సప్త గోదావరి

Last visit was: Fri Dec 15, 2017 8:09 am

సప్త గోదావరి

Postby Narmada on Fri Feb 25, 2011 2:37 pm

ముప్పై తొమ్మిదవ అధ్యాయము

దణ్డక ఉవాచ ।
ఏతస్మిన్నన్తరే బాలే యక్షాసురసుతే శుభే ।
సమాగతే హరం ద్రష్టుం శ్రీకణ్ఠం యోగినాం వరమ్ ।। 39.1 ।।
దదృశాతే పరిమ్లానసంశుష్కకుసుమం విభుమ్ ।
బహునిరమాలల్యసంయుక్తం గతే తస్మిన్ ఋతధ్వజే ।। 39.2 ।।
తతస్తం వీక్ష్య దేవేశం తే ఉభే అపి కన్యకే ।
స్నాపయేతాం విధానేన పూజయేతామహర్నిశమ్ ।। 39.3 ।।
తాభ్యాం స్థితాభ్యాం తత్రైవ ఋషిపభ్యాగమద్ వనమ్ ।
ద్రష్టుం శ్రికణ్ఠమవ్యక్తం గాలవో నామ నామతః ।। 39.4 ।।
స దృష్ట్వా కన్యకాయుగ్మం కస్యేదమితి చిన్తయన్ ।
ప్రవివేశ శుచిః స్నాత్వా కాలిన్ద్యా విమలే జలే ।। 39.5 ।।
తతోऽనుపూజయామాస శ్రీకణ్ఠం గాలవో మునిః ।
గాయేతే సుస్వరం గీతం యక్షాసురసుతే తతః ।। 39.6 ।।
తతః స్వరం సమాకర్ణ్య గాలవస్తే అజానత ।
గన్ధర్వకన్యేక చైతే సందేహో నాత్ర విద్యతే ।। 39.7 ।।
సంపూజ్య దేవమీశానం గాలవస్తు విధానతః ।
కృతజప్యః సమధ్యాస్తే కన్యాభ్యామబివాదితః ।। 39.8 ।।
తతః పప్రచ్ఛ స మునిః కన్యకే కస్య కథ్యతామ్ ।
కులాలఙ్కారణే భక్తియుక్తే భవస్య హి ।। 39.9 ।।
తమూచతుర్మునిశ్రేష్ఠం యాథాతథ్యం శుభాననే ।
జాతో విదితవృత్తాన్తో గాలవస్తపతాం వరః ।। 39.10 ।।
సముష్య తత్ర రజనీం తాభ్యాం సంపూజితో మునిః ।
ప్రాతరుత్థాయ గౌరీసం సంపూజ్య చ విధానతః ।। 39.11 ।।
తే ఉపేత్యాబ్రవీద్యాస్యే పుష్కరారణ్యముత్తమమ్ ।
ఆమన్త్రయామి వాం కన్యే సమనుజ్ఞాతుమర్హథః ।। 39.12 ।।
తతస్తే ఊచతుర్బ్రహన్ దుర్లభం దర్శనం తవ ।
కిమర్థం పుష్కరారణ్యం భవాన్ యాస్యత్యథాదరాత్ ।। 39.13 ।।
తే ఉవాచ మహాతేజా మహత్కార్యసమన్వితః ।
కార్తికీ పుణ్యదా భావిమాసాన్తే పుష్కరేషు హి ।। 39.14 ।।
తే ఊచతుర్వయం యామో భవాన్ యత్ర గమిష్యతి ।
న త్వయా స్మ వినా బ్రహ్మన్నిహ చస్థాతుం హి శక్నువః ।। 39.15 ।।
బాఢమాహ ఋషిశ్రేష్ఠస్తతో నత్వా మహేశ్వరమ్ ।
గతే తే ఋషిణా సార్ద్ధూ పుష్కరారణ్యమాదరాత్ ।। 39.16 ।।
తథాన్యే ఋషయస్తత్ర సమాయాతాః సహస్రశః ।
పార్థివా జానపద్యాశ్చ ముక్త్వైకం తమృతధ్వజమ్ ।। 39.17 ।।
తతః స్నాతాశ్చ కార్తిక్యామృషయః పుష్కరేష్వథ ।
రాజానశ్చ మహాభాగా నాభాగేక్ష్వాకుసంయుతాః ।। 39.18 ।।
గాలవోऽపి సమం తాభ్యాం కన్యకాభ్యామవాతరత్ ।
స్నాతుం స పుష్కరే తీర్థే మధ్యమే ధనుషాకృతౌ ।। 39.19 ।।
నిమగ్నశ్ చాపి దదృశే మహామత్స్యం జలేశయమ్ష ।
బహ్వీభిర్మత్స్యకన్యాభిః ప్రీయమాణం పునః పునః ।। 39.20 ।।
స తాశ్చాహ తిమిర్ముగ్ధాః యూయం ధర్మం న జానథ ।
జనాపవాదం ఘోరం హి న శక్తః సోఢుముల్బణమ్ ।। 39.21 ।।
తాస్తమూచుర్మహామత్స్యం కిం న పస్యసి గాలవమ్ ।
తాపసం కన్యకాభ్యాం వై విచరన్తం యథేచ్ఛయా ।। 39.22 ।।
