షాం పప్రచ్ఛుస్తం స్మరాతురాః ।। 22.60 ।।
నార్య ఊచుః
కోऽసౌ నామ వ్రతవిధిస్త్వయా తాపస సేవ్యతే ।
యత్ర నగ్నేన లిఙ్గేన వనమాలావిభూషితః ।
భవాన్ వై తాపసో హృద్యో హృద్యాః స్మో యది మన్యసే ।। 22.61 ।।
ఇత్యుక్తస్తాపసీభిస్తు ప్రోవాచ హసితాననః ।
ఇదమీదృగ్ వ్రతం కిఞ్చిన్న రహస్యం ప్రకాశ్యతే ।। 22.62 ।।
శృణ్వన్తి బహవో యత్ర తత్ర వ్యాఖ్యా న విద్యతే ।
అస్య వ్రతస్య సుభగా ఇతి మత్వా గమిష్యథ ।। 22.63 ।।
ఏవముక్తాస్తదా తేన తాః ప్రత్యూచుస్తదా మునిమ్ ।
రహస్యే హి గమిష్యామో మునే నః కైతుకం మహత్ ।। 22.64 ।।
ఇత్యుక్త్వా తాస్తదా తం వై జగృహుః పాణిపల్లవైః ।
కాచిత్ కణ్ఠే సకన్దర్పా బాహుభ్యామపరాస్తథా ।। 22.65 ।।
జానుభ్యామపరా నార్యః కేశేషు లలితాపరాః ।
అపరాస్తు కటీరన్ధ్రే అపరాః పాదయోరపి ।। 22.66 ।।
క్షోభం విలోక్య మునయ ఆశ్రమేషు స్వయోషితామ్ ।
హన్యతామితి సంభాష్య కాష్ఠపాషాణపాణయః ।। 22.67 ।।
పాతయన్తి స్మ దేవస్య లిఙ్గముద్ధృత్య భీషణమ్ ।
పాతితే తు తతో లిఙ్గే గతోऽన్తర్ధానమీశ్వరః ।
22.68 దేవ్యా స భగవాన్ రుద్రః కైలాసం నగమాశ్రితః ।
పతితే దేవదేవస్య లిఙ్గే నష్టే చరాచరే ।। 22.69 ।।
క్షోభో బభూవ సుమహానృషీణాం భావితాత్మనామ్ ।
ఏవం దేవే తదా తత్ర వర్తతి వ్యాకులీకృతే ।। 22.70 ।।
ఉవాచైకో మునివరస్తత్ర బుద్ధిమతాం వరః ।
న వయం విద్మః సద్భావం తాపసస్య మహాత్మనః ।। 22.71 ।।
విరిఞ్చిం శరణం యామః స హి జ్ఞాస్యతి చేష్టితమ్ ।
ఏవముక్తాః సర్వ ఏవ ఋషయో లఞ్జితా భృశమ్ ।। 22.72 ।।
బ్రహ్మణః సదనం జగ్ముర్ దేవైః సహ నిషేవితమ్ ।
ప్రణిపత్యాథ దేవేశం లఞ్జయాధోముఖాః స్థితాః ।। 22.73 ।।
అథ తాన్ దుఃఖితాన్ దృష్ట్వా బ్రహ్మ వచనమబ్రవీత్ ।
అహో ముగ్ధా యదా యూయం క్రోధేన కలుషీకృతాః ।। 22.74 ।।
న ధర్మస్య క్రియా కాచిజ్జ్ఞాయతే మూఢబుద్ధయః ।
శ్రుయతాం ధర్మసర్వస్వం తాపసాః క్రూరచేష్టితః ।। 22.75 ।।
విదిత్వా యద్ బుధః క్షిప్రం ధర్మస్య ఫలమాప్నుయాత్ ।
యోऽసావాత్మని దేహేऽస్మిన్ విభుర్నిత్యోవ్యవస్థితః ।। 22.76 ।।
సోऽనాదిః స మహాస్థాణుః పృథక్త్వే పరిసూచితః ।
మణిర్యథోపధానేన ధత్తే వర్ణోజ్జ్వలోऽపి వై ।। 22.77 ।।
తన్మయో భవతే తద్వదాత్మాపి మనసా కృతః ।
మనసో భేదమాశ్రిత్య కర్మభిశ్చోపచీయతే ।। 22.78 ।।
తతః కర్మవశాద్ భుఙ్క్తే సంభోగాన్ స్వర్గనారకాన్ ।
తన్మనః శోధయేద్ ధీమాన్ జ్ఞానయోగాద్యుపక్రమైః ।। 22.79 ।।
తస్మిన్ శుద్ధే హ్యన్తరాత్మా స్వయమేవ నిరాకులః ।
న శరీరస్య సంక్లేశైరపి నిర్దహనాత్మకైః ।। 22.80 ।।
శుద్ధిమాప్నోతి పురుషః సంశుద్ధం యస్య నో మనః ।
క్రియా హి నియమార్థాయ పాతకేభ్యః ప్రకీర్తితాః ।। 22.81 ।।
యస్మాదత్యావిలం దేహం న శీఘ్రం శుద్ధ్యతే కిల ।
తేన లోకేషు మార్గోऽయం సత్పథస్య ప్రవర్తితః ।। 22.82 ।।
వర్ణాశ్రమవిభాగోऽయం లోకాధ్యక్షేణ కేనచిత్ ।
నిర్మితో మోహమాహాత్మ్యం చిహ్నం చోత్తమభాగినామ్ ।। 22.83 ।।
భవన్తః క్రోధకామాభ్యామభిభూతాశ్రమే స్థితాః ।
జ్ఞానినామాశ్రమో వేశ్మ అనాశ్రమమయోగినామ్ ।। 22.84 ।।
క్వ చ న్యస్తసమస్తేచ్ఛా క్వ చ నారీమయో భ్రమః ।
క్వ క్రోధమీదృశం ఘోరం యేనాత్మానం న జాయథ ।। 22.85 ।।
యత్క్రోధనో యజతి యద్ దదాతి యద్ వా తపస్తపతిల యజ్జుహోతి ।
న తస్య ప్రాప్నోతి ఫలం హి లోకే మోఘం ఫలం తస్య హి క్రోధనస్య ।। 22.86 ।।

ఇతి శ్రీవామనపురాణే సరోమాహాత్మ్యే ద్వావిశోऽధ్యాయః


Topic Tags

Markandeya maharshi, Saromahatmya, Vamana purana in telugu, Vamana puranam, Vamanavataram

  • NAVIGATION