త్రివిక్రముడు బలిని నిగ్రహించడం

Last visit was: Tue Mar 28, 2017 9:49 am

త్రివిక్రముడు బలిని నిగ్రహించడం

Postby Narmada on Fri Feb 25, 2011 7:50 pm

అరవై ఐదవ అధ్యాయము

పులస్త్య ఉవాచ ।
ఏతస్మిన్నన్తరే ప్రాప్తో భగవాన్ వామనాకృతిః ।
జజ్ఞవాటముపాగమ్ ఉచ్చైర్వచనమబ్రవీత్ ।। 65.1 ।।
ఓఙ్కారపూర్వాః శ్రుతయో మఖేऽస్మిన్ తిష్ఠన్తి రూపేణ తపోధనానామ్ ।
యజ్ఞోऽశ్వమేధః ప్రవరః క్రతూనాం ముఖ్యస్తథా సత్రిషు దైత్యనాథః ।। 65.2 ।।
ఇత్థం వచనమాకర్ణ్య దానవాధిపతిర్వశీ ।
సార్ఘపాత్రః సమభ్యాగాద్యత్ర దేవః స్థితోऽభవత్ ।। 65.3 ।।
తతోర్'చ్య. దేవదేవేశమర్చ్యమర్ఘాదినాసురః ।
భరద్వాజర్షిణా సార్ధం యజ్ఞవాటం ప్రవేశయత్ ।। 65.4 ।।
ప్రవిష్టమాత్రం దేవేశం ప్రతిపూజ్య వధానతః ।
ప్రోవాచ భగవన్ బ్రూహి కిం దద్మి తవ మానద ।। 65.5 ।।
తతోऽబ్రవీత్ సురశ్రేష్ఠో దైత్యరాజానమవ్యయః ।
విహస్య సుచిరం కాలం భరద్వాజమవేక్ష్య చ ।। 65.6 ।।
గురోర్మదీయస్య గురుస్తస్యాస్త్యగ్నిపరిగ్రహః ।
న స ధారయతే భూమ్యాం పారక్యాం జాతవేదసమ్ ।। 65.7 ।।
తదర్థమభియాచ్'హం మమ దానవపార్థివ ।
మచ్ఛరీరప్రమాణేన దేహి రాజన్ పదత్రయమ్ ।। 65.8 ।।
సురారేర్వచనం శ్రుత్వా బలిర్భార్యామవేక్ష్య చ ।
బాణం చ తనయం వీక్ష్య ఇదం వచనమబ్రవీత్ ।। 65.9 ।।
న కేవలం ప్రమాణేన వామనోऽయం లఘుః ప్రియే ।
యేన క్రమత్రయం మౌర్ఖ్యాద్ యాచతే బుద్ధితోऽపి చ ।। 65.10 ।।
ప్రయో విధాతాల్పధియాం నరాణాం బహిష్కృతానాం చ మహానుభాగ్యైః ।
ధనాదికం భూరి న వై దదాతి యథేహ విష్ణోర్న బహుప్రయాసః ।। 65.11 ।।
న దదాతి విధిస్తస్య యస్య భాగ్యవిపర్యయః ।
మయి దాతరి యశ్చాయమద్య యాచేత్ పదత్రయమ్ ।। 65.12 ।।
ఇత్యేవముక్త్వా వచనం మహాత్మా భూయోऽప్యువాచాథ హరిం దనూజః ।
యాచస్వ విష్ణో గజవాజిభూమిం దాసీహిరణ్యం యదభీప్సితం చ ।। 65.13 ।।
భవాన్ యాచయితా విష్ణో అహం దాతా జగత్పతిః ।
దాతుర్యాచయితుర్లజ్జా కథం న స్యాత్ పదత్రయే ।। 65.14 ।।
రసాతలం వా వృథివీం భువం నాకమథాపి వా ।
ఏతభ్యః కతమం దద్యాం స్థానం యాచస్వ వామన ।। 65.15 ।।
వామన ఉవాచ ।
గజాశ్వభూహిరణ్యాది తదర్థిభ్యః ప్రదీయతామ్ ।
ఏతావతా త్వహం చార్థీ దేహి రాజన్ పదత్రయమ్ ।। 65.16 ।।
ఇత్యేవముక్తే వచనే వామనేన మహాసురః ।
బలిర్భృఙ్గారమాదాయ దదౌ విష్ణోః క్రమత్రయమ్ ।। 65.17 ।।
పాణౌ తు పతితే తోయే దివ్యం రూపం చకార హ ।
త్రైలోక్యక్రమణార్థాయ బహురూపం జగన్మయమ్ ।। 65.18 ।।