యద్యసావపి ధర్మాత్మా న బిభేతి తపోధనః ।
జనాపవాదాత్ తత్కిం త్వం బిభేషు జలమధ్యగః ।। 39.23 ।।
తతస్తాశ్చాహ స తిమిర్నైష వేత్తి తపోధనః ।
రాగాన్ధో నాపి చ భయం విజానాతి సుబాలిశః ।। 39.24 ।।
తచ్ఛ్రుత్వా మత్స్యవచనం గాలవో వ్రీడయా యుతః ।
నోత్తత్తార నిమగ్నోऽపి తస్థౌ స విజితేన్ద్రియః ।। 39.25 ।।
స్నాత్వా తే అపి రమ్భోరు సముత్తీర్య తటే స్థితే ।
ప్రతీక్షన్త్యౌ మునివరం తద్దర్శనసముత్సుకే । ।
39.26 వృత్తా చ పుష్కరే యాత్రా గతా లోకా యథాగతమ్ ।
ఋషయః పార్థివాశ్చాన్యే నానా జానపదస్తదా ।। 39.27 ।।
తత్ర స్థితైకా సుదతీ విశ్వకర్మతనురుహా ।
చిత్రాఙ్గదా సుచార్వఙ్గీ వీక్షన్తీ తనుమధ్యమే ।। 39.28 ।।
తే స్థితే చాపి వీక్షన్త్యౌ ప్రతీక్షన్త్యౌ చ గాలవమ్ ।
సంస్థితే నిర్జనే తీర్థే గాలవోऽన్తర్జలే తథా ।। 39.29 ।।
తతోऽభ్యాగాద్ వేదవతీ నామ్నా గన్ధర్వకన్యకా ।
పర్జన్యతనయా సాధ్వీ ఘృతాచీర్గర్భసంభవా ।। 39.30 ।।
సా చాభ్యేత్య జలే పుణ్యే స్నాత్వా మధ్యమపుష్కరే ।
దదర్శ కన్యాత్రితయముభయోస్తటయోః స్థితమ్ ।। 39.31 ।।
చిత్రాఙ్గదామథాభ్యేత్య పర్యపృచ్ఛదనిష్ఠురమ్ ।
కాసి కేన చ కార్యేణ నిర్జనే స్థితవత్యసి ।। 39.32 ।।
సా తామువాచ పుత్రీం మాం విన్దస్వ సురవ్రధకేః ।
చిత్రాఙ్గదేతి సుశ్రేణి విఖ్యాతాం విశ్వకర్మణః ।। 39.33 ।।
సాహమ్భయాగాతా భద్రే స్నాతుం పుణ్యాం సరస్వతీమ్ ।
నైమిషే కాఞ్చనాక్షీం తు విఖ్యాతాం ధర్మమాతరమ్ ।। 39.34 ।।
తత్రాగతాథ రాజ్ఞాహం దృష్టా వైదర్భకేణ హి ।
సురథేన స కామార్తో మామేవ శరణం గతః ।। 39.35 ।।
మయాత్మా తస్య దత్తశ్వ సఖీభివార్యమాణయా ।
తతః శప్తాస్మి తాతేన వియుక్తాస్మి చ భూభుజా ।। 39.36 ।।
మర్తుం కృతమతిర్భద్రే వారితా గుహ్యకేన చ ।
శ్రీకణ్ఠమగమం ద్రష్టుం తతో గోదావరం జలమ్ ।। 39.37 ।।
తస్మాదిమం సమాయాతా తీర్థప్రవరముత్తమ్ ।
న చాపి దృష్టః సురథః స మనోహ్లాదనః పతిః ।। 39.38 ।।
భవతీ చాత్ర కా బాలే వృత్తే యాత్రాఫలేऽధునా ।
సమాగతా హి తచ్ఛంస మమ సత్యేన భామిని ।। 39.39 ।।
సాబ్రవీచ్ఛ్రుయతాం యాస్మి మన్దభాగ్యా కృశోదరీ ।
యతా యాత్రాఫలే వృత్తే సమాయాతాస్మి పుష్కరమ్ ।। 39.40 ।।
పర్జన్యస్య ఘృతాచ్యాం తు జాతా వేదవతీతి హి ।
రమమాణా వనేద్దేశే దృష్టాస్మి కపనా సఖి ।। 39.41 ।।
స చాభ్యేత్యాబ్రవీత్ కా త్వం యాసి దేవవతీతి హి ।
ఆనీతాస్యశ్రమాత్ కేన భూపృష్ఠాన్మేరుపర్వతమ్ ।। 39.42 ।।
తతో మయోక్తో నైవాస్మి కపే దేవవతీత్యహమ్ ।
నామ్నా వేదవతీత్యేవం మేరోరపి కృతాశ్రయా ।। 39.43 ।।
తతస్తేనాతిదుష్టేన వానరేణ హ్యభిద్రుతా ।
సమారూఢాస్మి సహసా బన్దుజీవం నగోత్తమమ్ ।। 39.44 ।।
తేనాపి వృక్షస్తరసా పాదాక్రాన్తస్త్వభజ్యత ।
తతోస్య విపులాం వృక్షం ప్రాక్షిపత్ సాగరామ్భసి ।