పద్భ్యాం భూమిస్తథా జఙ్ఘే నభస్త్రైలోక్యవన్దితః ।
సత్యం తపో జానుయుగ్మే ఊరుభ్యాం మేరుమన్దరౌ ।। 65.19 ।।
విశ్వేదేవా కటీభాగే మరుతో వస్తిశీర్షగాః ।
లిఙ్గే స్థితో మన్మథశ్చ వృషణాభ్యాం ప్రజాపతిః ।। 65.20 ।।
కుక్షిభ్యామర్ణవాః సప్త జఠరే భువనాని చ ।
వలిషు త్రిషు నద్యశ్చ యజ్ఞాస్తు జఠరే స్థితాః ।। 65.21 ।।
ఇష్టాపూర్తాదయః సర్వాః క్రియాస్తత్ర తు సంస్థితాః ।
పృష్ఠస్థా వసవో దేవాః స్కన్ధౌ రుద్రైరధిషఠితౌ ।। 65.22 ।।
బాహవశ్చ దిశః సర్వా వసవోऽష్టౌ కరే స్మృతాః ।
హృదయే సంస్థితో బ్రహ్మా కులిశో హృదయాస్థిషు ।। 65.23 ।।
శ్రీసముద్రా ఉరోమధ్యే చన్ద్రమా మనసి స్థితః ।
గ్రీవాదితిర్దేవమాతా విద్యాస్తద్వలయస్థితాః ।। 65.24 ।।
ముఖే తు సాగ్నయో విప్రాః సంస్కారా దశనచ్ఛదాః ।
ధర్మకామార్థమోక్షీయాః శాస్త్రః శౌచసమన్వితాః ।। 65.25 ।।
లక్ష్మ్యా సహ లలాటస్థాః శ్రవణాభ్యామథాశ్వినౌ ।
శ్వాసస్థో మాతరిశ్వా చ మరుతః సర్వసంధిషు ।। 65.26 ।।
సర్వసూక్తాని దశానా జిహ్వా దేవీ సరస్వతీ ।
చన్ద్రాదిత్యౌ చ నయనే పక్ష్మస్థాః కృత్తికాదయః ।। 65.27 ।।
శిఖాయాం దేవదేవస్య ధ్రువో రాజా న్యషీదత ।
తారకా రోమకూపేభ్యో రోమాణి చ మహర్షయః ।। 65.28 ।।
గుణైః సర్వమయో భూత్వా భగవాన్ భూతభావనః ।
క్రమేణైకేన జగతీం జహార సచరాచరామ్ ।। 65.29 ।।
భూమిం విక్రమమాణస్య మహారూపస్య తస్య వై ।
దక్షిణోऽభూత్ స్తనశ్చన్ద్రః సూర్యోऽభూదథ చోత్తరః ।
నక్షశ్చాక్రమతో నాభిం సూర్యేన్దూ సవ్యదక్షిణౌ ।। 65.30 ।।
ద్వితీయేన క్రమేణాథ స్వర్మహర్జనతాపసాః ।
క్రాన్తార్ధార్ధేన వైరాజం మధ్యేనాపూర్యతామ్బరమ్ ।। 65.31 ।।
తతః ప్రతాపినా బ్రహ్మన్ బృహద్విష్ణ్వఙ్ఘ్రిణామ్బరే ।
బ్రహ్మాణ్డోదరమాహత్య నిరాలోకం జగామ హ ।। 65.32 ।।
విశ్వాఙ్ఘ్రిణా ప్రసరతా కటాహో భేదితో బలాన్ ।
కుటిలా విష్ణుపాదే తు సమేత్య కుటిలా తతః ।। 65.33 ।।
తస్యా విష్ణుపదీత్యేవం నామాఖ్యాతమభూన్మునే ।
తథా సురనదీత్యేవం తామసేవన్త తాపసాః ।
భగవానప్యసంపూర్ణే తృతీయే తు క్రమే విభుః ।। 65.34 ।।
సమభ్యేత్య బలిం ప్రాహ ఈషత్ ప్రస్ఫురితాధరః ।
ఋమాద్ భవతి దైత్యేన్ద్ర బన్ధనం ఘోరదర్శనమ్ ।
త్వం పూరయ పదం తన్మే నో చేద్ బన్ధం ప్రతీచ్ఛ భోః ।। 65.35 ।।
తన్మురారివచః శ్రుత్వా విహస్యాథ బలేః సుతః ।
బాణః ప్రాహామరపతిం వచనం హేతుసంయుతమ్ ।। 65.36 ।।
బాణ ఉవాచ ।
కృత్వా మహీమల్పతరాం జగత్పతే స్వాయంభువాదిభువనాని వై షట్ ।
కథం బలిం ప్రార్థయసే సువిస్తృతాం యాం ప్రాగ్భవాన్ నో విపులామథాకరోత్ ।। 65.37 ।।
విభో సహీ యావతీయం త్వయాద్య సృష్టచా సమేతా భువనాన్తరాలైః ।
దత్తా చ తాతేన హి తావతీయం కిం వాక్ఛలేనైష నిబధ్యతేऽద్య ।। 65.38 ।।
యా నైవ శక్య భవతా హి పూరితుం కథం వితన్యాద్ దితిజేశ్వరోऽసౌ ।
శక్తస్తు సంపూజయితుం మురారే ప్రసీద మా బన్ధనమాదిశస్వ ।। 65.39 ।।
ప్రోక్తం శ్రుతౌ భవతాపీశ వాక్యం దానం పాత్రే భవతే సౌఖ్యదాయి ।
దేశే సుపుణ్యే వరదే యచ్చ కాలే తచ్చాశేషం దృశ్యతే చక్రపాణే ।। 65.40 ।।
దానం భూమిః సర్వకామప్రదేయం భవాన్ పాత్రం దేవదేవో జితాత్మా ।
కాలో జ్యేష్ఠామూలయోగే మృగాఙ్గః కురుక్షేత్రం పుణ్యదేశం ప్రసిద్ధమ్ ।। 65.41 ।।
కిం వా దేవోऽస్మద్విధైర్బుద్ధిహీనైః శిక్షాపనీయః సాధు వాసాధు చైవ ।
స్వయం శ్రుతీనామపి చాదికర్త్తా వ్యాప్య స్థితః సదసద్ యో జగద్ వై ।। 65.42 ।।
కృత్వా ప్రమాణం స్వయసేవ హీనం పదత్రయం యాచితవాన్ భువశ్చ ।
కిం త్వం న గృహ్ణాసి జగత్త్రయం భో రూపేణ లోకత్రయవన్దితేన ।। 65.43 ।।
నాత్రాశ్చర్యం యజ్జగద్ వై సమగ్రం క్రమత్రయం నైవ పూర్ణం తవాద్య ।
క్రమేణ త్వం లఙ్ఘయితుం సమర్థో లీలామేతాం కృతవాన్ లోకనాథ ।। 65.44 ।।
ప్రమాణహీనాం స్వయమేవ కృత్వా వసుంధరాం మాధవ పద్మనాభ ।
విష్ణో న బధ్నాసి బలిం న దూరే ప్రభుర్యదేవేచ్ఛతి తత్కరోతి ।। 65.45 ।।
పులస్త్య ఉవాచ ।
ఇత్యేవముక్తే వచనే బాణేన బలిసూనునా ।
ప్రోవాచ భగవాన్ వాక్యమాదికర్త్తా జనార్దనః ।। 65.46 ।।
త్రివిక్రమ ఉవాచ ।
యాన్యుక్తాని వచాంసీత్థం త్వయా బాలేయ సామ్ప్రతమ్ ।
తేషాం వైచ హేతుసంయుక్తం శృణు ప్రత్యుత్తరం మమ ।। 65.47 ।।
పూర్వముక్తస్తవ పితా మయా రాజన్ పదత్రయమ్ ।
దేహి మహ్యం ప్రమాణేన తదేతత్ సమనుష్ఠితమ్ ।। 65.48 ।।
కిం న వేత్తి ప్రమాణం మే బలిస్తవ పితాసుర ।
ప్రాయచ్ఛద్ యేన నిఃశఙ్కం మమానన్తం క్రమత్రయమ్ ।। 65.49 ।।
సత్యం క్రమేణ చైకేన క్రమేయం భూర్భువాదికమ్ ।
బలేరపి హితార్థాయ కృతమేతత్ క్రమత్రయమ్ ।। 65.50 ।।
తస్మాద్ యన్మమ బాలేయ త్వత్పిత్రామ్బు కరే మహత్ ।
దత్తం తేనాయురేతస్య కల్పం యావద్ భవిష్యతి ।। 65.51 ।।
గతే మన్వన్తరే బాణ శ్రాద్ధదేవస్య సామ్ప్రతమ్ ।
సావర్ణికే చ సంప్రాప్తే బలిరిన్ద్రో భవిష్యతి ।। 65.52 ।।
ఇత్థం ప్రోక్త్వా బలిసుతం బాణం దేవస్త్రివిక్రమః ।