సహ తేనైవ వృక్షేణ పతితాస్మ్యహమాకులా ।। 39.45 ।।
తతః ప్లవఙ్గమో వక్షం ప్రాక్షిపత్ సాగరామ్భసి ।
సహ తేనైవ వృక్షేణ పతితాస్మ్యహమాకులా ।। 39.46 ।।
తతోమ్బరతలాద్ వృక్షం నిపతన్తం యదృచ్ఛయా ।
దదృశుః సర్వభూతాని స్తావరాణి చరాణి చ ।। 39.47 ।।
తతో హాహాకృతం లోకైర్మా పతన్తీం నిరీక్ష్య హి ।
ఊచుశ్చ సిద్ధగన్ధర్వాః కష్టం సేయం మహాత్మనః ।। 39.48 ।।
ఇన్ద్రద్యుమ్నస్య మహిషీ గదితా బ్రహ్మణా స్వయమ్ ।
మనోః పుత్రస్య వీరస్య సహస్రక్రతుయాజినః ।। 39.49 ।।
తాం వాణీం మధురాం శ్రుత్వా మోహమస్మ్యాగతా తతః ।
న చ జానే స కేనాపి వృక్షశ్ఛిన్నః సహస్రధా ।। 39.50 ।।
తతోऽస్మి వేగాద్ బలినా హృతానలసఖేన హి ।
సమానీతాస్మయహమిమం త్వం దృష్టా చాద్య సున్దరి ।। 39.51 ।।
తదుత్తష్ఠస్వ గచ్ఛావః పుచ్ఛావః క ఇమే స్థితే ।
కన్యకే అనుపశ్యే హి పుణ్కరస్యోత్తరే తటే ।। 39.52 ।।
ఏవముక్త్వా వరాఙ్గీ సా తయా సుతనుకన్యయా ।
జగామ కన్యకే ద్రష్టుం ప్రష్టుం కార్యసముత్సుకా ।। 39.53 ।।
తతో గత్వా పర్యపుచ్ఛత్ తే ఊచతురుభే అపి ।
యాథాతథ్యం తయోస్తాభ్యాం స్వమాత్మానం నివేదితమ్ ।। 39.54 ।।
తతస్తాశ్తురోపీహ సప్తగోదావరం జలమ్ ।
సంప్రాప్య తీర్థే పిష్ఠన్తి అర్చన్త్యో హాటకేశ్వరమ్ ।। 39.55 ।।
తతో బహూన్ వర్షగణాన్ బభ్రముస్తే జనాస్త్రయః ।
తాసామర్థాయ శకునిర్జాబాలిః సఋతధ్వజః ।। 39.56 ।।
భారవాహీ తతః ఖిన్నో దశబ్దశతికే గతే ।
కాలే జగామ నిర్వేదాత్ సమం పిత్రా తు శాకలమ్ ।। 39.57 ।।
తస్మిన్నరపతిః శ్రీమానిన్ద్రద్యుమ్నో మనోః సుతః ।
సమధ్యాస్తే స విజ్ఞాయ సార్ఘపాత్రో వినిర్యయౌ ।। 39.58 ।।
సమ్యక్ సంపూజితస్తేన సజాబాలిరృతధ్వజః ।
స చేక్ష్వాకుసుతో ధీమాన్ శకునిర్భ్రాతృజోర్చితః ।। 39.59 ।।
తతో వాక్యం మునిః ప్రాహ ఇన్ద్రద్యుమ్నం ఋతధ్వజః ।
రాజన్ నష్ట'బలాస్మాకం నన్దయన్తీతి విశ్రుతా ।। 39.60 ।।
తస్యార్థే చైవ వసుధా స్మాభిరటితా నృప ।
తస్మాదుత్తిష్ఠ మార్గస్వ సాహాయ్యం కర్తుమర్హసి ।। 39.61 ।।
అథోవాచ నృపో బ్రహ్మన్ మమాపి లలనోత్తమా ।
నష్టా కృతశ్రమస్యాపి కస్యాహం కథయామి తామ్ ।। 39.62 ।।
ఆకాశాత్ పర్పతాకారః పతమానో నజోత్తమః ।
సిద్ధానాం వాక్యమాకర్ణ్య బాణైశ్ఛిన్నః సహస్రధా ।। 39.63 ।।
న చైవ సా వరారోహా విభిన్నా లాఘావాన్మయా ।
న చ జానామి సా కుత్ర తస్మాద్ గచ్ఛామి మార్గితుమ్ ।। 39.64 ।।
ఇత్యేముక్త్వా స నృపః సముత్థాయ త్వరాన్వితః ।
స్యన్దనాని ద్విజాభ్యాం స భ్రాతృపుత్రాయ చార్పయత్ ।। 39.65 ।।
తేऽధిరుహ్య రథాంస్తూర్ణం మార్గన్తే వసుధాం క్రమాత్ ।
బదర్యాశ్రమమాసాద్య దదృశుస్తపసాం నిధిమ్ ।। 39.66 ।।
తపసా కర్శితం దీనం మలపఙ్కజటాధరమ్ ।
నిఃశ్వాసాయాసపరమం ప్రథమే వయసి స్థితమ్ ।। 39.67 ।।
తముపేత్యాబ్రవీద్ రాజా ఇన్ద్రద్యుమ్నో మహాభుజః ।
తపస్విన్ యౌవనే ఘోరమాస్థితోऽసి సుదుశ్చరమ్ ।। 39.68 ।।
తపః కిమర్థం తచ్ఛంస కిమభిప్రేతముచ్యతామ్ ।
సోऽబ్రవీత్ కో భవాన్ బ్రూహి మమాత్మానం సుహృత్తయా ।। 39.69 ।।
పరిపృచ్ఛసి శోకార్తం పరిఖిన్నం తపోన్వితమ్ ।
స ప్రాహ రాజాస్మి విభో తపస్విన్ శాకలే పురే ।। 39.70 ।।
మనోః పుత్రః ప్రియో భ్రాతా ఇక్ష్వాకోః కథితం తవ ।
స చాస్మై పూర్వచరితం సర్వం కథితవాన్ నృపః ।। 39.71 ।।
శ్రుత్వా ప్రోవాచ రాజర్షిర్మా ముఞ్చస్వ కలేవరమ్ ।
ఆగచ్ఛ యామి తన్వఙ్గీం విచేతుం భ్రాతృజోऽసి మే ।। 39.72 ।।
ఇత్యుక్త్వా సంపరిష్వజ్య నృపం ధమనిసంతతమ్ ।
సమారోప్య రథం తూర్ణం తాపసాభ్యాం న్యవేదయత్ ।। 39.73 ।।
ఋతధ్వజః సపుత్రస్తు తం దృష్ట్వా పృథివీపతిమ్ ।
ప్రోవాచ రాజన్నేహ్యోహి కరిష్యామి తవ ప్రియమ్ ।। 39.74 ।।
యాసౌ చిత్రాఙ్గదా నామ త్వయా దృష్టా హి నైమిషే ।
సప్తగోదావరం తీర్థం సా మయైవ విసర్జితా ।। 39.75 ।।
తదాగచ్ఛథ గచ్ఛమః సౌదేవస్యైవ కారణాత్ ।
తత్రాస్మాకం సమేష్యన్తి కన్యాస్తిస్రస్తథాపరాః ।। 39.76 ।।
ఇత్యేవముక్త్వా స ఋషిః సమాశ్వాస్య సుదేవజమ్ ।
శకునిం పురతఝ కృత్వా సేన్ద్రద్యుమ్నః సపుత్రకః ।। 39.77 ।।
స్యన్దనేనాశ్వయుక్తేన గన్తుం సముపచక్రమే ।
సప్తగోదావరం తీర్థం యత్ర తాః కన్యకా గతాః ।। 39.78 ।।
ఏతస్మిన్నన్తరే తన్వీ ఘృతాచీ శోకసంయుతా ।
విచచారోదయగిరిం విచిన్వన్తీ సుతాం నిజామ్ ।। 39.79 ।।
తమాససాద చ కపిం పర్యపృచ్ఛత్ తథాప్సరాః ।
కిం బాలా న త్వయా దృష్టా కపే సత్యం వదస్వ మాం ।। 39.80 ।।
తస్యాస్తద్ వచనం శ్రుత్వా సకపిః ప్రాహ బాలికామ్ ।
దృష్టా దేవవతీ నామ్నా మయా న్యస్తా మహాశ్రమే ।। 39.81 ।।
కాలిన్ద్యా విమలే తీర్థే మృగపక్షిసమన్వితే ।
శ్రకణ్ఠాయతనస్యాగ్రే మయా సత్యం తవోదితమ్ ।। 39.82 ।।
సా ప్రాహ వానరపతే నామ్నా వేదవతీతి సా ।
న హి దేవవతీ ఖ్యాతా తదాచ్ఛ వ్రజావహే ।। 39.83 ।।
ఘృతాచ్యాస్తద్వచః శ్రుత్వా వానరస్త్వరితక్రమః ।
పృష్ఠతోऽస్యాః సమాగచ్ఛన్నదీమన్వేవ కౌశికీమ్ ।। 39.84 ।।
తే చాపి కౌశికీం ప్రాప్తా రాజర్షిప్రవరాస్త్రయః ।
ద్వితయే తాపసాభ్యాం చ రథైః పరమవేగిభిః ।। 39.85 ।।
అవతీర్య రథేభ్యస్తే స్నాతుమభ్యాగమన్ నదీమ్ ।
ఘృతాచ్యపి నదీం స్నాతం సుపణ్యమాజగామ హ ।। 39.86 ।।
తామన్వేవ కపిః ప్రాయాద్ దృష్టో జాబాలినా తథా ।
దృష్ట్వైవ పితరం పార్థివం చ మహాబలమ్ ।। 39.87 ।।
స యేవ పునరాయాతి వానరస్తాత వేగవాన్ ।
పూర్వం జటాస్వేవ బలాద్యోన బద్ధోऽస్మి పాదపే ।। 39.88 ।।
తజ్జాబాలివచః శ్రుత్వా శకునిః క్రోధసంయుతః ।
సశరం ధనురాదాయ ఇదం వచనమబ్రవీత్ ।। 39.89 ।।
బ్రహ్మన్ ప్రదీయతాం మహ్యమాజ్ఞా తాత వదస్వ మామ ।
యావదేనం నిహన్మ్యద్య శరేణైకేన వానరమ్ ।। 39.90 ।।
ఇత్యేవముక్తే వచనే సర్వభూతహితే రతః ।