ప్రోవాచ బలిమభ్యేత్య వచనం మధురాక్షరమ్ ।। 65.53 ।।
శ్రీభగవానువాచ ।
ఆపూరణాద్ దక్షిణాయా గచ్ఛ రాజన్ మహాఫలమ్ ।
సుతలం నామ పాతాలం వస తత్ర నిరామయః ।। 65.54 ।।
బలిరువాచ ।
సుతలే వసతో నాథ మమ భోగాః కుతోऽవ్యయాః ।
భవిష్యన్తి తు యేనాహం నివత్స్యామి నిరామయః ।। 65.55 ।।
త్రివిక్రమ ఉవాచ ।
సుతలస్థస్య దైత్యేన్ద్ర యాని భోగాని తేऽధునా ।
భివష్యన్తి మహార్హాణి తాని వక్ష్యామి సర్వశః ।। 65.56 ।।
దానాన్యవిధిత్తాని శ్రాద్ధాన్యశ్రోత్రియాణి చ ।
తథాధీతాన్యవ్రతిభిర్దాస్యన్తి భవతః ఫలమ్ ।। 65.57 ।।
తథాన్యముత్సవం పుణ్యం వృత్తే శక్రమహోత్సవే ।
ద్వారప్రతిపదా నామ తవ భావీ మహోత్సవః ।। 65.58 ।।
తత్ర త్వాం నరశార్దూలా హృష్టాః పుష్టాః స్వలఙ్కృతాః ।
పుష్పదీపప్రదానేన అర్జయిష్యన్తి యత్నతః ।। 65.59 ।।
తత్రోత్సవో సుఖ్యతమో భవిష్యతి దివానిశం హృష్టజనాభిరామమ్ ।
యథైవ రాజ్యే భవతస్తు సామ్ప్రతం తథైవ సా భావ్యథ కౌముదీ చ ।। 65.60 ।।
ఇత్యేవముక్త్వా మధుహా దితీశ్వరం విసర్జయిత్వా సుతలం సభార్యమ్ ।
యజ్ఞం సమాదాయ జగామ తూర్ణం స శక్రసద్భామరసంఘజుష్టమ్ ।। 65.61 ।।
దత్త్వా మఘోనే చ విభుస్త్రివిష్టపం కృత్వా చ దేవాన్ మఖభాగభోక్తౄన్ ।
అన్తర్దధే విశ్వపతిర్మహర్షే సంపశ్యతామేవ మురాధిపానామ్ ।। 65.62 ।।
స్వర్గం గతే ధాతరి వాసుదేవే శాల్వోऽసురాణాం మహతా బలేన ।
కృత్వా పురం సౌభమితి ప్రసిద్ధం తదాన్తరిక్షే విచచార కామాత్ ।। 65.63 ।।
మయస్తు కృత్వా త్రిపురం మహాత్మా సువర్ణతామ్రాయసమగ్ర్యసౌఖ్యమ్ ।
సతారకాక్షః సహ వైద్యుతేన సంతిష్ఠతే భృత్యకలత్రవాన్ సః ।। 65.64 ।।
బణోऽపి దేవేన హృతే త్రివిష్టపే బద్ధే బలౌ చాపి రసాతలస్థే ।
కృత్వా సుగుప్తం భువి శోణితాఖ్యం పురం స చాస్తే సహ దానవేన్ద్రైః ।। 65.65 ।।
ఏవం పురా చక్రధరేణ విష్ణునా బద్ధో బలిర్వామనరూపధారిణా ।
శక్రప్రియార్థ సురకార్యసిద్ధయే హితాయ విప్రర్షభగోద్విజానామ్ ।। 65.66 ।।
ప్రాదుర్భవస్తే కథితో మహర్షే పుణ్యః శుచిర్వామనస్యాఘహారీ ।
శ్రుతే యస్మిన్ సంస్మృతే కీర్తితే చ పాపం యాతి ప్రక్షయం పుణ్యమేతి ।। 65.67 ।।
ఏతత్ ప్రోక్తం భవతః పుణ్యకీర్త్తేః ప్రాదుర్భావో బలిబన్ధోऽవ్యయస్య ।
యచ్చాప్యన్యన్ శ్రోతుకామోऽసి విప్ర తత్ప్రోచ్యతాం కథయిష్యామ్యశేషమ్ ।। 65.68 ।।

ఇతి శ్రీవామనపురాణే పఞ్చషష్టితమోऽధ్యః


Topic Tags

Vamana purana in telugu, Vamana puranam, Vamanavataram

  • NAVIGATION