మహర్షిః శకునిం ప్రాహ దేతుయుక్తం వచో మహత్ ।। 39.91 ।।
న కశ్చిత్తాత కేనాపి బధ్యతే హన్యతేऽపి వా ।
వధబన్ధౌ పూర్వకర్మవశ్యౌ నృపతినన్దన ।। 39.92 ।।
ఇత్యేవముక్త్వా శకునిమృషిర్వానరమబ్రవీత్ ।
ఏహ్యేహి వానరాస్మాకం సాహాయ్యం కర్తుమర్హసి ।। 39.93 ।।
ఇత్యేవముక్తో మునినా బాలే స కపికుఞ్జరః ।
కృతాఞ్జలిపుటో భూత్వా ప్రణిపత్యేదమబ్రవీత్। ।
మమాజ్ఞా దీయతాం బ్రహ్మన్ శాధి కిం కరవాణ్యహమ్ ।। 39.94 ।।
ఇత్యక్తే ప్రాహ స మునిస్తం వానరపతిం వచః ।
మమ పుత్రస్త్వయోద్బద్ధో జటాసు వటపాదపే ।। 39.95 ।।
న చోన్మోచయితుం వృక్షాచ్ఛక్నుయామోऽపి యత్నతః ।
తదనేన నరేన్ద్రేణ త్రిధా కృత్వా తు శాఖినః ।। 39.96 ।।
శాఖాం వహతి మత్సూనుః శిరసా తాం విమోచయ ।
దశవర్షశతాన్యస్య శాఖాం వై వహతోऽగమన్ ।। 39.97 ।।
న చ సోऽస్తి పుమాన్ కశ్చిద్ యచో హ్యున్మోచయితుం క్షమః ।
స ఋషేర్వాక్యమాకర్ణ్య కపిర్జాబాలినో జటాః ।। 39.98 ।।
శనైరున్మోచయామాస క్షణాదున్మోచితాశ్చ తాః ।
తతః ప్రీతో మునిశ్రేష్ఠో వరదోభూదృతధ్జః ।। 39.99 ।।
కపిం ప్రాహ వృణిష్వ త్వం వరం యన్మనసోప్సితమ్ ।
ఋతధ్వజవచః శ్రుత్వా ఇమం వరమయాచత ।। 39.100 ।।
విశ్వకర్మా మహాతేజాః కపిత్వే ప్రతిసంస్థితః ।
బ్రహ్మన్ భవాన్వరం మహ్యం యది దాతుమిహేచ్ఛతి ।। 39.101 ।।
తత్స్వదత్తో మహాఘోరో మమ శాపో నివర్త్యతామ్ ।
చిత్రాఙ్గదాయాః పితరం మాం త్వష్టారం తపోధన ।। 39.102 ।।
అభిజానీహి భవతః శాపాద్వారతాం గత్మ్ ।
సుబహూని చ పాపాని మయా యాని కృతాని హి ।। 30.103 ।।
కపిచాపల్యదోషేణ తాని మే యాన్తు సంక్ష్యమ్ ।
తతో ఋథధ్వజః ప్రాహ శాపస్యాన్తో భవిష్యతి ।। 39.104 ।।
యదా ఘృతాచ్యాం తనయం జనిష్యసి మహాబలమ్ ।
ఇత్యేవముక్తాః సంహృష్టః స తదా కపికుఞ్జరః ।। 39.105 ।।
స్నాతుం తూర్ణం మహానద్యామవతీర్ణః కృశోదరి ।
తతస్తు సర్వే క్రమాశః స్నాత్వార్'చ్య పితృదేవతాః ।। 39.106 ।।
జగ్ముర్హృష్టా రథేభ్యస్తే ఘృతాచీ దివముత్పతత్ ।
తామన్వేవ మహావేగః స కపిః ప్లవతాం వరః ।। 39.107 ।।
దదృశే రూపసంపన్నాం ఘృతాచీం స ప్లవఙ్గమః ।
సాపి తం బలినాం శ్రేష్ఠం దృష్ట్వైవ కపికుఞ్జరమ్ ।। 30.108 ।।
జ్ఞాత్వాథత విశ్వకర్మాణం కామయామాస కామినీ ।
తతోऽను పర్వతశ్రేష్ఠే ఖ్యాతే కోలాహలే కపిః ।। 39.109 ।।
రమయామాస తాం తన్వీం సా చ తం వానరోత్తమమ్ ।
ఏవం రమన్తౌ సుచిరం సంప్రాప్తౌ విన్ధ్యపర్వతమ్ ।। 39.110 ।।
రథైః పఞ్చాపి తత్తీర్థం సంప్రాప్తాస్తే నరోత్తమాః ।
మఘ్యాహ్నమయే ప్రీతాః సప్తగోదావరం జలమ్ ।। 39.111 ।।
ప్రాప్య విశ్రామహేత్వర్థమవతేరుస్త్వరాన్వితాః ।
తేషాం సారథయశ్చాశ్వాన్ స్నాత్వా పీతోదకాప్లుతాన్ ।। 39.112 ।।
రమణీయే వనోద్దేశే ప్రచారార్థే సముత్సృజన్ ।
శాఢ్వలాఢ్యేషు దేశేషు ముహుర్త్తాదేవ వాజినః ।। 39.113 ।।
తృప్తాః సమాద్రవన్ సర్వే దేవాయతనముత్తమమ్ ।
తురఙ్గఖురనిర్ఘోషం శ్రుత్వా తా యోషితాం వరాః ।। 39.114 ।।
కిమేతదితి చోక్త్వైవ ప్రజగ్ముర్హాటకేశ్వరమ్ ।
ఆరుహ్య బలభీం తాస్తు సముదైక్షన్త సర్వశః ।। 39.115 ।।
అపశ్యంస్తీర్థసలిలే స్నాయమానాన్ నరోత్తమాన్ ।
తతశ్చిత్రాఙ్గదా దృష్ట్వా జటామణ్డలధారిణమ్। ।
సురథం హసతీ ప్రాహ సంరోహత్పులకా సఖీమ్ ।। 39.116 ।।
యోऽసౌ యువా నీలఘనప్రకాశః సందృశ్యతే దీర్ఘభుజః సూరూపః ।
స ఏవ నూనం నరదేవసూనుర్వృతో మయా పూర్వతరం పతిర్యః ।। 39.117 ।।
యశ్చైవ జామ్బూవనదతుల్యవర్ణః శ్వేతం జటాభారమధారయిష్యత్ ।
స ఏష నూనం తపతాం వరిష్ఠో ఋతధ్వజో నాత్ర విచారమస్తి ।। 39.118 ।।
తతోऽబ్రవీదథో హృష్టా నన్దయన్తీ సఖీజనమ్ ।
ఏషోऽపరోऽస్యైవ సుతో జావాలిర్నాత్ర సంశయః ।। 39.119 ।।
ఇత్యేవముక్త్వా వచనం బలభ్యా అవతీర్య చ ।
సమాసతాగ్రతః శంభోర్గాయన్త్యో గీతికాం శుభామ్ ।। 39.120 ।।
నమోऽస్తు శర్వ శంబో త్రినేత్ర చారుగాత్ర త్రైలోక్యనాథ ఉమాపతే దక్షయజ్ఞవిధ్వంసకర కామాహ్గనాసన ఘోర పాపప్రణాశన మహాపురుష మహోగ్రమూర్తే సర్వసత్త్వక్షయఙ్కర శుభఙ్కర మహేశ్వర త్రిశూలధారిన్ స్మరారే గుహావాసిన్ దిగ్వాసః మహాశఙ్కశేఖర (5) జటాధర కపాలమాలావిభూషికశరీర వామచక్షుః బామదేవ ప్రజాధ్యక్ష భగాక్ష్ణోః క్షయఙ్కర భీమసేన మహాసేననాథ పశుపతే కామాఙ్గదహన చత్వరవాసిన్ శివ మహాదేవ ఈశాన సంకర భీమ భవ వషభధ్వజ జటిల ప్రౌఢ మహానాట్యేశ్వర భూరిరత్న (10) అవిముక్తక రుద్రశ్వర స్థాణో ఏకలిఙ్గ కాలిన్దీప్రియ శ్రీకణ్ఠ నీలకణ్ఠ అపరాజిత రిపుభయఙ్కర సంతోషపతే వామదేవ అఘోర తత్పురుష మహాఘోర అఘోరమూర్త్త శాన్త సరస్వతీకాన్త కీనాట సహస్రమూర్త్తే మహోద్భవ (15) విబో కాలాగ్నిరుద్ర హర మహీధరప్రియ సర్వతీర్థాధివాస హంస కామేశ్వర కేదారాధిపతే పరిపూర్ణ ముచుకున్ద మధునివాసిన్ కృపాణపాణే భయఙ్కర విద్యారాజ సోమరాజ కామరాజ ఉఞ్జక అఞ్జనరాజకన్యాహృదచలవసతే సముద్రశాయిన్ (20) గజముఖ ఘణ్టేశ్వర గోకర్ణ బ్రహ్మయోనే సహస్రవక్త్రాక్షిచరణ హాటకేశ్వర నమోऽస్తు తే ।
ఏతస్మిన్నన్తరే ప్రాప్తాః సర్వ ఏవర్షిపార్థివాః ।
ద్రష్టుం త్రైలోక్యకర్తారం త్ర్యమ్బకం హాటకేశ్వరమ్ ।। 39.121 ।।
సమారూఢాశ్చ సుస్నాతా దదృశుర్యోషితశ్చ తాః ।
స్థితాస్తు పురతస్తస్య గాయన్త్యో గేయముత్తమమ్ ।। 39.122 ।।
తతః సుదేవతనయో విశ్వకర్మసుతాం ప్రియామ్ ।
దృష్ట్వా హృషితచిత్తస్తు సంరోహత్పులకో బభౌ ।। 39.123 ।।
ఋతధ్వజోऽపి తన్వఙ్గీం దృష్ట్వా చిత్రాఙ్గదాం స్థితామ్ ।
ప్రత్యభిజ్ఞాయ యోగాత్మా బభౌ ముదితమానసః ।। 39.124 ।।
తతస్తు సహసాభ్యేత్య దేవేశం హాటకేశ్వరమ్ ।
సంపూజయన్తస్త్ర్యక్షం తే స్తువన్తః సంస్థితాః క్రమాత్ ।। 39.125 ।।
చిత్రాఙ్గదాపి తాన్ దృష్ట్వా ఋతధ్వజపురోగమాన్ ।
సమం తాభిః కృసాఙ్గీభిరభ్యుత్థాయాభ్యవాదయత్ ।। 39.126 ।।
స చ తాః ప్రతినన్ద్యైవ సమం పుత్రేణ తాపసః ।
సమం నృపతిభిర్హృష్టః సంవివేశ యథాసుఖమ్ ।। 39.127 ।।
తతః కపివరః ప్రాప్తో ఘృతాచ్యా సహ సున్దరి ।
స్నాత్వా గోదావరీతీర్థే దిదృక్షుర్హాటకేశ్వరమ్ ।। 39.128 ।।
తతోऽపశ్యత్ సుతాం తన్వీం ఘృతాచీ శుభదర్శనామ్ ।
సాపి తాం మాతరం దృష్ట్వా హృష్టాభూద్వరవర్ణినీ ।। 39.129 ।।
తతో ఘృతాచీ స్వాం పుత్రీం పరిష్వజ్య న్యపీడయత్ ।
స్నేహాత్ సవాష్పనయనాం ముహుస్తాం పరిజిఘ్రవీత్ ।। 39.130 ।।
తతో ఋతధ్వజః శ్రీమాన్ కపిం వచనమబ్రవీత్ ।
గచ్ఛనేతుం గుహ్యకం త్వమఞ్జనాద్రౌ మహాఞ్జనమ్ ।। 39.131 ।।
పాతాలాదపి దైత్యేశం వీరం కన్దరమాలినమ్ ।
స్వర్గాద్ గన్ధర్వరాజానం పర్జన్యం శీఘ్రమానయ ।। 39.132 ।।
ఇత్యేవముక్తే మునినా ప్రాహ దేవవతీ కపిమ్ ।
గాలవం వానరశ్రేష్ఠ ఇహానేతుం త్వమర్హసి ।। 39.133 ।।
ఇత్యేవముక్తే వచనే కపిర్మరుతవిక్రమః ।
గత్వాఞ్జనం సమామన్త్ర్య జగామామరపర్వతమ్ ।। 39.134 ।।
పర్జన్యం తత్ర చామన్త్ర్య ప్రేషయిత్వా మహాశ్రమే ।
సప్తగోదావరే తీర్థే పాతాలమగమత్ కపిః ।। 39.135 ।।
తత్రామన్త్ర్య మహావీర్యం కపిః కన్దరమాలినమ్ ।
పాతాలాదభినిష్క్రమ్య మహీం పర్యచరజ్జవీ ।। 39.136 ।।
గాలం తపసో యోనిం దృష్ట్వా మాహిష్మతీమను ।
సముత్పత్యానయచ్ఛీఘ్రం సప్తగోదావరం జలమ్ ।। 39.137 ।।
తత్ర స్నాత్వా విధానేన సంప్రాప్తో హాటకేశ్వరమ్ ।
దదృశే నన్దయన్తీ చ స్థితాం దేవవతీమపి ।। 39.138 ।।
తం దృష్ట్వా గాలవం చైవ సముత్థాయాభ్యవాదయత్ ।
స చార్చిష్యన్మహాదేవం మహర్షీనభ్యవాదయత్ ।
తే చాపి నృపతిశ్రేష్ఠస్తం సంపూజ్య తపోధనమ్ ।। 39.139 ।।
ప్రహర్షమతులం గత్వా ఉపవిష్టా యథాసుఖమ్ ।
తేషూపవిష్టేషు తదా వానరోపనిమన్త్రితాః ।। 39.140 ।।
సమాయాతా మహాత్మానో యక్షగన్ధర్వదానవాః ।
తానాగతాన్ సమీక్ష్యైవ పుత్ర్యస్తాః పృథులోచనాః ।। 39.141 ।।
స్నేహార్ద్రనయనాః సర్వాస్తదా సస్వజిరే పితౄన్ ।
నన్దయన్త్యాదికా దృష్ట్వా సపితృకా వరాననా ।। 39.142 ।।
సవాష్పనయనా జాతా విశ్వకర్మసుతా తదా ।
అథ తామాహ స మునిః సత్యం సత్యధ్వజో వచః ।। 39.143 ।।
మా విషాదం కృతాః పుత్రి పితాయం తవ వానరః ।
సా తద్వచనమాకర్ణ్య వ్రీడోపహతచేతనా ।। 39.144 ।।
కథం తు విశ్వకర్మాసౌ వానరత్వం గతోऽధునా ।
దుష్పుత్ర్యాం మయిజాతాయం తస్మాత్ త్యక్షే కలేవరమ్ ।। 39.145 ।।
ఇతి సంచిన్త్య మనసా ఋతధ్వజమువాచ హ ।
పరిత్రాయస్వ మాం బ్రహ్మన్ పాపోపహతచేతనామ్ ।। 39.146 ।।
పితృఘ్నీ మర్తుమిచ్ఛామి తదనుజ్ఞాతుమర్హసి ।
అథోవాచ మునిస్తన్వీం మా విషాదం కృథాధునా ।। 39.147 ।।
భావ్యస్య నైవ నాశోऽస్తి నన్మా త్యాక్షీః కలేవరమ్ ।
భవిష్యతి పితా తుభ్యం భుయయోऽప్యమరవర్ద్ధకిః ।। 39.148 ।।
జాతేऽపత్యే ఘృతాచ్యాం తు నాత్ర కార్యా విచారణా ।
ఇత్యేవముక్తే వచనే మునినా భావితాత్మనా ।। 39.149 ।।
ఘృతాచీ తాం సమ్భ్యేత్య ప్రాహ చిత్రాఙ్గదాం వచః ।
పుత్రి త్యజస్వ శోకం త్వం మాసౌర్దశభిరాత్మజః ।। 39.150 ।।
భవిష్యతి పుతుస్తుభ్యం మత్సకాశాన్న సంశయః ।
ఇత్యేవముక్తా సంహృష్టా బభౌ చిత్రాఙ్గదా తదా ।। 39.151 ।।
ప్రతీక్షన్తీ సుచార్వఙ్గీ వివాహే పితృదర్శనమ్ ।
సర్వాస్తా అపి తావన్తం కాలం సుతనుకన్యకాః ।। 39.152 ।।
ప్రత్యైక్షన్త వివాహం హి తస్యా ఏవ ప్రియేప్సయా ।
తతో దశసు మాసేషు సమతీతేష్వథాప్సరాః ।। 39.153 ।।
తస్మ్న్ గోదావరీతీర్థే ప్రసూతా తనయం నలమ్ ।
జాతేऽపత్యే కపిత్వాచ్చ విశ్వకర్మాప్యముచ్యత ।। 39.154 ।।
సమభ్యేత్య ప్రియాం పుత్రీం పర్యష్వజత చాదరాత్ ।
తతః ప్రీతేన మనసా సస్మార సురవర్ద్ధకిః ।। 39.155 ।।
సురాణామధిపం శక్రం సహైవ సురకిన్నరైః ।
త్వష్ట్రాథ సంస్మృతః శక్రో మరుద్గణవృతస్తదా ।। 39.156 ।।
సురైః సరుద్రైః సంప్రాప్తస్తత్తీర్థ హాటకాహ్వయమ్ ।
సమాయాతేషు దేవేషు గన్ధర్వేష్వప్సరస్సు చ ।। 39.157 ।।
ఇన్ద్రద్యుమ్నో మునిశ్రేష్ఠమృతధ్వజమువాచ హ ।
జాబాలేర్దీయతాం బ్రహ్మన్ సుతాకన్దరమాలినః ।। 39.158 ।।
గృహ్ణాతు విధివత్ పాణిం దైతేయ్యాస్తనయస్తవ ।
నన్దయన్తీం చ శకునిః పరిణేతుం స్వరూపవాన్ ।। 39.159 ।।
మమేయం వేదవత్యస్తు త్వాష్ట్రోయీ సురథస్య చ ।
బాఢమిత్యబ్రవీద్ధృష్టో మునిర్మనుసుతం నృపమ్ ।। 39.160 ।।
తతోऽనుచక్రుః సంహృష్టా వివాహవిధిముత్తమమ్ ।
ఋత్విజోऽభూద్ గాలవస్తు హుత్వా హవ్యం విధనతః ।। 39.161 ।।
గాయన్తే తత్ర గన్ధర్వా నృత్యన్తేऽప్సరసస్తథా ।
ఆదౌ జాబాలినః పాణిర్గృహీతో దైత్యకన్యయా ।। 39.162 ।।
ఇన్ద్రద్యుమ్నేన తదను వేదవత్యా విధానతః ।
తతః శకునినా పాణిర్గృహీతో యక్షకన్యయా ।। 39.163 ।।
చిత్రాఙ్గదాయాః కల్యాణి సురథః పాణిమగ్రహీత్ ।
ఏవం క్రమాద్ వివాహస్తు నిర్వృత్తస్తనుమధ్యమే ।। 39.164 ।।
వృత్తే మునిర్వివాహే తు శక్రాదీన్ ప్రాహ దైవతాన్ ।
అస్మిస్తీర్థే భవద్భిస్తు సప్తగోదావరే సదా ।। 39.165 ।।
స్థేయం విశేషతో మాసమిమం మాధవముత్తమమ్ ।
బాఢముక్త్వా సురాః సర్వే జగ్ముర్హృష్టా దివం క్రమాత్ ।। 39.166 ।।
మునయో మునిమాదాయ సపుత్రం జగ్మురాదరాత్ ।
భార్యాశ్చాదాయ రాజానః స్వం స్వం నగరమాగతాః ।। 39.167 ।।
ప్రహృష్టాః సుఖినస్తస్థుః భుఞ్జతే విషయాన్ ప్రియాన్ ।
చిత్రాఙ్గదాయాః కల్యాణి ఏవం వృత్తం పురా కిల ।
తన్మాం కమలపత్రాక్షి భజస్వ లలనోత్తమే ।। 39.168 ।।
ఇత్యేవముక్త్వా నరదేవసూనుస్తాం భూమిదేవస్య సుతాం వరోరుమ్ ।
స్తువన్మృగాక్షీం మృదునా క్రమేణ సా చాపి వాక్యం నృపతిం బభాషే ।। 39.169 ।।

ఇతి శ్రీవామనపురాణే ఏకోనచత్వారింశోऽధ్యాయః


Topic Tags

Godavari river, Vamana purana in telugu, Vamana puranam

  • NAVIGATION